Η Γαλλία με τη Σουηδία ζητούν περιορισμούς στο εμπόριο από ισραηλινούς οικισμούς στα κατεχόμενα· αισιοδοξία για άμεση πρόταση της Κομισιόν
Η επιβολή περιορισμών στα προϊόντα που προέρχονται από ισραηλινούς οικισμούς στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη είναι απλώς ζήτημα κοινής λογικής, δήλωσε στο Euronews ο Γάλλος υπουργός Εμπορίου Νικολά Φορισιέ.
Η Γαλλία κατέθεσε τον περασμένο μήνα, από κοινού με τη Σουηδία, πρόταση που ζητά από την Ευρωπαϊκή Ένωση να αυξήσει τους εμπορικούς δασμούς και να επιβάλει αυστηρότερους ελέγχους στις εισαγωγές προϊόντων που προέρχονται από ισραηλινούς οικισμούς οι οποίοι θεωρούνται παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου.
«Μαζί με τους Σουηδούς φίλους μας, στείλαμε επιστολή στην Επιτροπή και επιμείναμε στην ανάγκη να υπάρξει γρήγορα μια κοινή ευρωπαϊκή θέση για αυτό το ζήτημα», δήλωσε ο Φορισιέ στην εκπομπή συνεντεύξεων του Euronews 12 Minutes With.
«Δεν μπορούμε να δεχθούμε καμία εισαγωγή προϊόντων που στην πραγματικότητα παράγονται σε εδάφη τα οποία, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, τελούν υπό παράνομη κατοχή».
Κατά την υποβολή της πρότασης, το Παρίσι και η Στοκχόλμη επικαλέστηκαν τη γνωμοδότηση του 2024 του Διεθνούς Δικαστηρίου (ICJ) για την παρανομία των ισραηλινών οικισμών. Πολλές αποφάσεις του ΟΗΕ, από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 έως σήμερα, αναφέρουν επίσης ότι η δραστηριότητα εποικισμού στα παλαιστινιακά εδάφη είναι παράνομη.
«Δεν πρόκειται για επιθετική στάση. Από πλευράς διεθνούς δικαίου και ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι φυσιολογικό να το λέμε. Πρέπει να είμαστε συνεπείς», σημείωσε ο Φορισιέ.
Το Ισραήλ έχει πρόσφατα υιοθετήσει μέτρα με στόχο την ενίσχυση του ελέγχου του στη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ σε τομείς όπως το ιδιοκτησιακό δίκαιο, ο χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός και οι διαδικασίες αδειοδότησης. Αυτές οι κινήσεις φαίνεται να αντιβαίνουν σε βασικές συμφωνίες που υπογράφηκαν στο πλαίσιο των Συμφωνιών του Όσλο το 1993.
Την περασμένη Παρασκευή, οι ηγέτες του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, του Καναδά, της Αυστραλίας, της Νέας Ζηλανδίας, της Νορβηγίας και των Κάτω Χωρών, σε κοινή τους δήλωση, κάλεσαν το Ισραήλ να σταματήσει την επέκταση των οικισμών του στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη.
Το Ισραήλ αμφισβητεί ότι οι οικισμοί αυτοί είναι παράνομοι, επικαλούμενο ιστορικούς και βιβλικούς δεσμούς με την περιοχή.
Η θέση των ΗΠΑ μεταβλήθηκε σημαντικά επί προεδρίας Ντόναλντ Τραμπ, από την αποδοκιμασία των οικισμών και της επέκτασής τους στην αποδοχή τους, αν και ο Αμερικανός πρόεδρος έχει καταδικάσει ρητά τα σχέδια προσάρτησης της Δυτικής Όχθης που προωθούν οι υπερεθνικιστικές ομάδες του Ισραήλ στον σημερινό κυβερνητικό συνασπισμό.
Απαγόρευση προϊόντων από τους οικισμούς
Η υπουργός Εξωτερικών της Ιρλανδίας, Χέλεν ΜακΕντί, ανακοίνωσε την Τρίτη ότι το Δουβλίνο σκοπεύει έως τα μέσα Ιουλίου να θεσπίσει νόμο που θα περιορίζει το εμπόριο προϊόντων με οικισμούς στη Δυτική Όχθη, που τελεί υπό ισραηλινή κατοχή.
Την περασμένη εβδομάδα, η ολλανδική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι εργάζεται για μια τριετή απαγόρευση εμπορίου ισραηλινών προϊόντων που προέρχονται από παράνομους οικισμούς στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη και στα συριακά Υψίπεδα του Γκολάν.
Η ολλανδική κυβέρνηση έχει επανειλημμένα ταχθεί υπέρ μιας ευρωπαϊκής απαγόρευσης, ένα αίτημα που συμμερίζονται η Σουηδία και η Γαλλία, οι οποίες στο έγγραφό τους αναφέρουν ότι μια συνολική απαγόρευση εισαγωγών προϊόντων από οικισμούς θα μπορούσε να δικαιολογηθεί λόγω της «επιδεινούμενης κατάστασης».
Ο υπουργός Φορισιέ έριξε στο τραπέζι μια «πιο δυναμική και αυστηρή» προσέγγιση από τους περιορισμούς στο εμπόριο.
Ωστόσο, δεν υπάρχει επαρκής στήριξη γι’ αυτό μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ. Η αύξηση των δασμών θα απαιτούσε ειδική πλειοψηφία, ενώ μια απαγόρευση θα χρειαζόταν ομόφωνη απόφαση των ευρωπαϊκών χωρών, κάτι που καθιστά απίθανη την υιοθέτηση τέτοιων μέτρων.
«Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να έχουμε μια κοινή ευρωπαϊκή θέση και πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής», είπε ο Φορισιέ.
Ερωτηθείς αν η Επιτροπή καθυστερεί σκόπιμα σε αυτό το ζήτημα, απάντησε ότι ήταν «πολύ προσεκτική σε όσα είχαν πει [η Σουηδία και η Γαλλία]» και εξέφρασε την πεποίθηση ότι μια σχετική πρόταση είναι άμεση.
Το Euronews ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διευκρινίσει αν πράγματι επίκειται πρόταση και τι θα περιλαμβάνει, αλλά μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης δεν είχε λάβει απάντηση.
Η ευρείας κλίμακας εμπορική συμφωνία της ΕΕ με το Ισραήλ, που αποτελεί μέρος της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΕ–Ισραήλ, μειώνει σημαντικά τους δασμούς στα ισραηλινά προϊόντα.
Ωστόσο, τα προϊόντα που προέρχονται από τα κατεχόμενα εδάφη (όπως η Δυτική Όχθη, η Ανατολική Ιερουσαλήμ και τα Υψίπεδα του Γκολάν) εξαιρούνται από αυτή τη μεταχείριση και υπόκεινται σε κανονικούς, μη προτιμησιακούς δασμούς.
Χώρες όπως η Ισπανία, η Ιρλανδία και η Σλοβενία έχουν καλέσει επανειλημμένα την Ένωση να αναστείλει το σύνολο της συμφωνίας σύνδεσης με το Ισραήλ λόγω των καταγγελλόμενων εγκλημάτων πολέμου στον Λίβανο και την Παλαιστίνη. Ωστόσο, η τελευταία προσπάθεια για τερματισμό των προτιμησιακών εμπορικών ρυθμίσεων δεν συγκέντρωσε την απαιτούμενη στήριξη.
Μετά την ψηφοφορία, η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας, δήλωσε ότι θα συνεχιστούν οι συζητήσεις για τη γαλλοσουηδική πρόταση.
Στις αρχές του μήνα, η ΕΕ συμφώνησε να επιβάλει κυρώσεις σε Ισραηλινούς εποίκους για τη βία τους κατά Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη, μια κίνηση που, σύμφωνα με τους επικριτές του Ισραήλ, αποτελεί απλώς ένα ακόμη μικρό βήμα σε σύγκριση με τη διακοπή των οικονομικών σχέσεων.