Εκπρόσωπος της Κομισιόν καλεί τα Τίρανα να απέχουν από ενέργειες που υπονομεύουν την ενταξιακή πορεία της Αλβανίας στην ΕΕ λόγω του σχεδίου τουριστικής ανάπτυξης του Τζάρεντ Κούσνερ που παραβιάζει περιβαλλοντικά πρότυπα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απηύθυνε έμμεση προειδοποίηση προς την αλβανική κυβέρνηση σχετικά με το αμφιλεγόμενο επενδυτικό σχέδιο στον τομέα των τουριστικών ακινήτων, ύψους 1,4 δισ. ευρώ, που συνδέεται με την οικογένεια του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, την ώρα που στα Τίρανα συνεχίζονται οι διαδηλώσεις οικολογικών οργανώσεων κατά της επένδυσης.
Απαντώντας σε ερώτηση του Euronews την Τρίτη, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κάλεσε τις αλβανικές αρχές να «ενεργήσουν χωρίς καθυστέρηση» ώστε να μην τεθεί σε κίνδυνο η ενταξιακή πορείας της χώρας, που προϋποθέτει την ευθυγράμμισή της με τους περιβαλλοντικούς κανόνες της ΕΕ.
«Η Αλβανία θα πρέπει να απόσχει από ενέργειες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την εκπλήρωση του κριτηρίου της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, εν προκειμένω του Κεφαλαίου 27, και ως εκ τούτου αναμένουμε από τις αλβανικές αρχές να ενεργήσουν χωρίς καμία καθυστέρηση», δήλωσε ο εκπρόσωπος Γκιγιόμ Μερσιέ, αναφερόμενος στο κεφάλαιο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων που απαιτεί από μια υποψήφια χώρα να ευθυγραμμιστεί με τους περιβαλλοντικούς κανόνες.
Πρόσθεσε ότι η Κομισιόν έχει «εκφράσει ανησυχίες προς τον υπουργό Περιβάλλοντος της Αλβανίας για τις ενδεχόμενες αδυναμίες του σχεδίου» και ότι ο υπουργός διαβεβαίωσε τις Βρυξέλλες πως οι οικοδομικές εργασίες έχουν «ανασταλεί».
Ωστόσο ο πρωθυπουργός της Αλβανίας, Έντι Ράμα, υπερασπίστηκε το σχέδιο, δηλώνοντας στο Euronews την Παρασκευή ότι οι αντιδράσεις αποτελουν μέρος ενός «υβριδικού πολέμου» από παράγοντες που «εκμεταλλεύονται τα αισθήματα ορισμένων καλοπροαίρετων ανθρώπων για το περιβάλλον».
Τα τελευταία εννέα 24ωρα διαδηλωτές συγκεντρώνονται στα Τίρανα, την πρωτεύουσα της Αλβανίας, και στην προστατευόμενη λιμνοθάλασσα Βιόσα-Νάρτα στην αδριατική ακτή της χώρας, ζητώντας την ακύρωση του σχεδίου τουριστικής ανάπτυξης που σχεδιάζεται σε μια οικολογικά προστατευόμενη παράκτια ζώνη.
Το ροζ φλαμίνγκο, ένα από τα είδη που απειλούνται από τα σχέδια, έχει αναδειχθεί σε σύμβολο της αντίστασης, με διαδηλωτές να κρατούν φουσκωτά ομοιώματα του πτηνού και πολλούς εξ αυτών να ζητούν την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.
Τα σχέδια αφορούν δύο προστατευόμενες περιοχές: τη λιμνοθάλασσα Νάρτα, που αποτελεί καταφύγιο άγριας ζωής, και ένα μικρότερο θέρετρο στο ακατοίκητο νησί Σαζάν. Η Affinity Partners, η επενδυτική εταιρεία πίσω από το έργο, στην οποία οι αλβανικές αρχές έχουν παραχωρήσει ειδικό καθεστώς πρόσβασης, συνδέεται με τον γαμπρό του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ.
Η σύζυγός του, η κόρη του Τραμπ Ιβάνκα Τραμπ, περιέγραψε σε ένα αμερικανικό podcast την περασμένη εβδομάδα πώς η ίδια και ο σύζυγός της ανακάλυψαν το νησί Σαζάν.
«Βρισκόμασταν στο σκάφος ενός φίλου και σταματήσαμε για να κολυμπήσουμε. Ουσιαστικά, έτσι το ανακαλύψαμε», είπε η Ιβάνκα Τραμπ. «Κολυμπήσαμε μέχρι το νησί. Κάναμε πεζοπορία, ξυπόλητοι μέχρι την κορυφή, και μαγευτήκαμε».
«Οι ανησυχίες δεν είναι κάτι νέο»
Νόμος του 2015 για τις στρατηγικές επενδύσεις στην Αλβανία, τον οποίο οι Βρυξέλλες ζητούν εδώ και χρόνια να καταργηθεί, θεωρείται ότι άνοιξε τον δρόμο ώστε η επενδυτική εταιρεία που συνδέεται με τον Κούσνερ να αποκτήσει ειδική πρόσβαση.
Στην περσινή ετήσια αποτίμησή της για την πρόοδο των υποψήφιων χωρών προς την ένταξη στην ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε ανησυχίες για τροπολογία στον νόμο που εγκρίθηκε τον Φεβρουάριο του 2025 και περιλάμβανε ειδικές εξαιρέσεις για κάθε επένδυση αξίας 50 εκατ. ευρώ και άνω.
«Αν και τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στην τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας, έχουν επίσης προκαλέσει ανησυχίες για τη διαφάνεια και την ισότιμη πρόσβαση, την ευνοιοκρατία και την έλλειψη ανταγωνιστικών διαδικασιών», ανέφερε η έκθεση της Επιτροπής.
Στην ίδια έκθεση, οι Βρυξέλλες προειδοποίησαν την Αλβανία για τροποποιήσεις σε νόμο περί προστατευόμενων περιοχών που είχαν οδηγήσει σε «αποδυνάμωση της προστασίας τους», εκφράζοντας ανησυχία για περιβαλλοντικές παραβάσεις.
Καθοριστικό είναι ότι η Αλβανία θεωρείται από τα πιο προχωρημένα υποψήφια κράτη, πίσω μόνο από το Μαυροβούνιο, στην πορεία ένταξης στην ΕΕ. Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις, που χωρίζονται σε 33 κεφάλαια υπό τέσσερις θεματικές ενότητες, βρίσκονται σε εξέλιξη, συμπεριλαμβανομένου του κεφαλαίου που αφορά τα περιβαλλοντικά πρότυπα.
Η ολοκλήρωση του κεφαλαίου θα είναι καθοριστική για να διατηρήσει η χώρα τη δυναμική της στην ενταξιακή της πορεία.
Το έργο διερευνάται αυτή την περίοδο από την ανεξάρτητη αλβανική εισαγγελική αρχή κατά της διαφθοράς και της μαφίας, SPAK. Εκτιμάται ότι η υπηρεσία εξετάζει αλλαγές που έγιναν σε αλβανικό νόμο του 2024, οι οποίες αφαίρεσαν μακροχρόνιες προστασίες από τα πιο ευαίσθητα οικοσυστήματα της χώρας.