Από την πλευρά των Ηνωμένων Εθνών, το μήνυμα που μεταφέρεται στις εμπλεκόμενες πλευρές είναι ότι η νέα κινητικότητα γύρω από το Κυπριακό θα πρέπει να οδηγήσει σε συγκεκριμένα αποτελέσματα και όχι να περιοριστεί σε μια ακόμη σειρά επαφών χωρίς ουσιαστική πρόοδο με συζήτηση μόνο για ΜΟΕ
Τη στήριξη της Ελλάδας στις προσπάθειες του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για επανεκκίνηση της διαδικασίας επίλυσης του Κυπριακού επανέλαβε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, κατά τη συνάντησή του την Τετάρτη με την Προσωπική Απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την Κύπρο, Μαρία Άνχελα Ολγκίν Κουέγιαρ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των επαφών της κ. Ολγκίν με τις δύο πλευρές στην Κύπρο, καθώς και με εμπλεκόμενα μέρη, με στόχο τη διερεύνηση του κατά πόσο υπάρχουν οι προϋποθέσεις για την επανέναρξη ουσιαστικών συνομιλιών.
Ο κ. Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα στηρίζει τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, για την επίτευξη μιας συνολικής, δίκαιης και βιώσιμης λύσης του Κυπριακού, στη βάση των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Παράλληλα, ανέφερε ότι είναι σημαντικό να διατηρηθεί η κινητικότητα που έχει καταγραφεί τα τελευταία δύο και πλέον χρόνια στο Κυπριακό, επισημαίνοντας ότι η Αθήνα, σε συντονισμό με τη Λευκωσία, είναι έτοιμη να συμβάλει στα επόμενα βήματα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Η νέα προσπάθεια του ΟΗΕ και οι επαφές Oλγκίν
Η Μαρία Άνχελα Ολγκίν ανέλαβε τον ρόλο της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ με αποστολή να εξετάσει κατά πόσο υπάρχει κοινό έδαφος μεταξύ των δύο πλευρών, μετά από μια μακρά περίοδο στασιμότητας.
Τα τελευταία χρόνια οι συνομιλίες για το Κυπριακό παρέμεναν ουσιαστικά παγωμένες, ιδιαίτερα μετά την αποτυχία της διαδικασίας στο Κραν Μοντανά το 2017. Η νέα προσπάθεια του ΟΗΕ βασίζεται στην εκτίμηση ότι, παρά τις μεγάλες διαφωνίες, υπάρχει ένα παράθυρο επανεμπλοκής.
Τους τελευταίους μήνες πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις μεταξύ του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη και του Τουρκοκύπριου ηγέτη Ερσίν Τατάρ, υπό τη διευκόλυνση των Ηνωμένων Εθνών, με στόχο την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και τη διερεύνηση πιθανών κοινών βημάτων.
Στο πλαίσιο αυτό, συζητήθηκαν Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης για ζητήματα όπως τα οδοφράγματα, η ενίσχυση των επαφών μεταξύ των δύο κοινοτήτων, η ενέργεια και άλλα πρακτικά θέματα που μπορούν να δημιουργήσουν κλίμα συνεργασίας.
Τα αγκάθια στο δρόμο για την πενταμερή διάσκεψη
Παρά τις κινήσεις αυτές, η βασική διαφωνία παραμένει το μοντέλο επίλυσης του Κυπριακού.
Η ελληνοκυπριακή πλευρά και η Ελλάδα επιμένουν στη λύση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, όπως προβλέπεται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Από την άλλη πλευρά, η τουρκική και τουρκοκυπριακή ηγεσία έχουν τα τελευταία χρόνια προωθήσει τη θέση περί «δύο κρατών» ή κυριαρχικής ισότητας, θέση που δεν γίνεται αποδεκτή από την ελληνική και ελληνοκυπριακή πλευρά ούτε από τα Ηνωμένα Έθνη, καθώς εκτιμάται ότι αυτό σημαίνει de facto διχοτόμηση του νησιού.
Στο τραπέζι βρίσκεται το ενδεχόμενο σύγκλησης μιας νέας άτυπης πενταμερούς διάσκεψης με τη συμμετοχή των δύο κοινοτήτων και των τριών εγγυητριών δυνάμεων, Ελλάδας, Τουρκίας και Ηνωμένου Βασιλείου υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.
Οι συζητήσεις για μια τέτοια συνάντηση τοποθετούνται χρονικά στις αρχές Αυγούστου στη Γενεύη, χωρίς ωστόσο να έχει οριστικοποιηθεί ακόμη η μορφή ή η ημερομηνία της.
Ένα θετικό σενάριο είναι η πενταμερής να λειτουργήσει ως «γέφυρα» για την επανέναρξη των συνομιλιών, με συμφωνία σε μια σειρά διαδικαστικών ζητημάτων και ένα κοινό πλαίσιο συζήτησης.
Ένα δεύτερο σενάριο προβλέπει μια πιο περιορισμένη συνάντηση, η οποία δεν θα οδηγήσει άμεσα σε διαπραγματεύσεις, αλλά θα καταγράψει τις θέσεις των πλευρών και θα διατηρήσει ανοικτό το κανάλι επικοινωνίας.
Το δυσκολότερο σενάριο είναι η επανάληψη της γνωστής αδιεξόδου πορείας, εφόσον οι διαφορές γύρω από τη βάση λύσης παραμείνουν αγεφύρωτες.
Η Λευκωσία ότι η διατήρηση της διεθνούς κινητικότητας και του ρόλου του ΟΗΕ είναι κρίσιμη, καθώς ένα νέο αδιέξοδο θα ενίσχυε τις τάσεις για παγίωση της διχοτόμησης στο νησί.
Από την πλευρά των Ηνωμένων Εθνών, το μήνυμα που μεταφέρεται στις εμπλεκόμενες πλευρές είναι ότι η νέα κινητικότητα γύρω από το Κυπριακό θα πρέπει να οδηγήσει σε συγκεκριμένα αποτελέσματα και όχι να περιοριστεί σε μια ακόμη σειρά επαφών χωρίς ουσιαστική πρόοδο με συζήτηση μόνο για ΜΟΕ.