Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα φορτία φέρονται να είχαν δηλωθεί με ψευδή στοιχεία, ώστε να παρακαμφθούν οι σχετικοί περιβαλλοντικοί κανόνες
Ευρείας κλίμακας κύκλωμα παράνομης εξαγωγής περίπου 4.200 τόνων κλωστοϋφαντουργικών αποβλήτων από την Ιταλία προς την Τουρκία αποκάλυψε έρευνα της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), σε συνεργασία με τους Ιταλούς Καραμπινιέρους και τις τουρκικές τελωνειακές αρχές.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με τις αρχές, το κύκλωμα απέφερε σημαντικά παράνομα κέρδη, καθώς απέφευγε το υψηλό κόστος ανακύκλωσης και τις αυστηρές περιβαλλοντικές υποχρεώσεις που ισχύουν για συγκεκριμένα είδη υφασμάτινων αποβλήτων.
Στο επίκεντρο της έρευνας βρέθηκαν απόβλητα που περιείχαν υψηλές συγκεντρώσεις ακρυλικών συνθετικών ινών. Τα υλικά αυτά μπορεί να παραμείνουν στο περιβάλλον έως και 200 χρόνια και απαιτούν ιδιαίτερα απαιτητικές διαδικασίες ανακύκλωσης, γεγονός που καθιστά τη διαχείρισή τους ιδιαίτερα δαπανηρή.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα φορτία φέρονται να είχαν δηλωθεί με ψευδή στοιχεία, ώστε να παρακαμφθούν οι σχετικοί περιβαλλοντικοί κανόνες.
«Τέτοιου είδους πρακτικές, που επιτρέπουν την παράνομη αποφυγή του κόστους ανακύκλωσης ή της συμμόρφωσης με την περιβαλλοντική νομοθεσία, δημιουργούν ευκαιρίες για οργανωμένα δίκτυα να αποκομίζουν παράνομα οικονομικά οφέλη», δήλωσε ο γενικός διευθυντής της OLAF, Πέτρ Κλέμεντ.
Όπως τόνισε, η υπόθεση αναδεικνύει τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας στην αντιμετώπιση του περιβαλλοντικού εγκλήματος και στην προστασία τόσο της οικονομίας όσο και του περιβάλλοντος.
Πάνω από 6.000 τόνοι παράνομων αποβλήτων
Με τη χρήση ανάλυσης εμπορικών ροών, τελωνειακών δεδομένων και στοιχείων για τις δυνατότητες ανακύκλωσης, η OLAF εντόπισε ύποπτες αποστολές και ενημέρωσε τις τουρκικές αρχές.
Οι έλεγχοι κατά την άφιξη των φορτίων αποκάλυψαν περίπου 4.200 τόνους παράνομα διακινημένων κλωστοϋφαντουργικών αποβλήτων.
Η έρευνα επεκτάθηκε με κοινές επιθεωρήσεις στην Τουρκία, στις οποίες συμμετείχαν στελέχη της OLAF, Ιταλοί ειδικοί σε περιβαλλοντικά ζητήματα και τουρκικές αρχές.
Κατά τις επιθεωρήσεις εντοπίστηκαν επιπλέον σχεδόν 2.100 τόνοι αποβλήτων αποθηκευμένοι σε εγκαταστάσεις που συνδέονται με μονάδα ανακύκλωσης η οποία φέρεται να παραβίαζε την τουρκική περιβαλλοντική νομοθεσία, καθώς και ακόμη ένα ξεχωριστό φορτίο.
Παράλληλα, άλλοι 768 τόνοι κλωστοϋφαντουργικών αποβλήτων ιταλικής προέλευσης εντοπίστηκαν στο λιμάνι της Μερσίνης, με τις αρχές να αναφέρουν ότι έφεραν επίσης ψευδείς σημάνσεις και προορίζονταν για παράνομη απόρριψη.
Κατασχέσεις 12 εκατ. ευρώ στην Ιταλία
Η υπόθεση οδήγησε σε μεγάλη επιχείρηση των Ιταλών Καραμπινιέρων στην πόλη Μπρέσια.
Σύμφωνα με την OLAF, οι αρχές πραγματοποίησαν έφοδο σε επιχειρηματικό συγκρότημα που συνδέεται με τις ύποπτες εξαγωγές, κατάσχοντας εγκαταστάσεις, στόλο φορτηγών που φέρεται να χρησιμοποιούνταν για τη μεταφορά των αποβλήτων, καθώς και περιουσιακά στοιχεία ύψους περίπου 12 εκατομμυρίων ευρώ.
Αυξανόμενο πρόβλημα τα κλωστοϋφαντουργικά απόβλητα στην Ευρώπη
Ο ευρωπαϊκός κλάδος κλωστοϋφαντουργίας και ένδυσης είχε κύκλο εργασιών 170 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2023 και απασχολεί περίπου 1,3 εκατομμύρια εργαζόμενους. Ωστόσο, η ανακύκλωση των υφασμάτινων αποβλήτων εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση.
Το 2019 η Ευρώπη παρήγαγε περίπου 12,6 εκατομμύρια τόνους κλωστοϋφαντουργικών αποβλήτων, αλλά μόλις το 20% συλλέχθηκε χωριστά για επαναχρησιμοποίηση ή ανακύκλωση.
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισήγαγε το 2025 νέους κανόνες για τη διαχείριση των κλωστοϋφαντουργικών αποβλήτων, με στόχο να αποτρέψει την ψευδή δήλωσή τους ως επαναχρησιμοποιήσιμων προϊόντων και την εξαγωγή τους εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πίεση στην Κομισιόν για την ultra-fast fashion
Παράλληλα, πέντε κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με επικεφαλής τη Γαλλία, ζητούν αυστηρότερα μέτρα απέναντι στο μοντέλο της ultra-fast fashion.
Σε κοινό τους έγγραφο προειδοποιούν ότι η ταχεία εξάπλωση του συγκεκριμένου επιχειρηματικού μοντέλου υπονομεύει τους περιβαλλοντικούς στόχους της Ευρώπης, επιβαρύνει τα συστήματα διαχείρισης αποβλήτων και ενισχύει τη μη βιώσιμη καταναλωτική συμπεριφορά.
Οι πέντε χώρες καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ενισχύσει τους ελέγχους στις διαδικτυακές πλατφόρμες, να αυξήσει την εποπτεία της αγοράς και να καλύψει τα υφιστάμενα κενά στην εφαρμογή της νομοθεσίας για την κυκλική οικονομία και την εποπτεία της αγοράς, εκφράζοντας ιδιαίτερη ανησυχία για τη μαζική εισροή προϊόντων από κινεζικές πλατφόρμες όπως η Shein και η Temu.
Παράλληλα, ζητούν αυστηρότερες απαιτήσεις για τις επιδόσεις των συστημάτων ανακύκλωσης, ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας και διεύρυνση της ευθύνης των παραγωγών για τη διαχείριση των αποβλήτων που παράγουν.
«Βρισκόμαστε ήδη αρκετά μπροστά σε αυτόν τον τομέα και είμαστε στην ευχάριστη θέση να μοιραστούμε την εμπειρία μας, ώστε η Ευρώπη να προχωρήσει συλλογικά», δήλωσε η Γαλλίδα υπουργός Οικολογικής Μετάβασης, Μονίκ Μπαρμπό, στο περιθώριο της συνόδου των υπουργών Περιβάλλοντος στις 25 Ιουνίου.