Η εκδήλωση, στην οποία η πρόσβαση ήταν μόνο με πρόσκληση, προσέλκυσε σχεδόν 10.000 καλεσμένους, μεταξύ των οποίων τον επικεφαλής του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε
Μέσα σε ένα περίπλοκο διατλαντικό διάλογο, οι Ηνωμένες Πολιτείες γιόρτασαν την 250ή επέτειο της ανεξαρτησίας τους στο Πάρκο του Σενκαντενέρ στις Βρυξέλλες, ακριβώς δίπλα στα θεσμικά όργανα της ΕΕ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σχεδόν 10.000 προσκεκλημένοι απόλαυσαν μια ολόκληρη ημέρα δραστηριοτήτων και εκδηλώσεων, που κορυφώθηκε με επίδειξη drone και πυροτεχνημάτων. Στην εκδήλωση έδωσαν το παρόν και πολλοί Αμερικανοί στρατιωτικοί που εδρεύουν στην πρωτεύουσα του Βελγίου.
Η λαμπρή γιορτή, με τίτλο «250 χρόνια ανεξαρτησίας: Χτίζοντας μαζί το μέλλον μας», περιλάμβανε διάφορες «αμερικανικές δραστηριότητες», όπως μπέιζμπολ, μηχανικό ταύρο και line dancing. Το πρόγραμμα συμπλήρωναν μουσικές εμφανίσεις και μια τελετουργική διέλευση αεροσκαφών.
Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στο Βέλγιο, Μπιλ Γουάιτ, κήρυξε την έναρξη των εορτασμών μπροστά σε ένα υψηλού προφίλ ακροατήριο στις Βρυξέλλες, όπου ακολούθησε σειρά ομιλιών από εξέχουσες προσωπικότητες, μεταξύ των οποίων ο πρωθυπουργός του Βελγίου Μπαρτ ντε Βέβερ, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε και η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μετσόλα.
Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ευχαρίστησε τους συμμετέχοντες, σημειώνοντας ότι οι λαοί του Βελγίου και των Ηνωμένων Πολιτειών «υπερασπίστηκαν τον κοινό μας πολιτισμό, από τα χαρακώματα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου μέχρι τις ελεύθερες βελγικές δυνάμεις που πολέμησαν στο πλευρό των Αμερικανών στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο».
Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι οι 14.000 Αμερικανοί στρατιώτες που αναπαύονται αιώνια σε βελγικό έδαφος υπενθυμίζουν «τι χρειάζεται για να διατηρηθεί η ελευθερία που γιορτάζουμε με τόση χαρά».
Στην ομιλία του, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε τόνισε ότι για έναν Ολλανδό όπως ο ίδιος, αλλά και για αμέτρητους άλλους, οι ΗΠΑ, όπως τις είχε περιγράψει κάποτε ο Ρόναλντ Ρίγκαν, είναι και θα παραμείνουν «η λαμπρή πόλη πάνω στον λόφο, φάρος και οδηγός».
«Βρισκόμαστε εδώ για να γιορτάσουμε μια διατλαντική σχέση και φιλία που δημιούργησε τις καλύτερες στιγμές της ιστορίας και στάθηκε όρθια στις χειρότερες», δήλωσε η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μετσόλα, επαινώντας την εκδήλωση και υπενθυμίζοντας την αμερικανική ρήση «go big or go home – τα δίνεις όλα ή παραιτείσαι», προσθέτοντας προς τον Αμερικανό πρεσβευτή Γουάιτ ότι «σίγουρα σταθήκατε στο ύψος αυτής της φράσης».
Διαμαρτυρίες κατοίκων και οργανώσεων
Ο χώρος τελούσε υπό αυστηρά μέτρα ασφαλείας και έγινε επίκεντρο ορισμένων διαμαρτυριών. Η επιλογή του χώρου προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς επρόκειτο για εκδήλωση μόνο με προσκλήσεις σε δημόσιο πάρκο, γεγονός που προκάλεσε έντονη δυσφορία στους κατοίκους των Βρυξελλών.
Το Πάρκο του Σενκαντενέρ είχε αποκλειστεί πλήρως από το βράδυ του Σαββάτου και παρέμεινε κλειστό έως τη Δευτέρα, με ελέγχους ταυτότητας που διενεργούσε ιδιωτική εταιρεία ασφαλείας.
Κάτοικοι της περιοχής εξέφρασαν δυσαρέσκεια τόσο για την έλλειψη ενημέρωσης σχετικά με την εκδήλωση, όσο και για το πολυήμερο κλείσιμο ενός από τα μεγαλύτερα δημόσια πάρκα της πόλης, εν μέσω του καύσωνα που τις τελευταίες ημέρες πλήττει την Ευρώπη.
Πέρα από αυτά, η εκδήλωση αποτέλεσε ευκαιρία για αντιαμερικανικές διαδηλώσεις από πολλές οργανώσεις, που πραγματοποιήθηκαν στην απέναντι πλευρά του πάρκου και σε γειτονικούς δρόμους, εκτός της περιμέτρου ασφαλείας.
Η Greenpeace ξεδίπλωσε ένα τεράστιο πανό στην ιστορική πλατεία Γκραν-Πλας της βελγικής πρωτεύουσας. Στο πανό, επιφάνειας 600 τετραγωνικών μέτρων, αναγραφόταν: «Πόλεμος. Απληστία. Ενεργειακή κρίση. Τι ακριβώς γιορτάζουμε;»
Καταγγέλλοντας την αξιοποίηση της περίστασης για να «προωθηθεί η πολιτική και επιχειρηματική ατζέντα του Τραμπ», η Greenpeace ανέφερε σε ανακοίνωσή της ότι «ο εορτασμός στις Βρυξέλλες διεξάγεται σε ένα πλαίσιο εντεινόμενης παγκόσμιας αστάθειας, που τροφοδοτείται από τον Λευκό Οίκο».
Ιδιωτική χρηματοδότηση και διατλαντικοί δεσμοί
Και άλλες συλλογικότητες, όπως οι Extinction Rebellion, Indivisible Belgium και Rise for Climate, κατήγγειλαν την εκδήλωση, διαμαρτυρόμενες για την «ιδιωτικοποίηση» του δημόσιου πάρκου.
«Η δράση που οργανώνει ο πρεσβευτής Μπιλ Γουάιτ είναι μια απάτη. Πρόκειται για τη Freedom 250, μια ιδιωτική εταιρεία που δημιούργησαν ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Τζ. Ντι. Βανς, για να προσελκύσουν εταιρικά χρήματα τόσο από τις ΗΠΑ όσο και από το Βέλγιο και άλλες ευρωπαϊκές εταιρείες», δήλωσε ο Κρίστοφερ Χάντερ από τη συλλογικότητα Indivisible Belgium.
«Έχουν μετατρέψει την επέτειο των Ηνωμένων Πολιτειών σε ακόμη μία ευκαιρία κερδοσκοπίας», πρόσθεσε.
Ερωτηθείς για τις αναταραχές και τις διαμαρτυρίες, ο Γουάιτ παραδέχθηκε ότι δεν γνώριζε τα συγκεκριμένα αίτια της κινητοποίησης. «Δεν ξέρω για τι ακριβώς διαμαρτύρονται, αλλά θα ήθελα να μάθω», είπε, σύμφωνα με τα βελγικά μέσα ενημέρωσης.
Αναφερόμενος στη χρηματοδότηση της εκδήλωσης, ο πρεσβευτής αποκάλυψε ότι συγκέντρωσε πάνω από 5 εκατομμύρια δολάρια (4,3 εκατ. ευρώ) από περισσότερους από 220 δωρητές, με εισφορές τόσο από αμερικανικές και βελγικές εταιρείες όσο και από ιδιώτες.
Μεγάλους χορηγούς αποτελούν αμερικανικές πολυεθνικές όπως οι Meta, Microsoft, Nike και McDonald’s, αλλά και γνωστές βελγικές εταιρείες όπως οι Leonidas, Port of Antwerp-Bruges, Sabena, Van Moer Logistics και Sibelco.
Όταν δημοσιογράφοι τον ρώτησαν αν η κλίμακα της εκδήλωσης είχε σχεδιαστεί ειδικά για να συμβάλει στην αποκατάσταση των τεταμένων διατλαντικών σχέσεων, ο Γουάιτ απέρριψε κατηγορηματικά την ιδέα ότι υπάρχουν βαθιές τριβές, παραπέμποντας αντ’ αυτού στην κοινή ιστορία των δύο χωρών.
«Ας αγνοήσουμε τον επικοινωνιακό θόρυβο περί πρόκλησης αντιπαραθέσεων ή ανάδειξης μεγαλύτερων διχασμών απ’ όσους υπάρχουν στην πραγματικότητα», δήλωσε ο Γουάιτ. «Γνωρίζουμε ότι έχουμε μια θαυμάσια σχέση, την οποία πρέπει να διαφυλάξουμε και να συνεχίσουμε».