Η ψύξη των ευρωπαϊκών πόλεων απαιτεί συνδυασμό μέτρων: ο κλιματισμός είναι μόνο ένα στοιχείο μιας ευρύτερης στρατηγικής προσαρμογής στο κλίμα, αναφέρει αξιωματούχος της ΕΕ.
Αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναγνωρίζουν κατ’ ιδίαν ότι ο κλιματισμός είναι απαραίτητος κατά τη διάρκεια ολοένα συχνότερων καυσώνων, καθώς τα παθητικά μέτρα δροσισμού, όπως η σκίαση και η μόνωση, δεν επαρκούν πάντα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ωστόσο, καθώς αυξάνεται η ζήτηση για δροσισμό, υποστηρίζουν επίσης ότι η αποκλειστική χρήση κλιματισμού θα εκτόξευε την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, θα απαιτούσε πρόσθετη παραγωγή και θα άφηνε τα νοικοκυριά αντιμέτωπα με υψηλότερους λογαριασμούς, ιδίως με τις σημερινές τιμές ρεύματος.
«Ο κλιματισμός είναι σίγουρα ένα από τα εργαλεία και μάλιστα πολύ αναγκαίο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η μόνωση ή άλλες παθητικές στρατηγικές δεν επαρκούν», δήλωσε ένας αξιωματούχος της ΕΕ υπό τον όρο της ανωνυμίας, μετά τον σφοδρό καύσωνα που ανέδειξε την έλλειψη ετοιμότητας της Ευρώπης να αντιμετωπίσει την άνοδο της θερμοκρασίας.
«Την ίδια στιγμή, αν βασίζεστε μόνο στον κλιματισμό, ίσως χρειαστεί να πληρώσετε πολλά για την εγκατάσταση, επειδή χρειάζεστε ισχυρή μονάδα παραγωγής, αλλά μπορεί επίσης να καταλήξετε με φουσκωμένους λογαριασμούς ενέργειας», είπε ο αξιωματούχος της ΕΕ.
Επιπλέον, η μαζική εγκατάσταση κλιματιστικών μπορεί να επιδεινώσει το φαινόμενο της «αστικής θερμικής νησίδας» μέσω της αποβαλλόμενης θερμότητας, πρόσθεσε ο αξιωματούχος της ΕΕ, ενισχύοντας την ανάγκη για πράσινους χώρους, σκίαση, κατάλληλο προσανατολισμό κτιρίων και καλύτερο σχεδιασμό πόλεων.
Ο αξιωματούχος της ΕΕ παρουσίασε τη λογική πίσω από την επικείμενη στρατηγική προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή της Ένωσης, που αναμένεται στο τέταρτο τρίμηνο του 2026 και θα επιδιώξει να μετατοπίσει την έμφαση των κυβερνήσεων από την αποκατάσταση καταστροφών στην πρόληψη και την ανθεκτικότητα.
Γενικότερα, η Επιτροπή εισηγείται μια «ολιστική» προσέγγιση που συνδυάζει παθητικές και αποδοτικές τεχνολογίες δροσισμού. Αντί να ενθαρρύνει τη μαζική εγκατάσταση κλιματιστικών, οι Βρυξέλλες θέλουν η Ευρώπη να δώσει προτεραιότητα σε πιο δροσερά κτίρια και πόλεις μέσω σχεδιασμού, μόνωσης και παθητικών μέτρων, χρησιμοποιώντας αποδοτικά συστήματα κλιματισμού όπου είναι πραγματικά απαραίτητα.
Κλιματιστικά: φορητές συσκευές και σταθερά συστήματα
Αξιωματούχοι της ΕΕ αναγνωρίζουν ότι τα φορητά κλιματιστικά παραμένουν δημοφιλή επειδή δεν χρειάζονται εγκατάσταση, προειδοποιούν όμως ότι είναι αισθητά λιγότερο ενεργειακά αποδοτικά από τα σταθερά συστήματα.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα σύγχρονα σταθερά συστήματα είναι «υψηλής απόδοσης», λειτουργούν συχνά ως αντλίες θερμότητας διπλής λειτουργίας που συμβάλλουν στην απανθρακοποίηση της θέρμανσης ενώ παράλληλα προσφέρουν ψύξη.
Οι κανόνες ενεργειακής σήμανσης και οικολογικού σχεδιασμού της ΕΕ έχουν βελτιώσει σταδιακά την απόδοσή τους από το 2002, με νέες ρυθμιστικές αναθεωρήσεις να προγραμματίζονται, όπως ανέφερε ο αξιωματούχος της ΕΕ.
Ωστόσο, η Επιτροπή σημειώνει ότι η εγκατάσταση κλιματισμού ρυθμίζεται συνήθως σε περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο.
«Χρειάζεστε αστικούς χώρους για να εγκαταστήσετε προσόψεις με ηλιακή σκίαση ή κλιματισμό. Και τα κράτη μέλη, οι περιφέρειες και οι δήμοι χρειάζονται πραγματικά ευελιξία ώστε να αποφασίσουν την προσέγγιση που τους ταιριάζει καλύτερα», είπε ο αξιωματούχος της ΕΕ.
Ο έμπειρος ευρωβουλευτής Πασκάλ Κανφέν (Γαλλία/ Renew Europe) δήλωσε ότι η συζήτηση για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή δεν μπορεί να περιορίζεται στο «υπέρ ή κατά του κλιματισμού», χαρακτηρίζοντάς την «απλουστευτική».
«Πιστεύω ότι τα σχολεία και τα νοσοκομεία πρέπει να διαθέτουν κλιματισμό, ώστε τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι ή οι ασθενείς να μην μένουν μόνοι τους αντιμέτωποι με μια ζέστη που πλέον είναι επικίνδυνη. Αλλά ο κλιματισμός δεν είναι λύση για τα πάντα», είπε ο Κανφέν στο Euronews.
Ο Γάλλος ευρωβουλευτής σημείωσε ότι ο κλιματισμός από μόνος του δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την ευαλωτότητα των υποδομών ή τη μείωση των αγροτικών αποδόσεων, υπογραμμίζοντας ότι «όσο αναποτελεσματικό είναι να απορρίπτουμε συστηματικά κάθε τεχνολογική λύση προσαρμογής, άλλο τόσο είναι να ποντάρουμε σε μία και μοναδική θαυματουργή λύση».
Η Τέρι Ράιντκε, συμπρόεδρος της ομάδας των Πρασίνων/ΕFA στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δήλωσε ότι «απόλυτη προτεραιότητα» είναι η διάσωση ανθρώπινων ζωών, η προστασία των πιο ευάλωτων και όσων δεν έχουν πρόσβαση σε ψύξη.
«Πρέπει να επανασχεδιάσουμε τους αστικούς μας χώρους: να φυτεύουμε δέντρα, να αποκαθιστούμε υγροτόπους και να δημιουργούμε ζώνες δροσισμού με υδάτινα στοιχεία και πράσινους διαδρόμους. Οι λύσεις που βασίζονται στη φύση δεν είναι απλώς αισθητικές, αποτελούν υποδομή που σώζει ζωές», είπε η Ράιντκε στο Euronews.
Ωστόσο, η Γερμανίδα ευρωβουλευτής επισήμανε ότι ο πρόσφατος καύσωνας ήταν ένα «καμπανάκι» για την επιτάχυνση της μετάβασης μακριά από τα ορυκτά καύσιμα, τα οποία, όπως είπε, αποτελούν τη ρίζα αυτού του κλιμακούμενου κινδύνου.
«Πρέπει να ενισχύσουμε ακόμη περισσότερο τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ώστε να τροφοδοτούμε τις πόλεις μας χωρίς να “ψήνουμε” τον πλανήτη», πρόσθεσε η Ράιντκε.