Η δήμαρχος Αλμάδας κηρύσσει κατάσταση συναγερμού λόγω διακοπών υδροδότησης, κάτοικοι στην Κόστα ντα Καπαρίκα ζητούν παραίτηση και άμεσα μέτρα
Εδώ και αρκετές ημέρες ο δήμος Αλμάδα αντιμετωπίζει διακοπές στην υδροδότηση. Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δύσκολη σε ορισμένες δημοτικές ενορίες, κυρίως στην Κόστα ντα Καπαρίκα, που βρίσκεται περίπου 16 χιλιόμετρα από την πόλη της Λισαβόνας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Λουσμένη από τον Ατλαντικό, αυτή η παραθαλάσσια πόλη με ισχυρή αλιευτική παράδοση και έντονο τουριστικό προσανατολισμό είναι από τις πιο πληγείσες από τις αλλεπάλληλες διακοπές, που έχουν αναστατώσει κατοίκους και επαγγελματίες. Την Τρίτη, 7 Ιουλίου, το κέντρο υγείας της περιοχής αναγκάστηκε μάλιστα να κλείσει τις πόρτες του λόγω της έλλειψης νερού, σε μια εικόνα που αποτυπώνει την καθημερινότητα των κατοίκων.
«Έφτασα να μείνω περίπου 24 ώρες χωρίς νερό», λέει στην Euronews η Άνα Πάουλα Ματσάδο, κάτοικος στην Κόστα ντα Καπαρίκα, η οποία εξηγεί ότι η κατάσταση επιδεινώθηκε τις τελευταίες ημέρες, αλλά διαρκεί ήδη τουλάχιστον δύο εβδομάδες από τότε που άρχισαν οι επαναλαμβανόμενες βλάβες.
«Είναι κάπως έτσι: ξαφνικά έχεις νερό, ξαφνικά δεν έχεις», τονίζει, σημειώνοντας ότι περισσότερο από την ίδια την έλλειψη, αυτό που την ανησυχεί είναι η αβεβαιότητα για το αν και πότε θα υπάρχει ξανά νερό στο δίκτυο. «Τουλάχιστον να κατάφερναν να οργανωθούν έτσι ώστε ο κόσμος να ξέρει ότι από αυτήν μέχρι εκείνη την ώρα θα έχει νερό», προσθέτει.
Η κάτοικος περιγράφει ότι είδε πολλές επιχειρήσεις, κυρίως εστιατόρια, να κλείνουν σε συγκεκριμένες ώρες και αναφέρει ότι υπήρξαν δυσκολίες ακόμη και για την εύρεση εμφιαλωμένου νερού στα σούπερ μάρκετ: «Δεν υπήρχε νερό ούτε στην Κόστα ούτε γύρω», λέει, σημειώνοντας ότι η ίδια είχε αποθέματα στο σπίτι και δεν χρειάστηκε να αγοράσει, αλλά άκουσε μαρτυρίες από όσους έψαξαν και δεν βρήκαν.
Παρά το ότι η έκταση και η σοβαρότητα του φαινομένου είναι ασυνήθιστες, οι διακοπές στην υδροδότηση δεν είναι κάτι καινούργιο για τους κατοίκους. Για την Άνα Πάουλα είναι «ασυγχώρητο» ότι δεν έγινε τίποτα όλα αυτά τα χρόνια για τη βελτίωση του δικτύου ύδρευσης του δήμου.
«Δεν μπορώ, ούτε εγώ ούτε κανείς, να συγχωρήσω ή να δεχθώ ότι κάτι που κρατάει χρόνια, για το οποίο έχουν δοθεί προειδοποιήσεις ξανά και ξανά, δεν έχει λυθεί. Όλοι ξέρουν πολύ καλά ότι τα πάντα είναι φθαρμένα, μπαλωμένα, και όμως δεν έγινε τίποτα».
Οι δυσλειτουργίες, που σημειώθηκαν ενώ η χώρα διένυε έντονο κύμα καύσωνα και οι υψηλές θερμοκρασίες συνεχίζονταν, οδήγησαν σε διαμαρτυρία με τη συμμετοχή εκατοντάδων ατόμων στην ενορία. Η κινητοποίηση είχε εξαγγελθεί ως σιωπηλή ανθρώπινη αλυσίδα, κατέληξε όμως σε μια ιδιαίτερα θορυβώδη διαμαρτυρία, με τους ίδιους τους κατοίκους να κλείνουν την κυκλοφορία στην είσοδο της πόλης.
«Σήμερα όλοι είναι χωρίς νερό, εκτός από την Κόστα», λέει ο Εμανουέλ Ροντρίγκες, εξηγώντας ότι το πρωί της Πέμπτης υπήρχε νερό στις βρύσες της Κόστα ντα Καπαρίκα.
Κάτοικος και επιχειρηματίας στην περιοχή, διευκρινίζει ότι η συγκεκριμένη δημοτική ενορία ήταν η μόνη που κινητοποιήθηκε δημόσια για το θέμα. «Κάθε φορά που θα λείπει νερό, δεν θα υπάρχουν πια συζητήσεις: θα υπάρχει θόρυβος», υπογραμμίζει μιλώντας στην Euronews.
Ιδιοκτήτης κομμωτηρίου, αναφέρει ότι προβλήματα όπως αυτά της υδροδότησης υπήρχαν ανέκαθεν, αλλά φέτος η κατάσταση πήρε άλλη διάσταση:
«Η υδροδότηση στην Κόστα ήταν πάντα επισφαλής, αλλά ποτέ δεν είχαμε ένα τέτοιο καλοκαίρι. Είμαι 35 ετών και δεν θυμάμαι ανάλογο καλοκαίρι. Μάλιστα, αυτήν την περίοδο του καύσωνα οι βρύσες είναι εντελώς στεγνές. Δεν τρέχει σταγόνα νερό από τη Φόντε ντα Τέλια μέχρι τη Κόβα ντου Βάπορ», λέει.
Οι περιορισμοί στην παροχή νερού, πέρα από ενοχλητικοί, σημαίνουν και ζημίες για όσους διατηρούν επιχειρήσεις, ειδικά σε μια περιοχή με έντονη εποχικότητα και μεγάλη εξάρτηση από τον τουρισμό και τις υπηρεσίες. Εστιατόρια παραμένουν κλειστά, άνθρωποι ακυρώνουν και επιστρέφουν ενοικιαζόμενα καταλύματα, όλα λόγω της έλλειψης νερού. «Η Κόστα είναι άδεια», λέει ο Εμανουέλ.
«Εδώ και μιάμιση εβδομάδα δεν ξέρω τι θα πει τζίρος πάνω από 100 ευρώ. Δουλεύω με το σταγονόμετρο», σημειώνει ο κομμωτής. «Το κομμωτήριό μου είναι άδειο. Σήμερα έχω τέσσερις πελάτισσες και δεν έχω άλλες κρατήσεις για όλη την ημέρα».
Ο δήμος κηρύσσει κατάσταση συναγερμού
Μετά από ημέρες συνεχών παραπόνων, η δημοτική αρχή ενεργοποίησε το σχέδιο εκτάκτων αναγκών των υπηρεσιών ύδρευσης SMAS και συγκρότησε γραφείο κρίσης τη Δευτέρα 6 Ιουλίου. Την Τετάρτη, η δήμαρχος Ινές ντε Μεντέιρος κήρυξε κατάσταση συναγερμού στον δήμο, το πιο αυστηρό επίπεδο που έχει εφαρμοστεί μέχρι σήμερα.
Σύμφωνα με τον δήμο, η σημερινή κατάσταση «είναι εξαιρετική και οφείλεται σε μια πολύ σημαντική αύξηση της κατανάλωσης νερού, η οποία άσκησε άνευ προηγουμένου πίεση στο σύστημα ύδρευσης».
Ο δήμος αναφέρει ότι η μέση κατανάλωση στον δήμο «ξεπερνά τα 300 λίτρα ανά κάτοικο/ημέρα», πολύ πάνω από τον εθνικό μέσο όρο των 180 λίτρων ανά κάτοικο/ημέρα, τονίζοντας ότι «έως τον Ιούνιο του 2026 η κατανάλωση αυξήθηκε κατά μέσο όρο 4,3% στον δήμο». Οι μεγαλύτερες αυξήσεις, σύμφωνα με την τοπική αρχή, καταγράφηκαν στις ενορίες Σαρνέκα ντε Καπαρίκα, Σομπρέντα/Λαζαρίμ και Κόστα ντα Καπαρίκα.
Σε ανακοίνωσή του, ο δήμος υπογραμμίζει ότι είναι «θεμελιώδες να μειωθεί άμεσα η κατανάλωση» ώστε να αποκατασταθούν τα επίπεδα ασφαλείας των δεξαμενών και να διασφαλιστεί η συνέχεια της υδροδότησης.
Η κατάσταση συναγερμού συνεπάγεται σειρά πρόσθετων μέτρων και κανόνων για τη διαχείριση του δικτύου, όπως η απαγόρευση μη οικιακών χρήσεων: πλύσιμο αυτοκινήτων, πότισμα κήπων και γηπέδων γκολφ, γέμισμα πισινών, λειτουργία διακοσμητικών σιντριβανιών, πλύσιμο εξωτερικών δαπέδων.
Ο δήμος αποφάσισε την ενίσχυση της συνεχούς παρακολούθησης του συστήματος ύδρευσης και των επιπέδων στις δεξαμενές, καθώς και την ενίσχυση των τεχνικών συνεργείων για τον εντοπισμό και την επισκευή διαρροών και των συνεργείων ελέγχου, ώστε να αποφεύγονται καταχρηστικές χρήσεις και σπατάλες.
Ανακοινώθηκαν εναλλακτικά μέσα υδροδότησης, όπως υδροφόρα οχήματα, για τις πιο ευαίσθητες περιοχές.
Σε ορισμένα σημεία αποφασίστηκε επίσης η πλήρης διακοπή της υδροδότησης σε ζώνες του δήμου από τις 22:00 της Τετάρτης έως τις 06:00 της Πέμπτης.
Τα δημοτικά αποθέματα νερού στο 10% της χωρητικότητας
Σε βίντεο που δημοσιοποιήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης του δήμου, η Ινές ντε Μεντέιρος προειδοποιεί ότι οι δεξαμενές νερού του δήμου βρίσκονται στο 10% της χωρητικότητας, όταν θα έπρεπε να βρίσκονται στο 60%, σε μια πραγματικότητα που, όπως λέει η ίδια, «είναι απλή, αλλά δύσκολη». Μπροστά στην κατάσταση αυτή ανακοίνωσε στοχευμένες διακοπές προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα και να διασφαλιστεί η παροχή νερού και βασικών υπηρεσιών.
Σύμφωνα με τη δήμαρχο, οι επόμενες δύο εβδομάδες «θα συνεχίσουν να είναι δύσκολες».
Μιλώντας στη δημόσια τηλεόραση RTP, η Ινές ντε Μεντέιρος υποστήριξε επίσης ότι ο δήμος «αιφνιδιάστηκε» από «παράνομους συνδέσμους στο δίκτυο» και ότι έχει ήδη μιλήσει με την υπουργό Περιβάλλοντος, διαβεβαιώνοντας, σε αντίθεση με όσα είπε η Μαρία ντα Γκρασά Καρβάλιο, ότι οι επενδύσεις στο δίκτυο είχαν προταθεί.
«Στο σχέδιο PTRR, το πρώτο πράγμα που καταθέσαμε ως πρόταση ήταν μια επένδυση 10,7 εκατομμυρίων ευρώ για την ενίσχυση του δικτύου», δήλωσε η δήμαρχος στη δημόσια τηλεόραση.
«Δεν γίνονται οι αναγκαίες επενδύσεις», καταγγέλλει η υπουργός Περιβάλλοντος
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι πιο πρόσφατες δηλώσεις της υπουργού Περιβάλλοντος, η οποία ανέφερε ότι ο δήμος καταγράφει απώλειες νερού πάνω από τον μέσο όρο και υστερεί σε επενδύσεις στο δίκτυο ύδρευσης.
«Η Αλμάδα είναι ίσως ο δήμος με τις μεγαλύτερες απώλειες νερού, πολύ πάνω από τον μέσο όρο, πάνω από 35%. Επομένως, υπάρχει ανάγκη για συντήρηση και επενδύσεις που είναι σημαντικό να γίνουν», δήλωσε η υπουργός στους δημοσιογράφους στην Έβορά, σύμφωνα με το πρακτορείο Lusa.
Η υπουργός τόνισε επίσης ότι η ευθύνη για την υδροδότηση ανήκει στον δήμο και στις υπηρεσίες SMAS, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση δεν είχε «κανένα προειδοποιητικό σήμα» για τα προβλήματα, που είχαν ήδη αρχίσει να εντείνονται.
«Δεν είχαμε καμία ειδοποίηση από τον δήμο Αλμάδα για προβλήματα, ούτε κάποιο αίτημα», είπε, διευκρινίζοντας ότι η πρώτη επικοινωνία, τηλεφωνική, έγινε τη Δευτέρα από τον αντιδήμαρχο Φιλίπε Πασέκου σχετικά με την αδειοδότηση νέων γεωτρήσεων.
Η Μαρία ντα Γκρασά Καρβάλιο προχώρησε ακόμη περισσότερο, λέγοντας ότι «δεν γίνονται οι απαραίτητες επενδύσεις» στο δίκτυο ύδρευσης και ότι, παρότι υπάρχει «χρηματοδότηση στα διάφορα επιχειρησιακά προγράμματα του “Sustentável 2030”», είναι αναγκαίο «να υποβάλλονται προτάσεις». «Πρέπει να κατατίθενται οι προτάσεις, να διαπραγματεύονται και στη συνέχεια να προκηρύσσονται οι διαγωνισμοί. Έτσι προετοιμάζεται το μέλλον», τόνισε.