Πρωτοφανείς συνθήκες ξηρασίας - Μεγάλο πλήγμα στην παραγωγή
Σε ολόκληρη την περιοχή των Άλπεων, οι αγρότες υποφέρουν από την παρατεταμένη ξηρασία. «Κάνουμε τρελή οικονομία στο νερό», λέει η Ζανέττε Γιελ στην ελβετική εφημερίδα Tagesanzeiger. Όπως εξηγεί, αναγκάζεται να κατεβάσει τις 120 αγελάδες της από την αλπική βοσκή στην κοιλάδα, τόσο νωρίς όσο ποτέ μέχρι σήμερα.
Άλλοι κτηνοτρόφοι έχουν ήδη κατεβάσει μέρος των ζώων τους από τα βουνά, κυρίως αγελάδες που μόλις έχουν γεννήσει και χρειάζονται ιδιαίτερα πολύ νερό και επαρκή τροφή. Γιατί δεν έχουν στερέψει μόνο πολλά ρυάκια, δεν φυτρώνει πλέον και αρκετό χορτάρι.
Τα ζώα, όπως και οι άνθρωποι, υποφέρουν από θερμικό στρες. Όπως εξηγεί ο ελβετικός ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός SRF, για τις αγελάδες κάνει ήδη ζέστη από τους 16 βαθμούς και για τα γουρούνια από τους 20 βαθμούς. Σε πολλούς στάβλους υπάρχουν ανεμιστήρες ή συστήματα ψεκασμού νερού και οι αγελάδες βγαίνουν στο λιβάδι μόνο το βράδυ.
Στο παρελθόν, σε ξηρά καλοκαίρια όπως το 2015 και το 2018, στην Ελβετία το νερό μεταφερόταν με ελικόπτερα στις Άλπεις, όμως τόσο νωρίς στη σεζόν, όπως εξηγεί η Ζανέττε Γιελ, αυτό δεν συμφέρει και τα ελικόπτερα είναι υπερβολικά ακριβά.
«Κάτι τέτοιο δεν το έχω ξαναζήσει», προσθέτει.
Έλλειψη νερού: πρόωρη κάθοδος των κοπαδιών από τις αλπικές βοσκές
Και στην Αυστρία το αγροτικό επιμελητήριο κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς ήδη ο χειμώνας και η άνοιξη χαρακτηρίστηκαν από βροχοπτώσεις πολύ κάτω από τον μέσο όρο. Όπου το επιτρέπει η υποδομή, το νερό πράγματι μεταφέρεται με μεγάλο κόστος από την κοιλάδα στις ορεινές βοσκές, για να ποτιστεί το κοπάδι.
Ωστόσο σε πολλές περιοχές σχεδιάζονται πρόωρες κάθοδοι από τις αλπικές βοσκές. «Μια εκ νέου μετακίνηση των ζώων προς τα βουνά αργότερα θα ήταν μεν κατ’ αρχήν δυνατή, θα σήμαινε όμως για τις εκμεταλλεύσεις σημαντικό πρόσθετο οργανωτικό και οικονομικό βάρος», εξηγεί ο πρόεδρος του αγροτικού επιμελητηρίου Άνω Αυστρίας, Φραντς Βάλντενμπεργκερ, στην BauernZeitung.
Στον καντόνι Σεν Γκάλεν και σε ολόκληρη την Ελβετία, οι πολιτικά υπεύθυνοι αναζητούν τρόπους για μια μόνιμη λύση. Κάποιοι προτείνουν να δημιουργηθούν στα βουνά δεξαμενές νερού, αντίστοιχες με εκείνες που χρησιμοποιούνται για τα κανόνια χιονιού. Όμως για να αντληθεί το νερό ψηλά απαιτείται ηλεκτρική ενέργεια. Μια πραγματικά βιώσιμη λύση φαίνεται πως προς το παρόν δεν υπάρχει.
«Η βασική κατάσταση της γεωργίας είναι καταστροφική»
Στη Γαλλία, η κατάσταση είναι ακόμη πιο δυσχερής λόγω της πολύ πιο παρατεταμένης θερμικής καταπόνησης και φέρνει τους αγρότες και κτηνοτρόφους σε εξαιρετικά δύσκολη θέση. Όταν, εξαιτίας της ξηρασίας, οι αγελάδες, τα πρόβατα και τα άλλα ζώα δεν μπορούν να βοσκήσουν επειδή δεν φυτρώνει πια τίποτα, οι εκμεταλλεύσεις αναγκάζονται να καταναλώσουν τα χειμερινά αποθέματα και να αγοράσουν επιπλέον ακριβό σανό.
Για πολλούς, αυτό δεν είναι οικονομικά βιώσιμο. Στη Γαλλία, οι αγροτικές ενώσεις έχουν απευθυνθεί στην κυβέρνηση στο Παρίσι και ζητούν προγράμματα έκτακτης στήριξης.
Στα μέσα Ιουλίου, «δηλώθηκαν για σφαγή 230 ζώα περισσότερα σε σχέση με την αντίστοιχη εβδομάδα του προηγούμενου έτους» στην Ελβετία μέσα σε μία μόλις εβδομάδα, όπως αναφέρει ο εκπρόσωπος των παραγωγών κρέατος Proviande, Φίλιπ Χάεμπερλι, από τις αγορές σφαγίων, όπου οι ενδεικτικές τιμές έχουν ήδη υποχωρήσει.
Και στη Γερμανία η εικόνα δεν είναι πολύ διαφορετική. «Η βασική κατάσταση στη γεωργία είναι καταστροφική», δηλώνει ο Τόμπιας Χέρινγκ στη Schwäbische Zeitung. Ο ίδιος και η σύζυγός του Φελίτσιτας έχουν σπουδάσει αγροτική οικονομία και διατηρούν ένα αγρόκτημα εκτός οικισμού στον Μέλανα Δρυμό με 710 χοίρους, 1.200 κότες ελευθέρας βοσκής και οκτώ βοοειδή Γκάλοουεϊ.
«Στη χορτολιβαδική μας έκταση δεν φυτρώνει πια τίποτα – έχει απλώς ξεραθεί. Αν και του χρόνου είναι τόσο ξηρά, τότε τα πράγματα θα είναι πραγματικά δύσκολα», λέει ο Χέρινγκ. «Τότε θα ζοριστούμε με τις ζωοτροφές για τα ζώα μας, γιατί τα αποθέματα θα εξαντληθούν φέτος – αυτό ακριβώς το πρόβλημα αντιμετωπίζουν τώρα πολλοί αγρότες.»
Σοβαρές απώλειες στη συγκομιδή λόγω ξηρασίας
Ήδη στις αρχές Ιουλίου, σύμφωνα με έρευνα, το 92,7% των αγροτικών εκμεταλλεύσεων στην Αυστρία ανέμενε απώλειες στη συγκομιδή λόγω της παρατεταμένης ξηρασίας. Μόλις το 7,3% δήλωνε ότι δεν περιμένει μειώσεις. Κατά μέσο όρο, οι αυστριακές επιχειρήσεις υπολόγιζαν σε απώλεια 20,4% της παραγωγής.
Την ίδια ώρα, οι τιμές για την ενέργεια και τα λιπάσματα αυξάνονται ιδιαίτερα λόγω του πολέμου με το Ιράν και του αποκλεισμού του Στενού του Ορμούζ.
Ο κλιματολόγος Αλεξάντερ Όρλικ από τη GeoSphere Austria εξηγεί στην BauernZeitung: «Για να αντισταθμιστεί ο υετός που λείπει στην Αυστρία από την αρχή του έτους, θα έπρεπε τις επόμενες εβδομάδες να πέσουν κατά μέσο όρο περίπου 160 λίτρα ανά τετραγωνικό μέτρο επιπλέον. Λείπει δηλαδή η βροχόπτωση ενός ολόκληρου και ακόμη ενός τρίτου θερινού μήνα».
Τις επόμενες ημέρες ενδέχεται να σημειωθούν καταιγίδες. Ωστόσο, σύμφωνα με τις προβλέψεις, δεν αναμένονται στον χώρο των Άλπεων εκτεταμένες και παρατεταμένες βροχοπτώσεις, όπως θα ήταν αναγκαίο.