Πώς οι ειδικοί ελέγχουν και προσπαθούν να ταυτοποιήσουν συντρίμμια βρετανικού αεροσκάφους που πετούσε πάνω από την υπό ναζιστική κατοχή Πολωνία στις τελευταίες φάσεις του πολέμου
Σκοπός ήταν απλώς ένας περίπατος στο δάσος για να μαζέψουν μούρα. Αντί για καρπούς του δάσους, όμως, ένας κάτοικος της πολωνικής κοινότητας Świnoujście βρέθηκε μπροστά σε κάτι που μπορεί να οδηγήσει στην εξιχνίαση ενός από τα μεγαλύτερα μυστήρια του Β' Παγκόσμιου Πολέμου.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Αρχικά εντόπισε μια ασυνήθιστη κοιλότητα στο έδαφος. Γύρω της ήταν σκορπισμένα τμήματα μεταλλικής κατασκευής. Δεν έμοιαζαν όμως με τυχαία παλιοσίδερα. Ανάμεσα στα διάσπαρτα κομμάτια διακρίνονταν φύλλα αλουμινίου, μέρη σκελετού και υπολείμματα καμένων πυρομαχικών.
Ένα από τα ευρήματα παραδόθηκε στους υπεύθυνους του γειτονικού μουσείου. Από εκεί ξεκίνησε μια ιστορία που πιθανότατα έχει τις ρίζες της πριν από περισσότερα από 80 χρόνια, στην εποχή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
«Από την πρώτη κιόλας ματιά φαινόταν ότι δεν πρόκειται για τυχαία παλιοσίδερα. Η μορφή των ελασμάτων, τα ίχνη αεροπορικής κατασκευής και η καμένη πυρομαχική ύλη υποδείκνυαν ότι ίσως έχουμε να κάνουμε με συντρίμμια αεροσκάφους» εξήγησε ο Βίκτορ Τσεζέφσκι από το Muzeum Obrony Wybrzeża στο Świnoujście.
Το πρώτο ίχνος οδηγεί στη βρετανική αεροπορία
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα ήταν τα υπολείμματα πυρομαχικών. Η προκαταρκτική ταυτοποίηση έδειξε ότι πρόκειται για σφαίρες διαμετρήματος 303 British – φυσίγγιο που χρησιμοποιούνταν, μεταξύ άλλων, στα βρετανικά αεροπορικά πολυβόλα Browning.
Ήταν η πρώτη ισχυρή ένδειξη ότι τα κομμάτια μπορεί να προέρχονται από αεροσκάφος των συμμαχικών αεροπορικών δυνάμεων.
Η πραγματική αποκάλυψη όμως ήρθε όταν τα τμήματα καθαρίστηκαν πιο σχολαστικά. Σε ένα από τα μικρά κομμάτια – σε έναν χάλκινο σωλήνα – εντοπίστηκε ένας κωδικός.
Το σύμβολο T7 αποδείχτηκε το κλειδί για τη συνέχεια των ερευνών. Σύμφωνα με τα βρετανικά τεχνικά εγχειρίδια της RAF, δήλωνε έναν τύπο άραφτου χάλκινου σωλήνα που χρησιμοποιούνταν σε συστήματα λαδιού, καυσίμου, αερίου και άλλες επιμέρους εγκαταστάσεις στο αεροσκάφος.
Ακόμη πιο ενδιαφέρον ήταν το άκρο του σωλήνα. Όλα δείχνουν ότι επρόκειτο για εξάρτημα τύπου Avimo, δηλαδή σύνδεσμο υψηλής πίεσης που χρησιμοποιούνταν σε βρετανικά αεροσκάφη, μεταξύ άλλων σε συστήματα που συνεργάζονταν με τους θρυλικούς κινητήρες Rolls-Royce Merlin.
Αυτοί οι κινητήρες τοποθετούνταν σε πολλά από τα πιο γνωστά αεροσκάφη της RAF, ανάμεσά τους και τα βομβαρδιστικά Lancaster.
Lancaster: η ιστορία ίσως κλείνει τον κύκλο της
Προς το παρόν, οι ειδικοί του μουσείου είναι επιφυλακτικοί ως προς την αναγνώριση του ακριβούς τύπου του αεροσκάφους. Δεν υπάρχει ακόμη απόλυτη βεβαιότητα αν το ναυάγιο ανήκει σε Lancaster, Mosquito ή σε κάποιο άλλο μοντέλο που χρησιμοποιούσε παρόμοια εξαρτήματα.
Ωστόσο, έχει προκύψει μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ένδειξη.
Στο Muzeum Obrony Wybrzeża υπάρχει ήδη ένα μεγάλο τμήμα πτέρυγας βομβαρδιστικού Lancaster, μήκους περίπου πέντε μέτρων. Το κομμάτι αυτό ανασύρθηκε από τη Βαλτική το 2009 από ψαράδες.
Ειδικά ενδιαφέρον είναι ότι το σημείο της τωρινής ανακάλυψης απέχει μόλις περίπου ένα χιλιόμετρο σε ευθεία γραμμή από το σημείο όπου είχε βρεθεί η πτέρυγα.
«Μπορεί να είναι το ίδιο αεροσκάφος» εκτιμά ο Πιότρ Πιβοβάρτσικ, διευθυντής του Muzeum Obrony Wybrzeża – Fort Gerharda.
Το τμήμα της πτέρυγας που είχε ανασυρθεί πριν από χρόνια μελετήθηκε διεξοδικά. Χάρη στις αναλύσεις, κατέστη δυνατό να ταυτοποιηθούν τα ονόματα τριών μελών του πληρώματος. Επρόκειτο για αεροπόρους που, στο τελικό στάδιο του πολέμου, πετούσαν πάνω από την περιοχή του Szczecin και του Police, όπου βρίσκονταν σημαντικές γερμανικές βιομηχανικές εγκαταστάσεις και λιμενική υποδομή.
Ανήκουν άραγε τα συντρίμμια που βρέθηκαν στο δάσος στο ίδιο αεροσκάφος; Για την απάντηση θα χρειαστεί ακόμη χρόνος.
Το δάσος εξακολουθεί να κρύβει το μυστικό του
Το σημείο της ανακάλυψης έχει πλέον ασφαλιστεί. Για το εύρημα ενημερώθηκαν ο περιφερειακός συντηρητής αρχαιοτήτων, η δασική υπηρεσία Międzyzdroje και οι φορείς που ασχολούνται με στρατιωτικούς τάφους.
Ο χώρος δεν έχει σηματοδοτηθεί ειδικά, ώστε να μην προσελκύει περαστικούς, κυνηγούς αναμνηστικών ή συλλέκτες.
Ιδιαίτερη προσοχή προκαλεί το ίδιο το σημείο της συντριβής. Η μορφολογία του εδάφους είναι σαφώς αφύσικη και στο χώμα διακρίνεται μεγαλύτερο τμήμα της βυθισμένης κατασκευής.
«Πιθανότατα στο σημείο αυτό έπεσε το κύριο τμήμα του αεροσκάφους» είπε ο Πιότρ Πιβοβάρτσικ.
Αυτό σημαίνει ότι σε βάθος μερικών μέτρων κάτω από την επιφάνεια μπορεί να υπάρχουν ακόμη τμήματα του αεροσκάφους. Δεν μπορεί επίσης να αποκλειστεί το πιο δύσκολο ενδεχόμενο: ότι στο έδαφος παραμένουν τα λείψανα μελών του πληρώματος.
«Το σημείο πρέπει να ερευνηθεί επαγγελματικά. Δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να υπάρχουν κάτω από το έδαφος λείψανα μελών του πληρώματος» τονίζουν οι εκπρόσωποι του μουσείου.
Ένας μικρός σωλήνας ανοίγει ένα μεγάλο ιστορικό κεφάλαιο
Πολλές φορές τα μεγάλα ευρήματα ξεκινούν από μικρά αντικείμενα. Στην προκειμένη περίπτωση ήταν ένας μικρός χάλκινος σωλήνας που, μετά τον καθαρισμό, αποκάλυψε έναν κωδικό συνδεδεμένο με τη βρετανική αεροπορική τεχνολογία.
Κρύβει άραγε το δάσος κοντά στο Świnoujście τα συντρίμμια ενός συμμαχικού Lancaster; Θα καταστεί δυνατό να εντοπιστούν τα ονόματα του πληρώματός του; Θα συνδεθούν τα κομμάτια που βρέθηκαν στην ξηρά με την πτέρυγα που ανασύρθηκε πριν από χρόνια;
Σε αυτά τα ερωτήματα θα απαντήσουν μόνο οι επόμενες αρχαιολογικές έρευνες και οι σχετικές πραγματογνωμοσύνες.
Ένα πράγμα, πάντως, είναι βέβαιο: η ιστορία αυτού του τόπου μόλις άρχισε να αποκαλύπτει ένα νέο μυστικό. Και όλα ξεκίνησαν από έναν άνθρωπο που βγήκε στο δάσος για να μαζέψει μούρα.