Η ΕΕ εξετάζει τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση φόρων καπνού εδώ και πάνω από δεκαετία: αύξηση ελάχιστου φόρου στα τσιγάρα κατά 139% και ενιαία φορολογία σε ηλεκτρονικά τσιγάρα, θερμαινόμενο καπνό και σακουλάκια νικοτίνης.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι ισχύοντες κανόνες για τον καπνό έχουν συμβάλει στη μείωση του καπνίσματος τσιγάρων, αλλά δεν έχουν καταφέρει να συμβαδίσουν με την ταχεία ανάπτυξη των νεότερων προϊόντων νικοτίνης και της διαδικτυακής προώθησης.
Αν και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν εξέδωσε επίσημη γνώμη επί της πρότασης τον Ιούνιο του 2026, το νομοθέτημα εξακολουθεί να συζητείται στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου και τα 27 κράτη μέλη πρέπει να συμφωνήσουν ομόφωνα πριν μπορέσει να καταστεί νόμος.
Περίπου το 24% των Ευρωπαίων εξακολουθεί να καπνίζει, με γύρω στα 300 δισεκατομμύρια τσιγάρα να πωλούνται κάθε χρόνο σε όλη την Ένωση. Οι ασθένειες που σχετίζονται με τον καπνό ευθύνονται για περίπου 700.000 θανάτους ετησίως και επιβαρύνουν τα συστήματα υγείας με δαπάνες που εκτιμώνται σε 25 δισ. ευρώ τον χρόνο.
Ένα μεγάλο μέρος του προβλήματος αφορά τους νεότερους καπνιστές, οι οποίοι στρέφονται σε εναλλακτικά προϊόντα νικοτίνης, όπως ηλεκτρονικά τσιγάρα, συσκευές θερμαινόμενου καπνού και σακουλάκια νικοτίνης. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι 11,6% των εφήβων ηλικίας 13 έως 15 ετών στην ευρωπαϊκή περιοχή κάνουν χρήση αυτών των προϊόντων. Αν και γενικά θεωρούνται λιγότερο επιβλαβή από τα τσιγάρα, οι ειδικοί της υγείας προειδοποιούν ότι εξακολουθούν να εγκυμονούν κινδύνους, καθώς περιέχουν εθιστική νικοτίνη και άλλες επιβλαβείς ουσίες.
Η προτεινόμενη οδηγία θα επέβαλε ελάχιστους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στα νεότερα προϊόντα νικοτίνης και θα διεύρυνε το σύστημα ιχνηλάτησης καπνού της ΕΕ ώστε να καλύπτει και τον ακατέργαστο καπνό. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι τα μέτρα θα περιόριζαν τις φορολογικές διαφορές μεταξύ των προϊόντων, θα καθιστούσαν ακριβότερα τα προϊόντα νικοτίνης και θα συνέβαλλαν στην αντιμετώπιση του παράνομου εμπορίου, στο πλαίσιο του στόχου για τη δημιουργία μιας «γενιάς χωρίς καπνό» έως το 2040. Αν εγκριθεί, η οδηγία θα αυξήσει τις τιμές των τσιγάρων και πολλών εναλλακτικών προϊόντων νικοτίνης, ενώ θα ανεβάσει το κόστος για τις καπνοβιομηχανίες.