Ιταλία: Στη Σποτόρνο οι καλόγριες συγκρούονται με τον δήμο για τα λουτρά Gino Garrone

Στο Σποτόρνο, στις ακτές της Λιγουρίας, οι μοναχές του Τάγματος της Αγάπης της Αγίας Μαρίας βρίσκονται σε αντιπαράθεση με τον δήμο για την υπεράσπιση των λουτρών «Gino Garrone», τα οποία διαχειρίζονται εδώ και περίπου ογδόντα χρόνια.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Η υπόθεση άνοιξε με αφορμή τη λήξη του Σχεδίου αξιοποίησης της δημόσιας παραλιακής ζώνης, που ρυθμίζει τις θαλάσσιες παραχωρήσεις έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027. Στη συνέχεια η παραλία των μοναχών θα πρέπει να επαναχωρηθεί μέσω δημόσιου διαγωνισμού.

Το σχέδιο τροποποιείται ή ανανεώνεται όταν η τοπική διοίκηση ζητά πολεοδομική αλλαγή ή προσαρμογή στην ισχύουσα νομοθεσία.

Η υπόθεση των λουτρών εμπίπτει σε αυτή τη δεύτερη κατηγορία, καθώς ο δήμαρχος του Σποτόρνο, Ματία Φιορίνι, έχει δηλώσει ότι θέλει να αυξήσει τις ελεύθερες παραλίες, από το 3,5% στο 40%, προσαρμόζοντας έτσι το συγκεκριμένο τμήμα της ακτογραμμής στο περιφερειακό όριο για ελεύθερες και οργανωμένες ελεύθερες παραλίες.

Η υπόθεση της παραλίας που διαχειρίζονται οι μοναχές έχει ωστόσο προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς τα έσοδα των λουτρών Garrone χρησιμοποιούνται σε μεγάλο βαθμό για τη χρηματοδότηση κοινωνικών δραστηριοτήτων για παιδιά και μιας θερινής κατασκήνωσης, αποτελώντας έναν σημαντικό κοινωνικό πυλώνα για την περιοχή.

Η οδηγία Bolkestein και η απόρριψη των ιταλικών παραχωρήσεων

Στόχος του δημάρχου είναι να προσαρμόσει τις παραχωρήσεις της δημόσιας θαλάσσιας ζώνης στην ευρωπαϊκή οδηγία για τις τουριστικές ακτές, τη λεγόμενη «Bolkestein», αλλά και να περιορίσει τον χώρο που καταλαμβάνουν οι επιχειρηματίες των οργανωμένων παραλιών, οι οποίοι κερδίζουν από παραχωρήσεις που ανανεώνονται αυτόματα κάθε χρόνο, κατά παράβαση των προβλεπόμενων από τη νομοθεσία.

Η Οδηγία 2006/123/ΕΚ, που πήρε το όνομά της από τον εισηγητή της, γεννήθηκε πριν από είκοσι χρόνια από την ανάγκη δημιουργίας μιας ενιαίας αγοράς, στην οποία κάθε πολίτης, από οποιαδήποτε χώρα, θα μπορούσε να παρέχει υπηρεσίες χωρίς να υφίσταται αθέμιτο ανταγωνισμό ή εμπόδια που προκύπτουν από τις εθνικές νομοθεσίες.

Η Ιταλία εξακολουθεί να δυσκολεύεται να συμμορφωθεί με τον κανονισμό, ιδίως με το άρθρο 12, που ρυθμίζει τη χρήση περιορισμένων φυσικών πόρων, όπως οι παραλίες· σε αυτές τις περιπτώσεις το κράτος δεν μπορεί να ανανεώνει αυτόματα τις άδειες των παραχωρησιούχων, αλλά οφείλει να διασφαλίζει διαφανείς και αμερόληπτους δημόσιους διαγωνισμούς.

Οι ιταλικές κυβερνήσεις, όλα αυτά τα χρόνια, έχουν πάντως συνεχίσει να παρατείνουν τις άδειες με διάφορους τρόπους, για παράδειγμα επιχειρώντας να αποδείξουν ότι οι παραλίες δεν αποτελούν περιορισμένο πόρο.

Παρά τις προσπάθειες αυτές, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έκρινε ότι η Ιταλία παραβιάζει την οδηγία Bolkestein, με απόφαση της 20ής Απριλίου 2023.

Η διαμάχη μεταξύ Ρώμης και Βρυξελλών παραμένει ωστόσο ανοιχτή και το τελευταίο κεφάλαιο είναι ακριβώς η λήξη των παραχωρήσεων για τις λουτρικές εγκαταστάσεις: η κυβέρνηση επέκτεινε την ισχύ τους έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027 μέσω πράξης νομοθετικού περιεχομένου, η οποία ταυτόχρονα επέβαλε την υποχρέωση προκήρυξης των δημόσιων διαγωνισμών έως τον Ιούνιο του ίδιου έτους.

Η Ευρώπη υποδέχθηκε με συγκρατημένη ικανοποίηση το ιταλικό διάταγμα, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, το οποίο όμως πρέπει να υλοποιηθεί στην πράξη.

Η εξαφάνιση των «λουτρών φιλανθρωπίας»

Χάρη στην κοινωνική τους δράση, οι μοναχές απολάμβαναν έως τώρα ένα ειδικό καθεστώς, εκείνο των «λουτρών φιλανθρωπίας», το οποίο, όπως επανέλαβε η τοπική διοίκηση, δεν προβλέπεται πλέον από την ισχύουσα νομοθεσία.

Ο δήμος Σποτόρνο δήλωσε ότι στόχος δεν είναι να πληγεί το Τάγμα ή οι δραστηριότητές του, και γι’ αυτό επέλεξε να εντάξει την παραλία στην κατηγορία της οργανωμένης ελεύθερης παραλίας και όχι της πλήρως ελεύθερης, επιτρέποντας έτσι στις μοναχές να συμμετάσχουν στον διαγωνισμό.

Παρά ταύτα, οι μοναχές εξέφρασαν τη δυσαρέσκεια και την ανησυχία τους για το μέλλον των λουτρών σε περίπτωση αλλαγής στη διαχείριση.

Η υπόθεση παρακολουθείται με ενδιαφέρον από ολόκληρο τον κλάδο, αφενός για την προσπάθεια εφαρμογής της οδηγίας Bolkestein, την οποία πολλοί επιχειρηματίες των παραλιών αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα αρνητικά· αφετέρου επειδή θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο ως προς τον ρόλο των τοπικών διοικήσεων στη διαχείριση και την προστασία των ιστορικών διαχειριστών που έχουν κοινωνικό χαρακτήρα.