Η Λετονία στα ανατολικά σύνορα ΕΕ και ΝΑΤΟ: ενισχύει την ασφάλεια των συνόρων λόγω νέας πίεσης από παράτυπη μετανάστευση, drones και αυξανόμενης απειλής από Ρωσία και Λευκορωσία
Κατά μήκος των ανατολικών συνόρων της, ένας φράχτης χωρίζει το βαλτικό κράτος της Λετονίας από τη Λευκορωσία. Συνοριοφύλακες περιπολούν στην περιοχή, τα συστήματα επιτήρησης ενισχύονται και οι στρατιωτικοί επιτελείς κατασκευάζουν αμυντικές υποδομές με στόχο να επιβραδύνουν ενδεχόμενη χερσαία επίθεση.
Για τη Λετονία, αυτά δεν αποτελούν πλέον ξεχωριστές προκλήσεις.
Η παράτυπη μετανάστευση, τα drones και η απειλή στρατιωτικής αντιπαράθεσης αντιμετωπίζονται όλο και περισσότερο ως πτυχές του ίδιου, ευρύτερου ζητήματος ασφάλειας που αντιμετωπίζει η ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.
«Έχουμε, δυστυχώς, πολύ επιθετικούς γείτονες: τη Ρωσία και τη Λευκορωσία», δήλωσε στο Euronews ο Γκούντις Πουγιάτς, επικεφαλής της Κρατικής Συνοριοφυλακής.
Οι Λετονοί συνοριοφύλακες ήρθαν αντιμέτωποι με έξαρση της παράτυπης μετανάστευσης αυτό το καλοκαίρι. Έχουν αποτρέψει σχεδόν 10.000 απόπειρες διέλευσης των συνόρων φέτος, με περισσότερες από 100 προσπάθειες σε ορισμένες ημέρες, μεταξύ των οποίων και στις 16 Αυγούστου.
Λετονοί αξιωματούχοι κατηγορούν το καθεστώς του προέδρου της Λευκορωσίας, Αλεξάντερ Λουκασένκο, ότι διευκολύνει τη μετακίνηση μεταναστών προς τα σύνορα της χώρας, χαρακτηρίζοντας τις ροές υβριδική επίθεση με στόχο την άσκηση πίεσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Άνοδος των μεταναστευτικών ροών πριν από τις εκλογές
Η Λετονία, η Λιθουανία και η Πολωνία καταγράφουν από το 2021 αύξηση του αριθμού όσων επιχειρούν να περάσουν τα σύνορά τους από τη Λευκορωσία. Ωστόσο, η ένταση των ροών διαφέρει από χώρα σε χώρα και, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Λετονίας, αυτό δεν είναι τυχαίο.
«Εν μέρει αυτό οφείλεται στο ότι έχουμε εκλογές τον Οκτώβριο», δήλωσε ο πρόεδρος της Λετονίας, Έντγκαρς Ρινκέβιτσς, κατά τη διάρκεια επίσκεψης στα λετονο-λευκορωσικά σύνορα. Για το καθεστώς στη Λευκορωσία, «είναι πολύ σημαντικό, με κάποιον τρόπο, να δείξει ότι δεν είμαστε σε θέση να αντεπεξέλθουμε στην πίεση, ώστε έμμεσα να επηρεάσει την εκλογική διαδικασία», πρόσθεσε.
Αυτή όμως δεν είναι η μόνη αιτία. Στη Λετονία υπήρξαν καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση των έργων ασφαλείας στα σύνορα, γεγονός που την άφησε πιο εκτεθειμένη σε παράτυπες διελεύσεις. Τα 173 χιλιόμετρα των συνόρων περιφράχθηκαν πλήρως φέτος, αλλά οι εργασίες για την ολοκλήρωση των τεχνολογικών συστημάτων επιτήρησης θα συνεχιστούν έως τα τέλη του έτους.
Οι λετονικές αρχές συνοριοφυλακής δηλώνουν επίσης ότι χρειάζονται περισσότερο προσωπικό, καθώς απαιτούνται ακόμη έως και 200 επιπλέον υπάλληλοι.
Μέχρι σήμερα, οι γειτονικές χώρες παρέχουν στήριξη, στέλνοντας δικούς τους συνοριοφύλακες για να βοηθήσουν στις περιπολίες στα σύνορα.
«Μας στηρίζουν Λιθουανοί, Εσθονοί και Φινλανδοί συνοριοφύλακες. Και σκοπεύω να υπογράψω τον επόμενο μήνα αυτή τη συμφωνία με την Πολωνία», είπε ο Πουγιάτς. «Έτσι, η περιοχή μας στηρίζει η μία χώρα την άλλη».
Ωστόσο, ο Πουγιάτς τονίζει ότι σε ορισμένες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν υπάρχει ακόμη επαρκής κατανόηση της κλίμακας της κατάστασης.
«Δυστυχώς, δεν υπάρχει επαρκής κατανόηση της τρέχουσας κατάστασης», είπε, παρότι οι μετανάστες συνήθως σχεδιάζουν να συνεχίσουν την πορεία τους προς τη Δύση.
«Η Λετονία δεν είναι χώρα προορισμού. Εδώ στη Λετονία φυλάμε, ξέρετε, Γερμανούς, Βέλγους, Ολλανδούς», σημείωσε ο Πουγιάτς, προσθέτοντας ότι οι μετανάστες θέλουν να χρησιμοποιήσουν τη Λετονία «ως χώρα διέλευσης».
«Αλλά δεν τους το επιτρέπουμε», πρόσθεσε.
Προετοιμασία για μια ευρύτερη σύγκρουση
Ωστόσο, οι ανησυχίες ξεπερνούν το ζήτημα της μετανάστευσης.
Μαζί με τη Λιθουανία και την Εσθονία, η Λετονία αναπτύσσει τη Βαλτική Αμυντική Γραμμή, ένα δίκτυο αμυντικών υποδομών που αποσκοπεί στο να επιβραδύνει ενδεχόμενη χερσαία εισβολή από τη Ρωσία ή τη Λευκορωσία.
Τα σχέδια περιλαμβάνουν αντιαρματικά εμπόδια, τάφρους και άλλες αμυντικές θέσεις, καθώς και προετοιμασίες για τη χρήση drones και σχεδιασμό ναρκοπεδίων.
Στρατιωτικοί αξιωματούχοι, πάντως, εκτιμούν ότι μια συμβατική χερσαία εισβολή δεν αποτελεί κατ’ ανάγκη τη μεγαλύτερη άμεση απειλή. Οι υβριδικές επιθέσεις προκαλούν ολοένα μεγαλύτερη ανησυχία.
«Αν εξετάσουμε την αντίληψη της απειλής, αυτό που βλέπουμε τώρα, βέβαια, είναι ότι το πιο πιθανό... είναι ενδεχόμενες υβριδικές ενέργειες», δήλωσε στο Euronews ο διοικητής των Εθνικών Ενόπλων Δυνάμεων της Λετονίας, αντιστράτηγος Κάσπαρς Πουντάνς.
«Σήμερα δεν χρειάζονται ιδιαίτεροι πόροι για να στρατολογήσει κανείς μέρος του ντόπιου πληθυσμού, που συχνά δεν γνωρίζει καν σε τι συμμετέχει, δημιουργώντας κάποιες ενέργειες αποπροσανατολισμού, σαμποτάζ», συνέχισε. «Και δεν περιορίζονται μόνο σε φυσικές ενέργειες. Μπορεί να εκδηλωθούν και στον κυβερνοχώρο, στο πεδίο της πληροφόρησης».
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η Λετονία δεν προετοιμάζεται για ενδεχόμενα σενάρια συμβατικής επίθεσης.
«Γνωρίζουμε ότι διαθέτουμε μια απολύτως αξιόπιστη συμμαχία, με τους συμμάχους μας ήδη εδώ στις βαλτικές χώρες και στη Λετονία, ιδίως με μια πολυεθνική δύναμη που είναι παρούσα εδώ. Αποτελούν μέρος της καθημερινότητάς μας. Δεν κάνουν απλώς ασκήσεις στις βάσεις μας, συμμετέχουν και στον αμυντικό μας σχεδιασμό, δοκιμάζοντας στην πράξη τα αμυντικά μας σχέδια», σημείωσε.
Η απειλή των drones
Η στήριξη της συμμαχίας του ΝΑΤΟ δοκιμάστηκε πρόσφατα, όταν ένα drone εισήλθε στον εναέριο χώρο της Λετονίας στις 14 Αυγούστου. Μαχητικά αεροσκάφη της αποστολής Baltic Air Policing του ΝΑΤΟ το κατέρριψαν, αφού είχε μπει από τη Λευκορωσία κοντά στο χωριό Ρουγκάι, στη βορειοανατολική Λετονία.
Η Λετονία υποστηρίζει ότι είναι πλέον καλύτερα προετοιμασμένη σε σχέση με πριν από μερικά χρόνια.
Οι αξιωματούχοι, ωστόσο, αναγνωρίζουν ότι δεν μπορούν να αποκλείσουν μια σοβαρή κλιμάκωση.
«Είμαστε πολύ καλύτερα προετοιμασμένοι, αλλά ποτέ δεν μπορούμε να αποκλείσουμε τίποτα. Βλέπουμε ότι το ΝΑΤΟ έχει επικαιροποιήσει τις διαδικασίες του, η αεροπορική αστυνόμευση του ΝΑΤΟ λειτουργεί», δήλωσε ο πρόεδρος.
«Αλλά, ξέρετε, αυτή είναι η πραγματικότητα», πρόσθεσε ο Ρινκέβιτσς.