Η Λετονία καταγράφει αύξηση της παράτυπης μετανάστευσης τους τελευταίους μήνες, την οποία Ευρωπαίοι ηγέτες χαρακτηρίζουν υβριδική επίθεση από το καθεστώς Αλεξάντρ Λουκασένκο
Η Λετονία σταμάτησε 28 μετανάστες που πέρασαν τα ανατολικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη Λευκορωσία, χρησιμοποιώντας σήραγγα. Το υπόγειο πέρασμα, που εντοπίστηκε περίπου 20 μέτρα από τα σύνορα, ήταν καλυμμένο με βρύα.
Πρόκειται για τη δεύτερη τέτοια σήραγγα που εντοπίζεται στη Λετονία. Στις 10 Αυγούστου, Λετονοί συνοριοφύλακες εντόπισαν μια ακόμη σήραγγα, την οποία είχαν χρησιμοποιήσει 15 μετανάστες για να μπουν στη χώρα από τη Λευκορωσία.
Η Λετονία καταγράφει τους τελευταίους μήνες αύξηση της παράτυπης μετανάστευσης — κάτι που Ευρωπαίοι ηγέτες χαρακτηρίζουν υβριδική επίθεση από το καθεστώς του Αλεξάντρ Λουκασένκο — την ώρα που η χώρα προετοιμάζεται για τις βουλευτικές εκλογές της 3ης Οκτωβρίου.
Η χώρα των 2 εκατομμυρίων κατοίκων έχει ήδη αποτρέψει σχεδόν 10.000 απόπειρες παράνομης διέλευσης των συνόρων στους πρώτους οκτώ μήνες του 2026, έναντι 12.000 σε ολόκληρο το περασμένο έτος.
Σε ορισμένες ημέρες, οι συνοριοφύλακες καταγράφουν περισσότερες από 100 απόπειρες διέλευσης του περιφραγμένου, μήκους 173 χιλιομέτρων, συνόρου.
Ωστόσο, η Λετονία δεν είναι ο τελικός τους προορισμός.
«Η Λετονία δεν είναι χώρα-στόχος. Εδώ στη Λετονία, ουσιαστικά φυλάμε τους Γερμανούς, τους Βέλγους, τους Ολλανδούς», δήλωσε στο Euronews ο Γκούντις Πουγιάτς, αρχηγός της Κρατικής Συνοριοφυλακής. «Απλώς προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν τη Λετονία ως χώρα διέλευσης».
Η αύξηση της δευτερογενούς μετανάστευσης στη γειτονική Λιθουανία, η οποία έχει καταγράψει τετραπλασιασμό των μεταναστών που φτάνουν από τη Λετονία, φαίνεται να επιβεβαιώνει τα λεγόμενά του.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Πουγιάτς, οι ευρωπαϊκές χώρες δεν αντιλαμβάνονται πλήρως ότι η Λετονία προστατεύει ολόκληρη την Ευρώπη.
«Δυστυχώς, δεν υπάρχει επαρκής κατανόηση της τρέχουσας κατάστασης», είπε.
Η Λετονία λαμβάνει στήριξη μέσω διμερών συμφωνιών με την Εσθονία, τη Λιθουανία και τη Φινλανδία, οι οποίες έχουν αποστείλει επιπλέον προσωπικό συνοριοφυλακής για να βοηθήσουν τη χώρα να αντιμετωπίσει την πίεση της μετανάστευσης. Παρόμοια συμφωνία αναμένεται να υπογραφεί και με την Πολωνία μέσα στον μήνα.
Ο πρόεδρος της Λετονίας Έντγκαρς Ρινκέβιτς δήλωσε ότι ενισχύεται η αντίληψη πως τα σύνορα των χωρών της Βαλτικής και της Πολωνίας με τη Λευκορωσία και τη Ρωσία αποτελούν εξωτερικά ευρωπαϊκά σύνορα.
«Αυτή η κατανόηση αυξάνεται», είπε στο Euronews.
Από πού έρχονται οι μετανάστες;
Η εισροή μεταναστών από χώρες εκτός Ευρώπης μέσω Λευκορωσίας ξεκίνησε το 2021, αφού ο Λουκασένκο απείλησε ότι θα διευκολύνει τη μετακίνηση μεταναστών και ναρκωτικών προς την ΕΕ, σε απάντηση στις κυρώσεις που επέβαλε η Ένωση στο καθεστώς του.
«Δεν αντιμετωπίζαμε τέτοια προβλήματα πριν από το 2021», δήλωσε ο επικεφαλής της Συνοριοφυλακής, Πουγιάτς.
Η Λετονία έχει διατηρήσει ανοιχτά τα επίσημα σημεία διέλευσης των συνόρων για τους αιτούντες άσυλο, αλλά οι σημερινές μεταναστευτικές ροές δεν χρησιμοποιούν νόμιμες οδούς, πρόσθεσε.
«Δεν πρόκειται για νόμιμη... μεταναστευτική ροή. Δεν έχουμε σύνορα με το Ιράν, με το Ιράκ, με την Ερυθραία και με το Αφγανιστάν κ.ο.κ.», πρόσθεσε ο Πουγιάτς. Άλλες χώρες προέλευσης είναι η Συρία, το Καμερούν και η Κούβα, με τους μετανάστες να έρχονται «από την Αφρική, την Ασία, αλλά και από την Αμερική», όπως είπε.
Στα μέσα Ιουλίου, η Εισαγγελία της Λετονίας άνοιξε ποινική υπόθεση σε βάρος στελεχών της συνοριοφυλακής της Λευκορωσίας, έπειτα από καταγγελία της Κρατικής Συνοριοφυλακής.
Η καταγγελία αναφέρει ότι «από τον Αύγουστο του 2021, η Κρατική Συνοριοφυλακή αντιμετωπίζει παρατεταμένη και συστηματική μεταναστευτική πίεση στα λετονο-λευκορωσικά σύνορα, η οποία δεν πρέπει να αξιολογείται ως μια σειρά προσπαθειών μεμονωμένων υπηκόων τρίτων χωρών να περάσουν παράνομα τα σύνορα, αλλά ως εσκεμμένες και συστηματικές παράνομες ενέργειες εγκληματικής οργάνωσης, στην οποία συμμετέχουν στελέχη των συνοριακών αρχών της Δημοκρατίας της Λευκορωσίας, με στόχο τη διακίνηση μεγάλου αριθμού ανθρώπων μέσω των κρατικών συνόρων της Δημοκρατίας της Λετονίας, με σκοπό την πρόκληση βλάβης στη Δημοκρατία της Λετονίας».
Όταν ρωτήθηκε για αποδείξεις, ο Πουγιάτς παρέθεσε ορισμένα στοιχεία.
«Γνωρίζουμε ότι οι [μετανάστες] μεταφέρονταν με κρατικά οχήματα της Λευκορωσίας, διέμεναν σε κρατικές εγκαταστάσεις της Λευκορωσίας και έτσι καταλαβαίνουμε ότι αυτό οργανώθηκε ως ένα είδος εκδίκησης ή, ακόμα περισσότερο, ότι ο Λουκασένκο πίστευε πως η Ευρωπαϊκή Ένωση θα ξεκινούσε διαπραγματεύσεις και θα κατέβαλλε χρήματα για να σταματήσει αυτή την παράνομη [μετανάστευση]», είπε.
Στο μεταξύ, η βαλτική χώρα έχει ενισχύσει την προστασία των συνόρων της. Η Λετονία ολοκλήρωσε πέρυσι την κατασκευή φράχτη κατά μήκος των 173 χιλιομέτρων των συνόρων της με τη Λευκορωσία, ενώ τα τελικά έργα για την εγκατάσταση πρόσθετων τεχνολογικών μέσων αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το τέλος του έτους.
Στα μέσα Αυγούστου, η Λετονία επίσης ξεκίνησε μια επιχείρηση ασφαλείας «Vilkatis» — ή «Λυκάνθρωπος» — κατά αυτού που περιγράφει ως εργαλειοποιημένη παράνομη μετανάστευση από τη Λευκορωσία.
Παρά τη στήριξη από τις γειτονικές χώρες, στη Λετονία εξακολουθούν να λείπουν περίπου 200 συνοριοφύλακες.
«Το ένα σκέλος είναι οι τεχνολογίες, το άλλο οι ανθρώπινοι πόροι», είπε ο Πουγιάτς.
«Εργαζόμαστε για να ενισχύσουμε τις ανθρώπινες δυνατότητές μας, να προσλάβουμε περισσότερους συνοριοφύλακες και ελπίζω ότι σε... λίγα χρόνια η κατάσταση θα έχει αλλάξει προς το καλύτερο».