Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακατανέμει πόρους για να συμβαδίσει με τις ταχείες μεταρρυθμίσεις της Μολδαβίας, ενώ η ένταξή της παραμένει πολιτικά δεμένη με την ουκρανική υποψηφιότητα που μπλοκάρει η Ουγγαρία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακατανέμει εσωτερικούς πόρους προς τη διαδικασία διεύρυνσης της Μολδαβίας, καθώς ο ρυθμός των μεταρρυθμίσεων στο Κισινάου έχει ξεπεράσει την ικανότητα της αρμόδιας υπηρεσίας να τον παρακολουθήσει, όπως ανέφεραν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι στο Euronews.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η κυβέρνηση της Μολδαβίας έχει προωθήσει τις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις με τόσο γρήγορο ρυθμό, ώστε η Επιτροπή προσπαθεί πλέον να καλύψει τη διαφορά, ανακατανέμοντας υφιστάμενους πόρους για να παρακολουθεί την πρόοδο.
«Το εντυπωσιακό ιστορικό μεταρρυθμίσεων της Μολδαβίας για την ΕΕ αποδίδει καρπούς. Είχα μια καλή τηλεφωνική επικοινωνία με τον νέο πρωθυπουργό Βασίλε Τοφάν, κατά τη διάρκεια της οποίας συζητήσαμε τα επόμενα βήματα στην πορεία προσχώρησης της Μολδαβίας στην ΕΕ», έγραψε η επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος στην πλατφόρμα X την Τρίτη.
Η υπηρεσία διεύρυνσης της Επιτροπής, ήδη επιβαρυμένη λόγω της ταυτόχρονης προόδου σε αρκετές υποψήφιες χώρες, αναγκάστηκε να μεταφέρει πόρους προς εκείνες που αποδίδουν καλύτερα.
Μολδαβία: προχωρά με ταχύ ρυθμό
Το Κισινάου έχει επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις που ζητά η ΕΕ από τότε που η Μάια Σάντου ανέλαβε την προεδρία το 2020, εγκαθιδρύοντας μια φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση με άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
«Οι μεταρρυθμίσεις που υλοποιούμε τα τελευταία πέντε χρόνια είναι πραγματικά πρωτοφανείς», δήλωσε η Κριστίνα Γκερασίμοφ, αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της Μολδαβίας για την Ευρωπαϊκή Ένταξη, μιλώντας στον Τύπο στο περιθώριο υπουργικής συνάντησης την Παρασκευή.
«Η συνταγή για να πετύχουν αυτές οι μεταρρυθμίσεις είναι η πολιτική βούληση και η αποφασιστικότητα του λαού μας να εργαστεί δυναμικά αξιοποιώντας το τρέχον παράθυρο ευκαιρίας που υπάρχει στην Ευρωπαϊκή Ένωση», πρόσθεσε.
Η Επιτροπή, από την πλευρά της, οφείλει να διασφαλίσει ότι οι υποψήφιες χώρες εφαρμόζουν σωστά τις μεταρρυθμίσεις, πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να προσαρμόζει την τεχνογνωσία της στον ρυθμό που μπορεί ρεαλιστικά να υποστηρίξει καθεμία.
Το Κίεβο προωθεί επίσης την ατζέντα μεταρρυθμίσεων, η οποία απέκτησε νέα δυναμική όταν ο πρωθυπουργός Σερχίι Κορέτσκι ανέλαβε τα καθήκοντά του τον Ιούλιο. Ωστόσο, η πολεμική προσπάθεια της χώρας και η δημοσιονομική πίεση εξακολουθούν να επιβαρύνουν την υποψηφιότητά της για ένταξη.
Την Τρίτη, το ΔΝΤ δημοσίευσε μια έκθεση (πηγή στα Αγγλικά) που αναλύει τα πιθανά οικονομικά οφέλη από την ένταξη στην ΕΕ για τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων και τη Μολδαβία, εξαιρώντας την Ουκρανία λόγω του «πολύ μεγαλύτερου μεγέθους της και της συνεχιζόμενης στρατιωτικής σύγκρουσης».
Η ταχεία τεχνική πρόοδος έρχεται σε αντίθεση με την πολιτική πραγματικότητα στο Συμβούλιο της ΕΕ, όπου οι πορείες προσχώρησης της Ουκρανίας και της Μολδαβίας παραμένουν συνδεδεμένες.
Πολιτική σύζευξη
Ο όρος «σύζευξη» αναφέρεται στην άτυπη πρακτική σύνδεσης των διαδικασιών προσχώρησης δύο χωρών.
Η ομαδοποίηση χωρών είναι ιδιαίτερα χρήσιμη κατά τη διαδικασία επικύρωσης, καθώς επιτρέπει στα κράτη μέλη να επικυρώνουν μία μόνο συνθήκη προσχώρησης, όπως συνέβη όταν η Ρουμανία και η Βουλγαρία εντάχθηκαν στην Ένωση το 2007.
Η Ουκρανία και η Μολδαβία ξεκίνησαν μαζί την πορεία προσχώρησής τους το 2022, λίγες μόλις ημέρες αφότου η Ρωσία εξαπέλυσε τη γενικευμένη εισβολή της στην Ουκρανία. Τον Δεκέμβριο του 2023, οι ηγέτες της ΕΕ άνοιξαν ταυτόχρονα τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με τις δύο χώρες.
Η διαδικασία του Κιέβου μπλοκαρίστηκε στη συνέχεια για δύο χρόνια από βέτο της Ουγγαρίας του Βίκτορ Όρμπαν, που είχε τις ρίζες του σε διμερείς διαφορές για τη μεταχείριση της ουγγρικής μειονότητας στην ουκρανική περιοχή Τρανσκαρπάθια στα ανατολικά.
Η δυναμική επανήλθε όταν το κόμμα Τίσα του Πέτερ Μάγιαρ εκτόπισε τον Όρμπαν από την εξουσία τον Απρίλιο, ωθώντας τη Βουδαπέστη και το Κίεβο να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για την επίλυση των διμερών διαφορών. Τον Ιούνιο, η Ουγγαρία ήρε το βέτο της για το πρώτο διαπραγματευτικό σύμπλεγμα.
Το δεύτερο από τα έξι συμπλέγματα άνοιξε τον Ιούλιο. Έκτοτε, όμως, η Ουγγαρία έχει επιβραδύνει εκ νέου τη διαδικασία, καθώς η αντιουκρανική ρητορική άνω της δεκαετίας επί Όρμπαν κάνει πολλούς Ούγγρους να δυσκολεύονται να δεχθούν μια τόσο γρήγορη πρόοδο.
Παρότι η τριβή αφορά αποκλειστικά τις διμερείς σχέσεις ανάμεσα σε Ουκρανία και Ουγγαρία, η σύζευξη σημαίνει ότι η Μολδαβία παρασύρεται στην ίδια τροχιά καθυστερήσεων.
Αναμενόμενη αποσύνδεση
Η σύζευξη υπαγορεύθηκε από σημαντικές γεωπολιτικές παραμέτρους. Η Μολδαβία έχει εδώ και χρόνια ρωσική στρατιωτική παρουσία στην Υπερδνειστερία, γεγονός που σημαίνει ότι όταν ξέσπασε ο πόλεμος το 2022, η χώρα βρέθηκε πίσω από τη γραμμή του μετώπου, με ρωσικά στρατεύματα στο έδαφός της.
Η σύζευξη έχει μεγάλη σημασία και για το Κίεβο, το οποίο θεωρεί την προοπτική μελλοντικής ένταξης στην ΕΕ ως σανίδα σωτηρίας που αγκυρώνει τη χώρα εκτός της ρωσικής σφαίρας επιρροής.
Εφόσον η Μολδαβία μπήκε στη διαδικασία διεύρυνσης μαζί με την Ουκρανία, το σκεπτικό είναι ότι το να προχωρά το Κισινάου μόνο του ενώ το Κίεβο βαλτώνει σε διμερείς διαφορές θα έστελνε λανθασμένο πολιτικό μήνυμα.
Γι’ αυτό οι βασικοί υποστηρικτές της ενταξιακής πορείας της Ουκρανίας, ιδίως τα κράτη της Βαλτικής, πιέζουν να διατηρηθεί η σύζευξη σε όλη τη φάση ανοίγματος των διαπραγματευτικών συμπλεγμάτων.
Ωστόσο, η τεχνική πλευρά της προσχώρησης, δηλαδή οι ίδιες οι μεταρρυθμίσεις, δεν χρειάζεται να περιμένει μέχρι να συμβαδίσει η πολιτική διαδικασία.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναμένουν ότι η σύζευξη των δύο χωρών της ανατολικής Ευρώπης θα διατηρηθεί μέχρι να ανοίξουν όλα τα υπόλοιπα συμπλέγματα. Από εκεί και πέρα, εκτιμάται ότι η κατάσταση θα αλλάξει γρήγορα, εφόσον η Μολδαβία διατηρήσει τη δυναμική των μεταρρυθμίσεών της.
«Έχουμε έναν φιλόδοξο στόχο να είμαστε έτοιμοι να κλείσουμε τις διαπραγματεύσεις έως τις αρχές του 2028», είπε η Γκερασίμοφ.