Φόβοι για νέα κρίση στις σχέσεις της Ισπανίας με το Μαρόκο, που κατέχει τη Δυτική Σαχάρα από το 1977, μετά την αποχώρηση των Ισπανών
Οι Σοσιαλιστές του Πέδρο Σάντσεθ με τη στήριξη των κυβερνητικών του εταίρων ενέκριναν την πολιτογράφηση όλων των Σαχαράουι (αραβο-βερβερικός νομαδικός λαός που κατοικεί στην περιοχή της Δυτικής Σαχάρας) που γεννήθηκαν στη χώρα της Δυτικής Αφρικής πριν από τις 29 Σεπτεμβρίου 1977, καθώς και των απογόνων τους πρώτου βαθμού, ακόμη κι αν δεν διαμένουν νόμιμα στην Ισπανία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η απόφαση εγκρίθηκε παρά την αποχή των Junts (Καταλανικό Κόμμα), του Λαϊκού Κόμματος και την καταψήφιση από το ακροδεξιό Vox και παρότι πολλοί Σοσιαλιστές είχαν εμφανιστεί επιφυλακτικοί ως προς σημεία του νόμου. Οι δικαιούχοι θα μπορούν να ζητήσουν την ιθαγένεια μέσα στα τρία χρόνια μετά την δημοσίευση της ρύθμισης στην Επίσημη Εφημερίδα του Κράτους, αφού προηγουμένως εγκριθεί οριστικά από τη Γερουσία.
Ο νόμος προβλέπει επίσης τη δυνατότητα πολιτογράφησης των απογόνων πρώτου βαθμού όσων Σαχαράουι υπαχθούν στη ρύθμιση. Αυτοί θα έχουν προθεσμία πέντε ετών, η οποία αρχίζει να μετρά από την καταχώριση στο Ληξιαρχείο της απόκτησης της ισπανικής ιθαγένειας από οποιονδήποτε από τους γονείς τους, για να ολοκληρώσουν τη διαδικασία.
Για να πολιτογραφηθούν, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να αποδείξουν την ιδιότητά τους με ένα έγκυρο έγγραφο, είτε με DNI (ισπανική ταυτότητα), είτε με εγγραφή στον εκλογικό κατάλογο για το δημοψήφισμα στη Δυτική Σαχάρα που έχει επικυρωθεί από τον ΟΗΕ, είτε με ληξιαρχική πράξη γέννησης. Η απόδειξη μπορεί να γίνεται και με πιο ελαστικά έγγραφα, όπως βεβαιώσεις φοίτησης, συντάξεις γήρατος, ισπανικό δίπλωμα οδήγησης ή βεβαιώσεις νοσηλείας και ιατρικής περίθαλψης.
Στην εξέδρα των προσκεκλημένων στο Κογκρέσο, κατά τη συζήτηση της Πέμπτης, βρέθηκαν αρκετοί εκπρόσωποι των συλλογικοτήτων από τη Δυτική Σαχάρα.
Εκτιμούν ότι ο νόμος μπορεί να ωφελήσει μεταξύ 80.000 και 120.000 ανθρώπους. Η νέα ρύθμιση εξομοιώνει τους Σαχαράουι με όσους έχουν γεννηθεί σε χώρες όπως η Ανδόρα, οι Φιλιππίνες, η Ισημερινή Γουινέα και η Πορτογαλία, οι οποίοι μπορούν να αποκτήσουν ιθαγένεια βάσει διαμονής με μόλις δύο χρόνια παραμονής, αντί για δέκα που απαιτούνται για τους υπόλοιπους αλλοδαπούς.
Η χορήγηση της ιθαγένειας δεν ισοδυναμεί με την έκτακτη τακτοποίηση που έχει εγκρίνει η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ. Αυτή η δεύτερη διαδικασία επιτρέπει την νόμιμη εργασία για ένα έτος, με δυνατότητα παράτασης, αλλά δεν συνεπάγεται απόκτηση της ιδιότητας του Ισπανού πολίτη.
Το PSOE (Σοσιαλιστικό Κόμμα) είχε αρχικά αρνηθεί να προχωρήσει στην επεξεργασία του νόμου και βρέθηκε απομονωμένο τόσο το 2023 όσο και το 2025, μετά την αποδοχή της πρότασης όχι μόνο από τους κυβερνητικούς εταίρους, αλλά και από το ίδιο το Λαϊκό Κόμμα, που σήμερα επέλεξε να απέχει. Την πρόταση νόμου προώθησε ο ελάσσων εταίρος του κυβερνητικού συνασπισμού, Sumar, στις τάξεις της οποίας ανήκει η Tesh Sidi, μηχανικός που γεννήθηκε στα στρατόπεδα προσφύγων στην Τιντούφ της Αλγερίας.
«Διορθώνουμε μια ιστορική αδικία: μειώνουμε σε δύο χρόνια τη διαδικασία, από τη στιγμή που διαθέτεις νόμιμη άδεια διαμονής στην Ισπανία. Αντίθετα, μέχρι τώρα οι Σαχαράουι χρειάζονταν 10, 14 ή και 24 χρόνια για να μπορέσουν να ζητήσουν την ισπανική ιθαγένεια, έχοντας Ισπανό πατέρα και νόμιμη διαμονή», δήλωσε η Σίντι κατά την υπεράσπιση του νόμου. «Η αποχή ή το όχι σημαίνει ότι στέκεσαι στο πλευρό του Μαρόκου».
Ο νόμος έχει επιπτώσεις στις ισπανο-μαροκινές σχέσεις. Το Ραμπάτ ολοκλήρωσε την εισβολή στη Δυτική Σαχάρα μετά την αποχώρηση και των τελευταίων Ισπανών από την πρώην αποικία το 1976 και δεν αναγνωρίζει την κυριαρχία της. Ένα τμήμα του πρώην εδάφους παραμένει υπό τον έλεγχο της Αραβικής Σαχαραουϊκής Δημοκρατίας και του Μετώπου Πολισάριο, χωρίς δυτική αναγνώριση.
Οι κυβερνητικοί εταίροι, η αντιπολίτευση και μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης στην Ισπανία, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, αμφισβητούν την εκδοχή της κυβέρνησης ότι το Μαρόκο δεν είχε καμία σχέση με τη μεταναστευτική κρίση που εκδηλώθηκε στη Θέουτα τον περασμένο Ιούλιο. Έκθεση που αποχαρακτηρίστηκε την Τετάρτη επιβεβαίωσε ότι, τουλάχιστον, οι μαροκινές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν ενημερωθεί 24 ώρες πριν από τη μαζική διέλευση κολυμπώντας προς τη Θέουτα ότι μια τέτοια εξέλιξη ήταν πιθανή.
Το βορειοαφρικανικό βασίλειο έχει ήδη στο παρελθόν αξιοποιήσει τις μεταναστευτικές ροές για να εκφράσει τη δυσαρέσκειά του απέναντι στην Ισπανία. Σε προηγούμενη παρόμοια κρίση, το 2021, περίπου 10.000 άνθρωποι εισήλθαν παράνομα στη Θέουτα (λιγότερο από το ένα πέμπτο του όγκου που εκτιμάται σε αυτό το επεισόδιο), όταν έγινε γνωστό ότι η πρώην υπουργός Εξωτερικών, Αράντσα Γκονθάλεθ Λάγια, είχε δεχθεί τον ηγέτη του Μετώπου Πολισάριο, Μπραχίμ Γκάλι, σε ισπανικό έδαφος, προκαλώντας διπλωματική κρίση με το Μαρόκο για τη στάση της απέναντι στη Δυτική Σαχάρα.
Στο τέλος της πρώτης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνώρισαν την μαροκινή κυριαρχία στη Δυτική Σαχάρα, στο πλαίσιο μιας ευρείας συμφωνίας με βάση την οποία η χώρα του Μαγκρέμπ, μεταξύ άλλων, εξομάλυνε τις σχέσεις της με το Ισραήλ.