Η ΕΕ χρηματοδοτεί την ΤΝ, καταρτίζει σχέδια και ηθικές οδηγίες, όμως η χρήση παραμένει άνιση και ενίοτε ταμπού. Με 64% να ζητά παιδεία στην ΤΝ ως το 2030, ζητούμενο μετρήσιμα αποτελέσματα σε μεγάλη κλίμακα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να επενδύει παράλληλα σε νέα μέτρα για την ενίσχυση της υιοθέτησης της τεχνητής νοημοσύνης από πολίτες και επιχειρήσεις, καταρτίζοντας νέες στρατηγικές ετοιμότητας και εκδίδοντας ποικίλες νέες κατευθυντήριες γραμμές για την ηθική χρήση της ΤΝ.
Σύμφωνα με την έρευνα του Ευρωβαρόμετρου για τις μελλοντικές ανάγκες της ψηφιακής εκπαίδευσης, το 64% των Ευρωπαίων συμφωνεί πλήρως ή εν μέρει ότι έως το 2030 όλοι θα χρειάζονται γνώσεις ΤΝ.
Από το 2021, η χρήση τεχνολογιών ΤΝ έχει αυξηθεί οργανικά κατά 12,30% στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Σχεδόν ένα τρίτο, 32,7%, των Ευρωπαίων δηλώνει ότι έχει χρησιμοποιήσει εργαλεία ΤΝ.
Οι έντονες διαφορές στη χρήση της ΤΝ μεταξύ των χωρών της ΕΕ δείχνουν ότι, ενώ σε ορισμένα μέρη η χρήση γενετικής ΤΝ για τυπική εκπαίδευση και επαγγελματικούς σκοπούς όχι μόνο δεν αποδοκιμάζεται αλλά και ενθαρρύνεται, σε άλλα παραμένει ταμπού, κάτι που αντανακλάται στα εξαιρετικά χαμηλά (και μάλλον απίθανα) ποσοστά αυτοαναφερόμενης χρήσης εργαλείων ΤΝ.
Τα πιο δημοφιλή εργαλεία ΤΝ στην Ευρώπη
Το 2025, η OpenAI δήλωσε ότι είχε 120,4 εκατομμύρια ενεργούς χρήστες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, περίπου το 26% του πληθυσμού της ΕΕ, στοιχείο που σε γενικές γραμμές αντανακλά τα ευρωπαϊκά στατιστικά για τη χρήση γενετικής ΤΝ το 2025.
Άλλα chatbots και εργαλεία ΤΝ είναι πιο διστακτικά να γνωστοποιήσουν τη βάση χρηστών τους στην ΕΕ. Ωστόσο, δεδομένου ότι το ChatGPT της OpenAI κατέχει πάνω από 80,02% του ευρωπαϊκού μεριδίου αγοράς, το υπόλοιπο 19,8% πιθανότατα μοιράζεται ανάμεσα στα Perplexity, Microsoft Copilot, Google Gemini και Claude.
Η χρήση γενετικής ΤΝ στην τυπική εκπαίδευση είναι χαμηλή
Λιγότερο από το ένα δέκατο, κατά μέσο όρο 9,8% των Ευρωπαίων, δηλώνει ότι χρησιμοποιεί γενετική ΤΝ για σκοπούς τυπικής εκπαίδευσης το 2025.
Στην ουρά της κατάταξης βρίσκονται οι Ούγγροι, με ένα εξαιρετικά (και μάλλον απίθανο) 0,62%, ακολουθούμενοι από τους Ρουμάνους (3,37%), τους Πολωνούς (4,59%), τους Βούλγαρους (5,17%) και τους Γερμανούς (6,04%). Οι πρωτοπόροι στη χρήση της ΤΝ στην εκπαίδευση είναι η Σουηδία με 20,99%, η Μάλτα με 20,22%, η Δανία με 17,86%, η Ισπανία με 16,26% και η Εσθονία με 15,41%.
Σύμφωνα με την πρόσφατη έρευνα του Ευρωβαρόμετρου για τις μελλοντικές ανάγκες της ψηφιακής εκπαίδευσης, το 54% των Ευρωπαίων έχει μια ισορροπημένη άποψη και πιστεύει ότι η ΤΝ μπορεί να επιφέρει τόσο οφέλη όσο και κινδύνους στην τάξη, ενώ λιγότερο από το ένα τέταρτο, 22%, θεωρεί ότι η ΤΝ δεν έχει θέση στην τάξη.
Παρότι η ΕΕ έχει ήδη δημοσιεύσει τις ηθικές κατευθυντήριες γραμμές για τη χρήση της ΤΝ στην εκπαίδευση, και ορισμένοι εκπαιδευτικοί αντιτίθενται ανοιχτά (ή απλώς έχουν κουραστεί από) την αυξανόμενη χρήση της ΤΝ από τους μαθητές, δύο τομείς απαιτούν άμεση προσοχή.
Πρώτον, η ΕΕ πρέπει να βελτιώσει την πρόσβαση σε ασφαλή, κατάλληλα για την ηλικία εργαλεία ΤΝ για μαθητές, φοιτητές και εκπαιδευτικούς, ώστε όλοι να αναπτύσσουν δεξιότητες υπό εποπτεία. Αυτό είναι ιδιαιτέρως σημαντικό σε χώρες με χαμηλότερα συνολικά επίπεδα ψηφιακών δεξιοτήτων και πρόσβασης στο Διαδίκτυο.
Δεύτερον, οι εκπαιδευτικοί, μαζί με τα υπουργεία Παιδείας των κρατών μελών, πρέπει να εξετάσουν σε βάθος πώς η ΤΝ μπορεί να βοηθήσει στην καθημερινή τους εργασία, ιδίως στη διδασκαλία μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες και αναπηρίες (δυσλεξία, δυσαριθμησία, ΔΕΠΥ, αυτισμός κ.ά.). Αν γίνει σωστά, πρόκειται για σημαντική ευκαιρία να δοκιμαστούν νέες, εξατομικευμένες προσεγγίσεις και να προσαρμοστούν οι διδακτικές τεχνικές ώστε να επιτευχθούν τα καλύτερα αποτελέσματα για εκπαιδευτικούς και μαθητές.
Το 15,07% των Ευρωπαίων δηλώνει ότι χρησιμοποιεί γενετική ΤΝ για επαγγελματικούς σκοπούς
Λίγο περισσότεροι, κατά μέσο όρο το 15,07% των Ευρωπαίων, δηλώνουν ότι χρησιμοποιούν γενετική ΤΝ για επαγγελματικούς σκοπούς.
Και πάλι, στην τελευταία θέση βρίσκονται η Ουγγαρία (1,31%), η Ρουμανία (5,24%), η Ιταλία (8,00%), η Πολωνία (8,36%) και η Βουλγαρία (8,43%). Η Μάλτα προηγείται με 29,64%, ακολουθούμενη από τη Δανία (27,17%), την Ολλανδία (26,56%), την Εσθονία (25,12%) και τη Φινλανδία (25,11%).
Ένα τέταρτο των Ευρωπαίων δηλώνει ότι χρησιμοποιεί γενετική ΤΝ για προσωπικούς σκοπούς
Οι Ευρωπαίοι (αν και όχι όλοι) είναι πιο χαλαροί ως προς τη δήλωση χρήσης γενετικής ΤΝ για προσωπικούς σκοπούς.
Η Κύπρος προηγείται με 43,13%, ακολουθούμενη από την Ελλάδα (40,91%), την Εσθονία (37,47%), τη Μάλτα (37,20%) και το Λουξεμβούργο (35,71%). Η Ουγγαρία βρίσκεται, για άλλη μια φορά, στην τελευταία θέση με μόλις 2,12%, ακολουθούμενη από την Ιταλία (12,81%), τη Ρουμανία (14,85%), την Πολωνία (19,13%) και τη Βουλγαρία (20,15%).
EUROSTAT / Χρήση εργαλείων γενετικής ΤΝ από ιδιώτες για προσωπικούς σκοπούς / 2025
Η Δανία πρωτοστατεί στην υιοθέτηση ΤΝ από τις επιχειρήσεις
Η χρήση τουλάχιστον ενός τύπου τεχνολογίας ΤΝ μεταξύ των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων ανέρχεται κατά μέσο όρο στο 19,95%, αύξηση 12,3% από το 2021.
Τα ποσοστά διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα: ενώ οι σκανδιναβικές και οι χώρες του Μπενελούξ οδηγούν την κούρσα, οι χώρες του Νότου και της Ανατολικής Ευρώπης παραμένουν στις τελευταίες θέσεις. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις διαφέρουν επίσης αισθητά ως προς την ωριμότητα στην ΤΝ: άλλες βρίσκονται ήδη σε φάση μετασχηματισμού με ΤΝ (ή τουλάχιστον διαθέτουν ισχυρές βάσεις σε επιχειρησιακές διαδικασίες και διαχείριση δεδομένων), ενώ άλλες εξακολουθούν να ακολουθούν μια βασική, αποσπασματική προσέγγιση εργαλείο προς εργαλείο.
Η Δανία πρωτοστατεί στη χρήση εργαλείων ΤΝ από τις επιχειρήσεις με 42,03% (+18,14% από το 2021), ακολουθούμενη από τη Φινλανδία με 37,82% (+22,03% από το 2021), τη Σουηδία με 35,04% (+25,11% από το 2021), το Βέλγιο με 34,54% (+24,22% από το 2021) και το Λουξεμβούργο με 33,61% (+20,61% από το 2021).
Στην ουρά της λίστας βρίσκονται η Ρουμανία με 5,21% (+3,83% από το 2021), η Πολωνία με 8,36% (+5,5% από το 2021), η Βουλγαρία με 8,55% (+5,26% από το 2021), η Ελλάδα με 8,93% (+6,32% από το 2021) και η Κύπρος με 9,27% (+6,68% από το 2021).
Ενώ το EU's AI Continent Action plan και η Apply AI strategy κινούνται (γενικά) προς τη σωστή κατεύθυνση, η ΕΕ θα πρέπει πλέον να στραφεί σε εις βάθος εξετάσεις των τομεακών χρήσεων της ΤΝ, των επιχειρησιακών διαδικασιών και της πραγματικής ετοιμότητας για την ανάπτυξη της ΤΝ σε διαφορετικούς τύπους και μεγέθη επιχειρήσεων.
Οι πολιτικές στρατηγικές συχνά καταλήγουν να είναι προϊόν ανταγωνιστικών ιδεών και πολιτικών φιλοδοξιών, και οι δύο αυτές στρατηγικές το αντικατοπτρίζουν ξεκάθαρα.
Μετρήσιμοι δείκτες (KPIs) σε επίπεδο κράτους μέλους, διαρκής εστίαση σε πρωτοβουλίες μεγάλης κλίμακας μόνο (είτε πρόκειται για αναβάθμιση δεξιοτήτων στην ΤΝ είτε για βελτίωση της πρόσβασης σε υπολογιστική ισχύ και δεδομένα) και σαφής διαφοροποίηση ανά τύπο, μέγεθος και ωριμότητα ΤΝ των επιχειρήσεων μπορούν να βοηθήσουν την ΕΕ να προχωρήσει γρήγορα με στοχευμένη στήριξη, χωρίς να σπαταλά χρόνο και χρήματα των φορολογουμένων σε πρωτοβουλίες υψηλού κόστους και χαμηλού αντίκτυπου.
Αυτό το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στο EU Tech Loop και έχει κοινοποιηθεί στο Euronews στο πλαίσιο συμφωνίας.