Σχέδιο Κανονισμού Ψηφιακών Δικτύων θα αντικαταστήσει τον EECC 2018: λιγότερος έλεγχος φάσματος, απόσυρση χαλκού έως 2035 και «εθελοντική» συνδιαλλαγή που ίσως επαναφέρει τέλη.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε επιτέλους στη δημοσιότητα το σχέδιο κειμένου της Πράξης για τα Ψηφιακά Δίκτυα (DNA), ίσως μία από τις σημαντικότερες νομοθετικές πρωτοβουλίες της χρονιάς, που θα αντικαταστήσει τον Ευρωπαϊκό Κώδικα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών (EECC) του 2018.
Ο EECC υιοθετήθηκε το 2018 και τα κράτη μέλη όφειλαν να τον ενσωματώσουν στην εθνική τους νομοθεσία έως τον Δεκέμβριο του 2020. Τελικά, η ενσωμάτωση διήρκεσε έξι χρόνια, με την ίδια την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναγνωρίζει ότι η πλήρης ενσωμάτωση «ολοκληρώθηκε μόλις το 2024» (DNA (4)).
Η επίτευξη συμφωνίας για το DNA θα είναι δύσκολη, το λιγότερο. Με το DNA, η αυτονομία των κρατών μελών στη διαχείριση του ραδιοφάσματος αναμένεται να μειωθεί. Έως το 2035 πρέπει να ολοκληρωθεί μια μεγάλη (και δαπανηρή) μετάβαση από τα δίκτυα χαλκού σε οπτικές ίνες. Τέλος, οι καταναλωτές και η διαδικτυακή κοινότητα πιθανότατα θα αντιδράσουν σε μια ακόμη προσπάθεια εισαγωγής de facto τελών δικτύου μέσω ενός «εθελοντικού μηχανισμού συνδιαλλαγής».
Λιγότερη αυτονομία των κρατών μελών στη χρήση του ραδιοφάσματος
Σήμερα, το ραδιοφάσμα είναι ένας σπάνιος δημόσιος πόρος που διαχειρίζεται πρωτίστως σε επίπεδο κράτους μέλους. Οι εθνικές αρχές διατηρούν σημαντικές αρμοδιότητες σε ζητήματα όπως η κατανομή του ραδιοφάσματος, οι όροι απονομής στις δημοπρασίες και η διάρκεια των αδειών (σύμφωνα με τους περιορισμούς της ΕΕ).
Η πρόταση για το DNA αλλάζει τα δεδομένα υποστηρίζοντας ότι «τα εθνικά σύνορα καθίστανται ολοένα και πιο άνευ σημασίας για τον καθορισμό της βέλτιστης χρήσης του ραδιοφάσματος» (DNA (71)) και προωθεί τον συντονισμό σε επίπεδο ΕΕ. Το DNA προάγει επίσης την κοινή πρόσβαση στο ραδιοφάσμα ως κανόνα, με την προσέγγιση «χρησιμοποίησέ το ή μοιράσου το».
Παρότι αυτές οι προτάσεις δημιουργούν πιο προβλέψιμες συνθήκες (με πιο εναρμονισμένα, μακροπρόθεσμα δικαιώματα χρήσης φάσματος) για τους παράγοντες της αγοράς, τα κράτη μέλη δύσκολα θα παραιτηθούν πρόθυμα και χωρίς αντιρρήσεις από τη διακριτική τους ευχέρεια.
Αδειοδότηση δορυφόρων σε επίπεδο ΕΕ
Το DNA προβλέπει επίσης τη θέσπιση αδειοδότησης φάσματος για δορυφορικές υπηρεσίες σε επίπεδο ΕΕ (άρθρα 36–45), κάτι που σημαίνει ευκολότερους κανόνες για τους ευρωπαϊκούς δορυφορικούς παρόχους ώστε να δραστηριοποιούνται σε όλη την ΕΕ, εκεί όπου μέχρι σήμερα η αδειοδότηση γινόταν σε επίπεδο κράτους μέλους.
Αυτό μπορεί επίσης να συνεπάγεται αυστηρότερους όρους για τους παρόχους δορυφορικών υπηρεσιών εκτός ΕΕ. Καθώς η ΕΕ δηλώνει ανοιχτά ότι προτιμά τεχνολογία ευρωπαϊκής προέλευσης, ό,τι μέχρι πρότινος μπορούσε να συμφωνηθεί σε επίπεδο κράτους μέλους θα πρέπει να αποφασίζεται από την αρμόδια πανευρωπαϊκή αρχή. Η SpaceX, για παράδειγμα, ενδέχεται να δυσκολευτεί περισσότερο να εξασφαλίσει άδεια στις Βρυξέλλες απ’ ό,τι, ας πούμε, στη Ρώμη.
Δίας και ταύρος: χωρίς ex ante κανόνες ανταγωνισμού για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες (εν τέλει)
Όπως αναμενόταν, το κείμενο του DNA υπόσχεται να διευκολύνει τις συγχωνεύσεις στον κλάδο των τηλεπικοινωνιών και να μειώσει συνολικά το ρυθμιστικό βάρος.
Σε αντίθεση με τις ψηφιακές υπηρεσίες (που ρυθμίζονται μέσω ex ante εργαλείων όπως ο Νόμος για τις Ψηφιακές Αγορές), ο τομέας των τηλεπικοινωνιών προορίζεται να διέπεται, εν τέλει, μόνο από το δίκαιο του ανταγωνισμού (DNA (20)):
«Είναι αναγκαίο να μειωθούν στο μέλλον οι τομεακοί κανόνες ex ante όσο αναπτύσσεται ο ανταγωνισμός στις αγορές και, τελικά, να διασφαλιστεί ότι οι ηλεκτρονικές επικοινωνίες διέπονται μόνο από το δίκαιο του ανταγωνισμού.»
Παράθυρα για de facto τέλη δικτύου
Οι ευρωπαϊκοί τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι πιέζουν εδώ και χρόνια για την επιβολή τελών δικτύου, γνωστών και ως «fair share», στους παρόχους περιεχομένου που προκαλούν υψηλή κίνηση στα δίκτυά τους. Το παράδοξο είναι ότι μεγάλο μέρος των εσόδων και της ανάπτυξης των τηλεπικοινωνιακών εταιρειών προέρχεται ακριβώς από την κίνηση στο διαδίκτυο που δημιουργούν οι ίδιοι πάροχοι περιεχομένου. Χωρίς δημοφιλείς υπηρεσίες περιεχομένου, η ζήτηση για τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες θα ήταν πολύ μικρότερη.
Επιπλέον, τα επιχειρηματικά μοντέλα των τηλεπικοινωνιακών παρόχων ήδη βασίζονται στη χρέωση των καταναλωτών για τις υπηρεσίες τους. Η όρεξη ανοίγει τρώγοντας, και οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι συνεχίζουν να πιέζουν για επιβολή τελών στους παρόχους περιεχομένου, χωρίς πολλή σκέψη για το πώς θα επηρεαστούν οι καταναλωτές (τα πρόσθετα κόστη συνήθως μετακυλίονται σε αυτούς).
Η ιδέα του «fair share» έχει απορριφθεί ουκ ολίγες φορές. Έτσι, αρχικά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μετρίασε την προσέγγισή της μετονομάζοντάς την σε «νέους μηχανισμούς επίλυσης διαφορών για τη διασύνδεση IP». Η αρχική, τολμηρή αλλά αντιδημοφιλής πρόταση να επιβάλλονται απλώς χρεώσεις στους παρόχους περιεχομένου μεταμφιέστηκε ως ανάγκη να υπάρξει εποπτεία από δημόσια αρχή στις διαφορές μεταξύ τηλεπικοινωνιακών παρόχων και παρόχων περιεχομένου.
Αφού μια ευρεία ομάδα ευρωπαϊκών φορέων, από την κοινωνία των πολιτών και τις οργανώσεις καταναλωτών (το κείμενο του DNA αναγνωρίζει ότι «η διαδικτυακή κοινότητα και οι ομάδες καταναλωτών αντιτάχθηκαν σε αλλαγές στους κανόνες του ανοικτού διαδικτύου που, κατά την άποψή τους, θα ρισκάριζαν να οδηγήσουν σε διαδίκτυο δύο ταχυτήτων») έως και κράτη μέλη, επέκρινε την πρόταση για νέους μηχανισμούς επίλυσης διαφορών ως περιττή και επιζήμια, η ίδια ιδέα εξακολουθεί να είναι χαραγμένη στα άρθρα 191–193 του DNA.
Ένας όλο και πιο δημοφιλής τρόπος επιβολής ιδεών που η ευρωπαϊκή κοινή γνώμη απορρίπτει είναι πάντα ο ίδιος στις Βρυξέλλες: πρώτα, μετά την υιοθέτηση της νομοθεσίας, εκδίδονται ερμηνευτικές κατευθυντήριες γραμμές (που μπορεί να είναι αυστηρότερες από την ίδια τη νομοθεσία). Δεύτερον, εισάγεται ένας «εθελοντικός» μηχανισμός (ή κατευθυντήριες γραμμές) στον οποίο αναμένεται να προσχωρήσουν οι εταιρείες, εκτός αν θέλουν να αντιμετωπίσουν ακόμη εντονότερο έλεγχο. Τρίτον, φροντίζεται ο εθελοντικός μηχανισμός να είναι αρκετά ασαφής ώστε να αυξάνει την ισχύ έναντί τους. Τέλος, έχει κλείσει ο κύκλος και η ιδέα που απορρίφθηκε από το κοινό εξακολουθεί να εισάγεται, απλώς με άλλο όνομα.
Αυτό ακριβώς συμβαίνει με την ιδέα του fair share/τελών δικτύου στην πρόταση του DNA:
- Το άρθρο 191 ορίζει ότι ο BEREC (Φορέας Ευρωπαίων Ρυθμιστικών Αρχών για τις Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες) θα καταρτίσει πρώτα κατευθυντήριες γραμμές.
- Το άρθρο 192 προβλέπει ότι, κατόπιν αιτήματος ενός εκ των παρόχων (σκεφτείτε: τηλεπικοινωνιακός πάροχος), θα πραγματοποιείται συνάντηση υπό την εποπτεία των εθνικών ρυθμιστικών αρχών.
- Εντός μιας εβδομάδας, η εθνική ρυθμιστική αρχή θα ενημερώνει τον BEREC για την υπόθεση και, εντός δύο μηνών, ο BEREC θα εκδίδει γνώμη επί του θέματος (άρθρο 192 (1) (2)).
- Εντός τριών μηνών, τα μέρη θα συνεδριάζουν εκ νέου, με την εθνική αρχή να παρέχει σύνοψη των θέσεων, με προτεινόμενα επόμενα βήματα και περιεχόμενο προς συμφωνία (άρθρο 192 (3)).
Τι γίνεται αν δεν επιτευχθεί συμφωνία; Το άρθρο 192(3)(δ) του DNA αναφέρεται σε «επιλογές που προτείνει η εθνική ρυθμιστική αρχή για αποτελεσματική συνεργασία». Ο ορισμός των «επιλογών» είναι ασαφής και ανοίγει τον δρόμο για να επιβληθούν de facto τέλη δικτύου στους παρόχους περιεχομένου, χωρίς να απαιτείται πολιτική συμφωνία.
Η παρούσα ιστορία δημοσιεύθηκε αρχικά στο EU Tech Loop και αναδημοσιεύεται από το Euronews στο πλαίσιο συμφωνίας.