Μόλις το 26% των ισχυρισμών για την κλιματική επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης παραπέμπει σε επιστημονικές μελέτες, ενώ το 36% δεν επικαλείται κανένα στοιχείο, σύμφωνα με τη γερμανική ΜΚΟ Beyond Fossil Fuels.
Μια νέα έκθεση αμφισβητεί σοβαρά τους ισχυρισμούς ορισμένων εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης (AI) ότι τα προϊόντα τους μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη μείωση των εκπομπών άνθρακα.
Οι εκτιμήσεις για τις επιπτώσεις της AI στο κλίμα ποικίλλουν σημαντικά. Μια μελέτη του Ιανουαρίου που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Patterns διαπίστωσε ότι μόνο τα κέντρα δεδομένων ενδέχεται να έχουν εκπέμψει από 32,6 έως 79,7 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα το 2025, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στις ετήσιες εκπομπές μιας μικρής ευρωπαϊκής χώρας.
Την ίδια στιγμή, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) έχει εκτιμήσει ότι η AI θα μπορούσε να μειώσει τις παγκόσμιες εκπομπές έως και κατά 5 τοις εκατό έως το 2035, επιταχύνοντας τις καινοτομίες στον ενεργειακό τομέα και δυνητικά αντισταθμίζοντας τις εκπομπές που παράγονται από τα κέντρα δεδομένων. Για παράδειγμα, ο IEA ανέφερε ότι η AI θα μπορούσε να βοηθήσει τους επιστήμονες να δοκιμάσουν υλικά και χημικές συνθέσεις μπαταριών για την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών ηλιακής ενέργειας.
Η οργάνωση Beyond Fossil Fuels, μια γερμανική μη κερδοσκοπική, εξέτασε πάνω από 150 ισχυρισμούς που σχετίζονται με το κλίμα από τις μεγαλύτερες εταιρείες AI στον κόσμο και οργανισμούς όπως ο IEA, προκειμένου να διαπιστώσει τι είδους αποδείξεις στηρίζουν τον ισχυρισμό ότι η AI μπορεί να μειώσει τις εκπομπές.
Μόλις το 26 τοις εκατό του δείγματος παρέπεμπε σε δημοσιευμένες επιστημονικές μελέτες για να τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς του, ενώ ένα ακόμη 36 τοις εκατό δεν παρέθετε κανένα αποδεικτικό στοιχείο. Οι υπόλοιποι βασίζονταν σε εταιρικές εκθέσεις, δημοσιεύματα στα μέσα ενημέρωσης, εκδόσεις ΜΚΟ ή αδημοσίευτες ακαδημαϊκές εργασίες.
Η ανάλυση επισημαίνει ότι οι εταιρικές πηγές σπάνια περιλαμβάνουν δεδομένα που έχουν αξιολογηθεί από ομοτίμους ή πρωτογενή στοιχεία για να τεκμηριώσουν τους ισχυρισμούς τους.
«Τα στοιχεία για τεράστια οφέλη της AI για το κλίμα είναι αδύναμα, την ώρα που τα στοιχεία για σοβαρές επιπτώσεις είναι ισχυρά», αναφέρει η έκθεση.
Για παράδειγμα, η Google υποστήριξε ότι η AI θα μπορούσε να μειώσει κατά 5 έως 10 τοις εκατό τις παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έως το 2030, εφόσον η τεχνολογία κλιμακωθεί. Οι ερευνητές εντόπισαν ότι ο ισχυρισμός αυτός προέρχεται από ανάρτηση σε ιστολόγιο του 2021 της συμβουλευτικής εταιρείας Boston Consulting Group (BCG), η οποία εξήγαγε αυτό το ποσοστό με βάση την εμπειρία της με πελάτες.
Η ανάλυση χαρακτηρίζει τον ισχυρισμό της Google ως «προβολή τεράστιων παγκόσμιων οφελών για το κλίμα ... στηριγμένη σε φαινομενικά ανεκδοτολογικά στοιχεία».
Πολλές εταιρείες AI υποστηρίζουν ότι τα μικρότερα, εξειδικευμένα μοντέλα, όπως εκείνα που εκπαιδεύονται σε μία και μόνο υψηλής ποιότητας βάση δεδομένων, είναι πιο φιλικά προς το περιβάλλον.
Ωστόσο, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι οι ισχυρισμοί για τα εξειδικευμένα μοντέλα AI ενδέχεται να είναι υπερβολικοί, καθώς δεν υπάρχουν αξιολογημένες από ομοτίμους μελέτες που να δείχνουν ότι αυτά τα μοντέλα μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη μείωση των εκπομπών.
Η ανάλυση επίσης δεν εντόπισε ούτε ένα παράδειγμα όπου γενετικά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης όπως τα ChatGPT, Gemini ή Copilot οδήγησαν σε «ουσιαστική, επαληθεύσιμη και σημαντική μείωση των εκπομπών».
«Ακόμη κι αν αυτά τα οφέλη είναι πραγματικά, δεν συνδέονται με την τεράστια αύξηση της ενεργειακής κατανάλωσης από τη βιομηχανία της γενετικής AI και, σε κάθε περίπτωση, επισκιάζονται από αυτήν», προστίθεται στο δελτίο Τύπου.
Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν πως οι τεχνολογίες AI δεν έχουν καθόλου οφέλη για το κλίμα, αλλά τονίζουν ότι υπάρχουν ελάχιστα στοιχεία πως η AI μειώνει τις εκπομπές σε βαθμό τέτοιο που να αντισταθμίζει την ενέργεια που απαιτείται για τη λειτουργία αυτών των συστημάτων.
Το Euronews Next επικοινώνησε με τις OpenAI, Microsoft, Google και τον IEA ζητώντας τους να τοποθετηθούν σχετικά με τον τρόπο που τεκμηριώνουν τις εκτιμήσεις τους για το κλίμα.