Την ώρα που η Κίνα και οι ΗΠΑ επενδύουν δυναμικά στα αυτόνομα οχήματα, η Ευρώπη εμφανίζεται διστακτική και μένει θεατής στις εξελίξεις.
Ένα αυτόνομο λεωφορείο τύπου shuttle, σχεδιασμένο και κατασκευασμένο εξ ολοκλήρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, βρίσκει τις μεγαλύτερες αγορές του στην Ιαπωνία, τη Μέση Ανατολή και τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά όχι στην Ευρώπη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το MiCa, που μπορεί να μεταφέρει οκτώ επιβάτες και λειτουργεί σε αυτόνομη οδήγηση έως και 20 ώρες την ημέρα, με ταχύτητες που φτάνουν τα 25 χλμ./ώρα, αποτελεί ένα παράδοξο: ευρωπαϊκή καινοτομία που ανθεί παντού εκτός από την ίδια της την ήπειρο.
Το λεωφορείο shuttle είναι εξοπλισμένο με την πλέον σύγχρονη τεχνολογία, με αισθητήρες, LiDAR, κάμερες και, πιο πρόσφατα, βελτιωμένο λογισμικό που επιτρέπει δυναμική αντίδραση με βάση την τεχνητή νοημοσύνη (AI) σε αντικείμενα, στην ανίχνευση οχημάτων που προσπερνούν ή στην πλευρική ανίχνευση.
«Όταν το όχημα καταλαβαίνει τι υπάρχει γύρω του, τότε μπορεί να δει πού είναι ο δρόμος, πού κινούνται πιθανά αντικείμενα, πού βρίσκεται η διάβαση πεζών, πού είναι η διασταύρωση», εξήγησε ο Κρίστιαν Βίλιπολντ, διευθυντής προϊόντος στην AuVe Tech OÜ, την εσθονική εταιρεία πίσω από την ανάπτυξη του shuttle.
«Με βάση αυτά τα δεδομένα και την επόμενη στάση στην οποία κατευθύνεται το λεωφορείο, το σύστημα μπορεί να σχεδιάσει τη διαδρομή του», πρόσθεσε.
Σε μια ευρωπαϊκή πρεμιέρα τον περασμένο μήνα, οι δημιουργοί του έλαβαν άδεια να πραγματοποιήσουν δοκιμές στο Διεθνές Αεροδρόμιο του Ταλίν.
Σύμφωνα με τους υπευθύνους, το όχημα θα μπορούσε να βοηθήσει στη μεταφορά τεχνικού προσωπικού γύρω από τα υπόστεγα των αεροσκαφών, 24 ώρες το 24ωρο, με οικονομικό και περιβαλλοντικά αποδοτικό τρόπο. Κατά τη διάρκεια των δοκιμών, τα αυτόνομα πρωτότυπα διένυσαν 2.150 χλμ. και μετέφεραν 215 επιβάτες γύρω από τους διαδρόμους του αεροδρομίου.
Η εταιρεία ιδρύθηκε το 2018 σε συνεργασία με το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Ταλίν.
Έλλειψη χρηματοδότησης και στρατηγικής
Τα αυτόνομα οχήματά της έχουν μέχρι σήμερα λειτουργήσει σε 17 χώρες, μεταξύ άλλων σε αρκετές στην Ευρώπη αλλά και στην Ιαπωνία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ωστόσο, τα πιο προχωρημένα έργα δεν βρίσκονται πλέον στις ευρωπαϊκές αγορές, αλλά στη Μέση Ανατολή και την Ασία, ιδίως στην Ιαπωνία.
Οι επικεφαλής αποδίδουν την κατάσταση πρωτίστως στην έλλειψη κρατικής χρηματοδότησης στα αυτόνομα οχήματα και, συνολικά, στην απουσία στρατηγικής στον κλάδο στην ΕΕ.
«Στην Ιαπωνία, για παράδειγμα, θέτουν έναν πολύ σαφή στόχο για το πού πρέπει να λειτουργούν τα αυτόνομα οχήματα: ας πούμε σε 50–60 τοποθεσίες έως το 2027. Η Κίνα πραγματοποιεί σημαντικές επενδύσεις. Στην Ευρώπη έχουμε υπάρξει λίγο πιο συντηρητικοί», δήλωσε ο Γιοχάνες Μόσοβ, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Auve Tech.
Στην Ιαπωνία υπάρχουν ήδη πόλεις όπου τα αυτόνομα λεωφορεία αποτελούν το μοναδικό μέσο δημόσιας μεταφοράς και η κυβέρνηση στηρίζει ενεργά αυτή την προσέγγιση, πρόσθεσε ο Μόσοβ.
Οι δημιουργοί υποστηρίζουν ότι η ευρωπαϊκή τεχνολογία αυτόνομης οδήγησης είναι έτοιμη να αναπτυχθεί και να παρουσιαστεί, ωστόσο τα τελευταία χρόνια δεν υπάρχουν αρκετές επενδύσεις.
«Το μεγαλύτερο πρόβλημα στην Ευρώπη είναι πράγματι η έλλειψη επενδύσεων στην τεχνολογία, τόσο από τον ιδιωτικό όσο και από τον δημόσιο τομέα, ειδικά αν τη συγκρίνουμε με όσα συμβαίνουν στις ΗΠΑ ή στην Κίνα», ανέφερε ο Μόσοβ.
Στη συνέχεια έρχεται και η «ρυθμιστική κατάσταση», όπως λένε οι ίδιοι οι δημιουργοί.
«Θεωρητικά έχουμε μία Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά όταν μιλάμε για τον κλάδο των αυτόνομων οχημάτων, στην πράξη έχουμε είκοσι επτά διαφορετικά κανονιστικά πλαίσια», εξήγησε ο Ταάβι Ρέιβας, πρόεδρος του εποπτικού συμβουλίου της εταιρείας.
«Ορισμένες ρυθμιστικές αρχές είναι πολύ ανοιχτές στην καινοτομία, άλλες είναι πολύ επιφυλακτικές. Σε ορισμένες χώρες, οι αυστηροί κανόνες δεν αφορούν καν την αυτονομία, αλλά τα ίδια τα αυτοκίνητα».
Χωρίς άμεσες αλλαγές, η ΕΕ κινδυνεύει να μείνει πίσω και να κόψει τα φτερά ενός κλάδου που θα μπορούσε να ενισχύσει την καινοτομία και να δημιουργήσει θέσεις εργασίας, προειδοποιούν οι δημιουργοί.
Προβάλλουν τη δική τους εταιρεία ως παράδειγμα. Τα οχήματά τους κατασκευάζονται εξ ολοκλήρου στην Εσθονία, μία από τις ψηφιακές πρωτεύουσες της Ευρώπης.
Δεν υπάρχουν αρκετοί οδηγοί στην Ευρώπη
Ένα shuttle μπορεί να ολοκληρωθεί μέσα σε μία εβδομάδα. Οι υπεύθυνοι λένε ότι το γεγονός πως δεν αναθέτουν την παραγωγή σε τρίτους βοηθά να διασφαλίζεται η ποιότητα, να ελέγχονται όλες οι διαδικασίες και να περιορίζονται οι κίνδυνοι στην παραγωγή.
Η ανάγκη είναι υπαρκτή και πιεστική, τονίζουν οι δημιουργοί. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια επερχόμενη έλλειψη οδηγών, την οποία τα αυτόνομα λεωφορεία θα μπορούσαν να βοηθήσουν να καλυφθεί, αλλά μόνο αν η ήπειρος κινηθεί γρήγορα.
«Δεν παρουσιάζουμε απλώς εντυπωσιακή τεχνολογία. Πρόκειται για κάτι απολύτως πρακτικό. Στην Ευρώπη, σύντομα δεν θα έχουμε αρκετούς οδηγούς», είπε ο Ρέιβας, παραπέμποντας σε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία τα αυτόνομα λεωφορεία είναι ήδη ασφαλέστερα από τους περισσότερους ανθρώπινους οδηγούς – μια πραγματικότητα που η Ιαπωνία, η Μέση Ανατολή και οι ΗΠΑ έχουν αγκαλιάσει, την ώρα που η Ευρώπη διστάζει.
Χωρίς εναρμόνιση των κανονισμών και αύξηση των επενδύσεων, όμως, το πλεονέκτημα του «made in Europe» μπορεί να χαθεί. Ο κατακερματισμός που επικρατεί σήμερα αναγκάζει τις εταιρείες να δαπανούν πόρους για να πλοηγούνται σε 27 διαφορετικά κανονιστικά συστήματα αντί να τελειοποιούν την ίδια την τεχνολογία.
«Το κύριο μέρος των επενδύσεων πρέπει να κατευθύνεται στην ίδια την τεχνολογία και όχι στο να δουλεύουμε με τις ρυθμιστικές αρχές για να βγει το όχημα στον δρόμο», σημείωσε ο Μόσοβ.
Το διακύβευμα ξεπερνά κατά πολύ μία μόνο εταιρεία: η ρυθμιστική παράλυση και τα κενά στη χρηματοδότηση μπορεί να κοστίσουν στην ΕΕ θέσεις εργασίας, παραγωγική ικανότητα και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε έναν κλάδο που αναμένεται να γνωρίσει εκρηκτική ανάπτυξη.
Ο Ρέιβας είπε ότι πρόκειται για ζήτημα ευρωπαϊκής κυριαρχίας: «Ίσως η Ευρώπη θα μπορούσε πραγματικά να υιοθετήσει μια στρατηγική αυτονομία και να προτιμά ευρωπαϊκές λύσεις. Ως περήφανος Ευρωπαίος, θεωρώ ότι δεν πρέπει να αργήσουμε να μπούμε στο παιχνίδι».
Το μήνυμα αυτό φαίνεται να κερδίζει έδαφος. Σε πρόσφατη εκδήλωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τα αυτόνομα οχήματα επισημάνθηκε ότι το 2026 θα είναι «κομβικό έτος» για την Ευρώπη, ώστε να αναπτύξει τη δική της τεχνολογία αυτόνομης οδήγησης, «προτού διακινδυνεύσει το χάσμα με τις ΗΠΑ και την Κίνα να γίνει αγεφύρωτο», σύμφωνα με την ευρωπαϊκή πλατφόρμα Connected and Automated Driving, που χρηματοδοτείται από την ΕΕ.