Μια 20χρονη γυναίκα, γνωστή με το ψευδώνυμο KGM, υποστηρίζει σε αγωγή ότι η χρήση πλατφορμών της Meta και της Google ως παιδί ευνόησε την εμφάνιση καταθλιπτικών και αυτοκτονικών σκέψεων.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Meta, Mark Zuckerberg (πηγή στα Αγγλικά) θα καταθέσει την Τετάρτη σε μια δίκη στην Καλιφόρνια για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η οποία εξετάζει κατά πόσο οι λειτουργίες στις πλατφόρμες της εταιρείας του βλάπτουν τα παιδιά ή ενθαρρύνουν τον εθισμό.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο Zuckerberg θα καταθέσει ενώπιον ενόρκων και γονέων που θρηνούν τα παιδιά τους, τα οποία έβαλαν τέλος στη ζωή τους, όπως λένε, λόγω της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Έχει ζητήσει συγγνώμη από οικογένειες, σε ακρόαση στο Κογκρέσο των ΗΠΑ, των οποίων η ζωή ανατράπηκε από αυτό που εκείνες θεωρούν ως χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Ο Zuckerberg ενδέχεται να δεχθεί ερωτήσεις για τον αλγόριθμο του Instagram και για λειτουργίες μέσα στην εφαρμογή, οι οποίες, σύμφωνα με τους ενάγοντες, είναι σχεδιασμένες ώστε να κρατούν τους νεαρούς χρήστες «κολλημένους».
Η αγωγή κατατίθεται σε μια συγκυρία κατά την οποία ευρωπαϊκές χώρες εξετάζουν την επιβολή ηλικιακών περιορισμών στη Meta, τη Google και άλλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης των Big Tech, ως τρόπο προστασίας των παιδιών από επιβλαβές διαδικτυακό περιεχόμενο.
Τι εξετάζει η δίκη;
Η KGM, μια 20χρονη γυναίκα που αναφέρεται μόνο με τα αρχικά της, υποστηρίζει στην αγωγή ότι η χρήση των πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης της Meta και της Google όταν ήταν παιδί της δημιούργησε εθισμό στην τεχνολογία, ο οποίος επιδείνωσε τις καταθλιπτικές και αυτοκτονικές της σκέψεις.
Η αγωγή υποστηρίζει ότι οι εταιρείες έκαναν σκόπιμες επιλογές σχεδιασμού, παρόμοιες με τις τεχνικές που χρησιμοποιούνται στα καζίνο, ώστε να καταστήσουν τις πλατφόρμες τους πιο εθιστικές για τα παιδιά, με στόχο την αύξηση των κερδών.
Η υπόθεση κατατέθηκε αρχικά εναντίον τεσσάρων εταιρειών: της Meta του Zuckerberg, του YouTube της Google, του TikTok της ByteDance και της Snap Inc., μητρικής εταιρείας του Snapchat. Σύμφωνα με πληροφορίες, το TikTok και η Snap Inc. κατέληξαν σε συμβιβασμό πριν ξεκινήσει η δίκη.
Η υπόθεση αυτή είναι αυτό που στις Ηνωμένες Πολιτείες ονομάζεται «δίκη-πιλότος» (bellwether trial), πράγμα που σημαίνει ότι η έκβασή της μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο θα εξελιχθούν χιλιάδες άλλες αγωγές κατά εταιρειών κοινωνικής δικτύωσης.
Το Euronews Next επικοινώνησε με τον δικηγόρο της KGM για να λάβει δήλωση σχετικά με το τι αναμένει η νομική ομάδα από την κατάθεση του Zuckerberg, αλλά δεν έλαβε άμεσα απάντηση.
Εκπρόσωπος της Meta δήλωσε στο Associated Press ότι η εταιρεία διαφωνεί κατηγορηματικά με τους ισχυρισμούς της αγωγής και πρόσθεσε ότι είναι «βέβαιη πως τα στοιχεία θα αποδείξουν τη μακροχρόνια δέσμευσή μας να στηρίζουμε τους νέους». Το Euronews Next έχει απευθυνθεί επίσης στη Google.
Ο δικηγόρος της Meta, Paul Schmidt, αμφισβήτησε στην εναρκτήρια αγόρευσή του την περασμένη εβδομάδα το κατά πόσο το Instagram φέρει πραγματικά ευθύνη για τα προβλήματα ψυχικής υγείας της KGM, παραπέμποντας αντ’ αυτού σε έγγραφα που έδειχναν ένα ταραγμένο οικογενειακό περιβάλλον. Ο Schmidt υποστήριξε ότι η KGM κατέφυγε στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης ως μηχανισμό αντιμετώπισης των δυσκολιών της.
Η Meta και η Google προσπάθησαν να πείσουν το Ανώτατο Δικαστήριο του Λος Άντζελες να απορρίψει την αγωγή της KGM τον περασμένο Νοέμβριο, όμως το δικαστήριο απέρριψε (πηγή στα Αγγλικά) το αίτημά τους, επιτρέποντας τη συνέχιση της δίκης
Η Meta και η Google έχουν επίσης υποστηρίξει ότι προστατεύονται από την αμερικανική νομοθεσία έναντι νομικής ευθύνης για περιεχόμενο τρίτων που λαμβάνει ένας χρήστης σε πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης ή σε ιστότοπο, σύμφωνα με δικόγραφο του Νοεμβρίου.
Τα δικαστήρια ερμηνεύουν αυτή τη νομοθεσία, γνωστή ως Άρθρο 230 του Νόμου περί Ευπρέπειας στις Επικοινωνίες (Communications Decency Act), ως έναν τρόπο «προστασίας των διαδικτυακών παρόχων υπηρεσιών, όπως οι εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης, από αγωγές που βασίζονται στις αποφάσεις τους να μεταδίδουν ή να κατεβάζουν περιεχόμενο που δημιουργείται από τους χρήστες», σύμφωνα με το Κογκρέσο των ΗΠΑ.
Σε δικόγραφα, η Meta υποστήριξε ότι στοιχεία σχεδιασμού όπως η λειτουργία «infinite scroll» δεν μπορούν να κατηγορηθούν για τη χρήση του Instagram από την KGM, καθώς εκείνη επέλεξε να συνεχίσει να παρακολουθεί περιεχόμενο.
Ωστόσο, η δικαστής έκρινε ότι υπάρχουν επαρκή στοιχεία ώστε οι ένορκοι να εξετάσουν αν οι λειτουργίες του Instagram που βασίζονται στην ενίσχυση της αλληλεπίδρασης συνέβαλαν στα προβλήματα ψυχικής υγείας της.
Η KGM κατηγορεί τη Google ότι την εξέθεσε σε επιβλαβές περιεχόμενο μέσω του συστήματος συστάσεων του YouTube, των σχολίων και της λειτουργίας αυτόματης αναπαραγωγής. Ισχυρίζεται επίσης ότι η πλατφόρμα δεν επιβάλλει επαρκείς ηλικιακούς περιορισμούς.
Ποιος άλλος έχει καταθέσει;
Ο Adam Mosseri (πηγή στα Αγγλικά), επικεφαλής του Instagram της Meta, κατέθεσε την περασμένη εβδομάδα στη δίκη, λέγοντας ότι διαφωνεί με την άποψη πως οι άνθρωποι μπορούν να είναι κλινικά εθισμένοι στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Ο Mosseri είπε ότι το Instagram και η Meta εργάζονται για να προστατεύουν τους νέους που χρησιμοποιούν την πλατφόρμα, προσθέτοντας ότι «δεν είναι καλό για την εταιρεία, σε βάθος χρόνου, να παίρνει αποφάσεις που αποφέρουν κέρδη σε εμάς αλλά είναι επιζήμιες για την ευημερία των ανθρώπων».
Ο Mosseri τόνισε ότι είναι σημαντικό στην υπόθεση αυτή να γίνει διάκριση μεταξύ κλινικού εθισμού και αυτού που ο ίδιος θεωρεί προβληματική χρήση, δηλαδή ενός χρήστη που περνά «περισσότερο χρόνο στο Instagram απ’ όσο νιώθει ότι είναι καλό για τον ίδιο».
Το Instagram διαθέτει αρκετές λειτουργίες που προστατεύουν τα παιδιά από επιβλαβές περιεχόμενο, όπως ιδιωτικούς λογαριασμούς για εφήβους, ειδοποιήσεις ασφαλείας, φιλτράρισμα περιεχομένου και γονικούς ελέγχους.
Δύο τρίτα των εργαλείων ασφαλείας της Meta στις πλατφόρμες της, συμπεριλαμβανομένου του Instagram, κρίθηκαν αναποτελεσματικά, σύμφωνα με μια μελέτη του 2025 από τον πληροφοριοδότη της Meta Αρτούρο Μπέχαρ (Arturo Béjar) και ακαδημαϊκούς από δύο αμερικανικά πανεπιστήμια.
Αυτό σήμαινε ότι οι λογαριασμοί εφήβων λάμβαναν προτάσεις για σεξουαλικό περιεχόμενο, σύντομες εμφανίσεις γυμνού και περιεχόμενο με θέματα όπως αυτοτραυματισμός, αυτοκτονικός ιδεασμός και εικόνα σώματος.
Η Meta χαρακτήρισε τότε την έκθεση «παραπλανητική, επικίνδυνα εικαστική», σύμφωνα με το Associated Press (πηγή στα Αγγλικά).