Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατακλύζονται από παραπληροφόρηση για την ψυχική υγεία, εκθέτοντας σε κινδύνους τους νέους που τα χρησιμοποιούν για αυτοδιάγνωση.
Πάνω από τις μισές αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για την ψυχική υγεία και τη νευροδιαφορετικότητα περιέχουν παραπληροφόρηση, ιδίως στο TikTok, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Μέχρι και το 56 τοις εκατό από 5.000 αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τον αυτισμό, τη διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), τη σχιζοφρένεια, τη διπολική διαταραχή, την κατάθλιψη, τις διατροφικές διαταραχές, την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (ΙΨΔ), το άγχος και τις φοβίες διαπιστώθηκε ότι ήταν συχνά ανακριβείς ή ατεκμηρίωτες.
Οι αναρτήσεις που αφορούν τη νευροδιαφορετικότητα, όπως ο αυτισμός και η ΔΕΠΥ, περιείχαν υψηλότερα επίπεδα παραπληροφόρησης από οποιοδήποτε άλλο θέμα ψυχικής υγείας, σύμφωνα με τους ερευνητές.
«Η δουλειά μας αποκάλυψε ποσοστά παραπληροφόρησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που φτάνουν έως και το 56 τοις εκατό. Αυτό αναδεικνύει πόσο εύκολα μπορούν ελκυστικά βίντεο να διαδοθούν ευρέως στο διαδίκτυο, ακόμη κι όταν οι πληροφορίες δεν είναι πάντα ακριβείς», δήλωσε η Έλενορ Τσάτμπερν, συν-συγγραφέας της μελέτης στο Πανεπιστήμιο της East Anglia στην Αγγλία.
Οι ερευνητές ανέλυσαν 27 μελέτες που εξέταζαν την ακρίβεια πληροφοριών για την ψυχική υγεία και τη νευροδιαφορετικότητα σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης όπως το YouTube, το TikTok, το Facebook, το Instagram και το X.
Παραπληροφόρηση καταγράφηκε στις 17 από τις 27 μελέτες και τα ποσοστά διέφεραν σημαντικά ανά πλατφόρμα και θέμα, από 0 τοις εκατό για βίντεο σχετικά με το άγχος και την κατάθλιψη στο YouTube Kids, έως 56,92 τοις εκατό για βίντεο σχετικά με την κλειστοφοβία σε μαγνητική τομογραφία (MRI) στο YouTube.
Η έρευνα διαπίστωσε ότι τα επίπεδα παραπληροφόρησης ήταν σταθερά υψηλότερα στο TikTok σε σχέση με άλλες πλατφόρμες, με ποσοστό επικράτησης 52 τοις εκατό για βίντεο στο TikTok που αφορούσαν τη ΔΕΠΥ και 41 τοις εκατό για βίντεο που αφορούσαν τον αυτισμό.
Αντίθετα, στο YouTube η παραπληροφόρηση ανερχόταν κατά μέσο όρο στο 22 τοις εκατό, ενώ στο Facebook βρισκόταν λίγο κάτω από το 15 τοις εκατό.
Η Τσάτμπερν σημείωσε ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν εξελιχθεί σε σημαντικό σημείο αναφοράς για πολλούς νέους που αναζητούν πληροφορίες για την ψυχική υγεία, και ότι παραπλανητικό περιεχόμενο μπορεί να κυκλοφορεί ταχύτατα, ιδίως όταν δεν υπάρχουν εύκολα προσβάσιμες και αξιόπιστες πηγές.
Ποιοι καταναλώνουν αυτό το περιεχόμενο;
Ένας στους επτά εφήβους 10 έως 19 ετών εμφανίζει κάποια ψυχική διαταραχή, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 15 τοις εκατό της συνολικής επιβάρυνσης νόσου σε αυτή την ηλικιακή ομάδα, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Η κατάθλιψη, το άγχος και οι διαταραχές συμπεριφοράς συγκαταλέγονται στις κύριες αιτίες ασθένειας και αναπηρίας στους εφήβους.
Σύμφωνα με τους συγγραφείς, πολλοί νέοι στρέφονται πλέον σε αυτές τις πλατφόρμες για να κατανοήσουν τα συμπτώματά τους και τις πιθανές διαγνώσεις.
«Το περιεχόμενο στο TikTok έχει συνδεθεί με το ότι όλο και περισσότεροι νέοι πιστεύουν πως μπορεί να έχουν ψυχικές ή νευροαναπτυξιακές διαταραχές», ανέφερε η Τσάτμπερν.
Αν και αυτή η διερεύνηση μπορεί να αποτελεί χρήσιμο πρώτο βήμα, οι συγγραφείς προειδοποίησαν ότι πρέπει να οδηγεί σε ολοκληρωμένη κλινική αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας. Η παραπληροφόρηση, προειδοποίησαν, ενέχει τον κίνδυνο να παθολογικοποιεί συνηθισμένες συμπεριφορές και να εντείνει τις παρερμηνείες γύρω από σοβαρές παθήσεις.
Οι συνέπειες μπορεί να ξεπερνούν την εσφαλμένη διάγνωση. «Όταν ψευδείς ιδέες διαδίδονται, μπορούν να τροφοδοτήσουν το στίγμα και να κάνουν τους ανθρώπους λιγότερο πιθανό να ζητήσουν βοήθεια όταν την χρειάζονται πραγματικά», πρόσθεσε η Τσάτμπερν.
Όταν οι άνθρωποι συναντούν παραπλανητικές συμβουλές για θεραπείες, ιδίως εκείνες που δεν στηρίζονται σε αποδείξεις, μπορεί να καθυστερήσουν να λάβουν την κατάλληλη φροντίδα.
Ωστόσο, εκπρόσωπος του TikTok δήλωσε: «Πρόκειται για μια εσφαλμένη μελέτη που βασίζεται σε παρωχημένες έρευνες για πολλές πλατφόρμες».
«Τα δεδομένα είναι ότι αφαιρούμε επιβλαβή παραπληροφόρηση για θέματα υγείας και παρέχουμε πρόσβαση σε αξιόπιστες πληροφορίες από τον ΠΟΥ, ώστε η κοινότητά μας να μπορεί να εκφράζεται για όσα την απασχολούν και να βρίσκει υποστήριξη», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος.
Απαντώντας στη μελέτη, το YouTube ανέφερε στο Euronews Health ότι, όταν οι χρήστες αναζητούν θέματα υγείας, η πλατφόρμα προβάλλει κατά προτεραιότητα βίντεο από αξιόπιστες πηγές.
«Συνεργαζόμαστε με αδειοδοτημένους ιατρούς και ειδικούς ψυχικής υγείας, ώστε να διευκολύνουμε την εύρεση αξιόπιστων πληροφοριών υγείας στο YouTube. Διαθέτουμε επίσης ειδικές δικλίδες προστασίας για εφήβους, αφαιρούμε επιβλαβή ιατρική παραπληροφόρηση και επιβάλλουμε περιορισμό ηλικίας σε περιεχόμενο που δεν είναι κατάλληλο για νεότερα κοινά», ανέφερε εκπρόσωπος.
Το άρθρο αυτό έχει ενημερωθεί ώστε να περιλαμβάνει την αντίδραση του TikTok και του YouTube στη μελέτη.
Έχει ζητηθεί σχόλιο από το Facebook, το Instagram και το X.