Από άβαταρ του Ιησού μέχρι βουδιστικούς βοηθούς: οι εφαρμογές ΤΝ για πνευματική καθοδήγηση κερδίζουν έδαφος, αλλά παραμένουν ερωτήματα για χρήση και ηθική.
Από ινδουιστές γκουρού και βουδιστές ιερείς μέχρι εκδοχές του Ιησού με τεχνητή νοημοσύνη, οι προγραμματιστές αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) για να δημιουργήσουν άβαταρ που μπορούν να μεταφέρουν πνευματικές ιδέες βασισμένες σε θρησκευτικές διδασκαλίες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Κάποιες από αυτές τις εφαρμογές έχουν σχεδιαστεί ως εργαλεία για την προσέγγιση πιστών, ενώ άλλες στοχεύουν στην ψηφιοποίηση και ερμηνεία αρχαίων κειμένων.
«Κάθε θρησκεία, απ’ όσο γνωρίζω, συμμετέχει τουλάχιστον στη συζήτηση γύρω από το τι είναι η τεχνητή νοημοσύνη, προς τα πού οδεύει και ποιον αντίκτυπο θα έχει στην κατανόησή μας για το τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος», δήλωσε η Μπεθ Σίνγκλερ, ανθρωπολόγος θρησκείας και τεχνητής νοημοσύνης στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης.
Ανάμεσά τους βρίσκεται η τεχνολογική εταιρεία Just Like Me, η οποία έχει δημιουργήσει ένα άβαταρ Ιησού με ΑΙ, με στόχο να προσεγγίσει νεότερους ανθρώπους.
Στην ιστοσελίδα της, οι χρήστες μπορούν να ξεκινήσουν μια βιντεοκλήση με το άβαταρ, το οποίο προωθείται ως «ο καθημερινός σου μέντορας για παρηγοριά, καθοδήγηση και ελπίδα».
Ο «Ιησούς με ΑΙ» εμφανίζεται ως υπερρεαλιστική, ανθρώπινη φιγούρα, από τους ώμους και πάνω, που μιλάει απευθείας στον χρήστη.
Καθώς η ΑΙ ενσωματώνεται ολοένα και περισσότερο στην κοινωνία, εντείνονται οι ανησυχίες για τον αντίκτυπό της στην ψυχική υγεία και για την ανάγκη δικλίδων ασφαλείας και ρύθμισης.
Ωστόσο, η Just Like Me υποστηρίζει ότι το Jesus AI προσφέρει μια πιο «ουσιαστική» εναλλακτική στο λεγόμενο «doomscrolling», ενθαρρύνοντας τον αναστοχασμό και τη σύνδεση.
«Αν κάνεις μια συζήτηση με τον Ιησού ή με κάποια από τις άλλες ΑΙ μας, δημιουργείται μια φιλία, ένας δεσμός, και θυμούνται τις προηγούμενες συνομιλίες», είπε ο Κρις Μπριντ, διευθύνων σύμβουλος της Just Like Me.
Η αμερικανική εταιρεία αναφέρει ότι το μοντέλο ΑΙ έχει εκπαιδευτεί στη μετάφραση King James της Βίβλου και σε κηρύγματα.
«Διαθέτει ένα περιορισμένο σύνολο πληροφοριών και έναν συγκεκριμένο σκοπό, που αφορά την πνευματικότητα, την καθοδήγηση και τον ρόλο μέντορα», είπε ο Τζεφ Τίνσλι, συνιδρυτής και επενδυτής της Just Like Me.
Στην Ιαπωνία, προγραμματιστές εξερευνούν παρόμοιες ιδέες στο πλαίσιο του βουδισμού. Ο ιερέας του Ζεν, Ρόσι Τζούντο Κόεν, έχει περάσει χρόνια εκπαιδεύοντας από το σπίτι του το άβαταρ ΑΙ Emi Jido.
Η Emi εμφανίζεται ως ένας ολόσωμος, ψηφιακός χαρακτήρας, που κινείται και προσεύχεται σε έναν ναό Ζεν. Σύμφωνα με τους δημιουργούς της, δεν έχει σχεδιαστεί ως «διδάσκαλος-γκουρού», αλλά περισσότερο σαν παιδί.
Το 2024, χειροτόνησε μέσω Zoom το πρωτότυπο ΑΙ Zbee, το οποίο στη συνέχεια έγινε η δόκιμη ιέρεια Emi Jido.
«Η Emi προορίζεται να είναι μια φίλη του Ζεν. Κάποια που βοηθά τους ανθρώπους στην εξάσκηση του Ζεν, αλλά και, από μια βουδιστική και ζεν οπτική, προσφέρει λόγια καλοσύνης και σοφίας», είπε ο Κόεν.
Τα ηθικά ερωτήματα γύρω από τη δημιουργία θρησκευτικών ΑΙ είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η Emi Jido, μια δόκιμη βουδιστική ιέρεια με ΑΙ, δεν έχει δοθεί ακόμη στο κοινό.
«Όταν φέρνεις ένα παιδί στον κόσμο, δεν το αφήνεις απλώς να βγει έξω και ελπίζεις ότι θα γίνει καλός άνθρωπος. Πρέπει να το εκπαιδεύσεις και να του μεταδώσεις αξίες», είπε η Τζιν Λιμ, ιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλος της beingAI, η οποία δημιούργησε το πρωτότυπο ΑΙ Zbee.
Η Λιμ λέει ότι στόχος είναι στο μέλλον η Emi να διατεθεί δωρεάν στο ευρύ κοινό, όταν θα είναι έτοιμη.
«Η Emi βρίσκεται στην αρχή ενός δρόμου που, ελπίζουμε, θα συνεχιστεί για γενιές», δήλωσε ο Κόεν.
Ειδικοί αναφέρουν ότι ο διάλογος γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη γίνεται ολοένα και πιο έντονος στους θρησκευτικούς κύκλους, ωστόσο παραμένει ασαφές πόσο διαδεδομένη είναι η χρήση αυτών των εργαλείων.
«Δεν είναι σαφές πόσοι άνθρωποι τα χρησιμοποιούν συστηματικά ή αν για κάποιους πρόκειται απλώς για ένα πρόσκαιρο φαινόμενο, ενώ για άλλους επηρεάζουν σε μεγαλύτερο βάθος τις πνευματικές τους αναζητήσεις», είπε η Σίνγκλερ.