Ο Τραμπ ταξιδεύει στο Πεκίνο για σύνοδο με τον Σι Τζινπίνγκ: πόλεμος με τεχνητή νοημοσύνη, κυβερνοασφάλεια και η τεχνολογική αντιπαλότητα ΗΠΑ-Κίνας κυριαρχούν, ενώ συμφωνία-τομή για ημιαγωγούς δεν διαφαίνεται.
Το εμπόριο και η γεωπολιτική αναμένεται να κυριαρχήσουν στην ατζέντα, αλλά η λίστα προσκεκλημένων του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για το ταξίδι του στην Κίνα δείχνει ότι η τεχνολογία θα βρεθεί επίσης στο τραπέζι των συνομιλιών της Πέμπτης με τον Κινέζο ομόλογό του, Σι Τζινπίνγκ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Στην αποστολή που συνοδεύει τον Τραμπ περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ο διευθύνων σύμβουλος της Apple Τιμ Κουκ και ο επικεφαλής της Tesla Ίλον Μασκ. Αντίθετα, ο επικεφαλής της Nvidia Τζένσεν Χουάνγκ δεν αναμένεται να δώσει το παρών.
Ωστόσο, αντί για τους ημιαγωγούς, η ατζέντα είναι πιο πιθανό να επικεντρωθεί στο Ιράν, την Ταϊβάν και τον πόλεμο με τη συνδρομή τεχνητής νοημοσύνης, ιδίως μετά τη μαζική χρήση της σε συγκρούσεις στη Γάζα και το Ιράν.
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει βρεθεί στο επίκεντρο της τεχνολογικής κούρσας ΗΠΑ-Κίνας και υπάρχουν προσδοκίες ότι οι δύο ηγέτες θα συζητήσουν το ενδεχόμενο συνεργασίας σε αυτόν τον τομέα.
Πόλεμος με τεχνητή νοημοσύνη
«Τα μεγάλα, κορυφαία ζητήματα» στην ατζέντα θα είναι οι γεωπολιτικές αστάθειες που έχει δημιουργήσει η σύγκρουση στο Ιράν, αλλά και η νέα αβεβαιότητα για το κατά πόσο οι ΗΠΑ μπορούν πράγματι να λειτουργήσουν ως παράγοντας προστασίας στις εντάσεις μεταξύ Κίνας και Ταϊβάν, δήλωσε ο Ντέιβιντ Λέσλι, διευθυντής έρευνας για την ηθική και την υπεύθυνη καινοτομία στο Ινστιτούτο Άλαν Τιούρινγκ.
«Σε ό,τι αφορά τη σχέση όλων αυτών με την τεχνητή νοημοσύνη, μία διάσταση που πιστεύω ότι θα πρέπει οπωσδήποτε να καλυφθεί είναι αυτή η νέα εποχή πολέμου που υποστηρίζεται από ΤΝ, στην οποία έχουμε βρεθεί τους τελευταίους οκτώ μήνες», είπε στο Euronews Next, αναφερόμενος στην επιχείρηση εναντίον του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα, στη συνεχιζόμενη στρατιωτική εκστρατεία του Ισραήλ στην Παλαιστίνη και στη γενικευμένη χρήση ΤΝ σε διάφορες εφαρμογές στο Ιράν.
«Πιστεύω ότι τα ζητήματα γύρω από τον πόλεμο με τη συνδρομή τεχνητής νοημοσύνης θα είναι έντονα παρόντα και στο τραπέζι των συζητήσεων, γιατί η Κίνα και οι ΗΠΑ έχουν ήδη αρχίσει κάποιες συζητήσεις γι’ αυτό, ειδικά σε σχέση με τα πυρηνικά», πρόσθεσε.
Η σύνοδος Τραμπ-Σι γίνεται λίγες εβδομάδες αφότου η αμερικανική εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης Anthropic διέθεσε το μοντέλο Mythos, που εστιάζει στον κυβερνοχώρο, σε ορισμένες επιχειρήσεις και εταιρείες κυβερνοασφάλειας.
Η Anthropic δήλωσε ότι το μοντέλο δεν μπορεί να δοθεί στο ευρύ κοινό, καθώς ενέχει πρωτοφανείς κινδύνους για την κυβερνοασφάλεια».
Τα προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης που αποκαλύπτουν τρωτά σημεία στις εθνικές υποδομές κυβερνοασφάλειας αναμένεται να αποτελέσουν κρίσιμο θέμα συζήτησης μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών, δεδομένων των συνεπειών που μπορούν να έχουν τέτοιες αδυναμίες στα υψηλότερα επίπεδα της εθνικής ασφάλειας, σημείωσε ο Λέσλι.
Ένας ακόμη παράγοντας που θα έχει βαρύτητα είναι η υπέρμετρη επιρροή που έχουν ασκήσει οι σύμμαχοι του Τραμπ στη Big Tech σε αυτήν την κυβέρνηση, σε σημείο που θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι η Σίλικον Βάλεϊ που καθοδηγεί σε μεγάλο βαθμό την πολιτική και όχι το αντίστροφο, πρόσθεσε ο Λέσλι.
Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι η στάση των ΗΠΑ σε ζητήματα όπως η κυβερνοασφάλεια και η φερόμενη κλοπή αμερικανικής πνευματικής ιδιοκτησίας από κινεζικές εταιρείες τεχνολογίας, που κατηγορούνται ότι αντιγράφουν αμερικανικά μοντέλα ΤΝ, ίσως διαμορφωθεί λιγότερο από τους διπλωμάτες και περισσότερο από τα στελέχη της τεχνολογίας που έχουν εξελιχθεί σε κεντρικούς παίκτες αυτής της κυβέρνησης.
«Πιστεύω πράγματι ότι ένα από τα χαρακτηριστικά που ορίζουν τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκε η τεχνολογική πολιτική από την πλευρά της κυβέρνησης Τραμπ είναι πως σε μεγάλο βαθμό υπαγορεύτηκε από τα συμφέροντα της Σίλικον Βάλεϊ», είπε ο Λέσλι.
Η κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης
Ενώ οι ΗΠΑ ακολουθούν μια προσέγγιση στην οποία τον κύριο ρόλο στην ΤΝ έχουν οι εταιρείες, η Κίνα προωθεί δυναμικά τα οικοσυστήματα εκπαίδευσης και έρευνας.
Το Πεκίνο έχει θέσει ως στόχο τη διείσδυση της ΤΝ σε ποσοστό άνω του 70% στους βασικούς κλάδους της οικονομίας έως το 2027.
Η Κίνα έχει επίσης καλύψει την απόσταση από τις ΗΠΑ στις εταιρείες ΤΝ, με παραδείγματα όπως η DeepSeek, που λέει ότι προσφέρει φθηνότερες αλλά εξίσου αποδοτικές εναλλακτικές λύσεις στο ChatGPT. Παράλληλα, προωθεί τη δική της βιομηχανία τσιπ, με τις Huawei, Alibaba και ByteDance να δημιουργούν δικές τους δραστηριότητες σχεδιασμού μικροτσίπ.
Ως αποτέλεσμα, οι εξελίξεις της Κίνας στην τεχνητή νοημοσύνη έχουν περιορίσει σημαντικά το χάσμα με τις ΗΠΑ, σύμφωνα με την ετήσια φετινή έκθεση για την ΤΝ του Stanford Institute for Human-Centered Artificial Intelligence (πηγή στα Αγγλικά).
Σύμφωνα με την έκθεση, οι ΗΠΑ διατηρούν προβάδισμα στο κεφάλαιο, τις υποδομές και τα τσιπ ΤΝ. Η Κίνα όμως υπερέχει στις πατέντες, τις επιστημονικές δημοσιεύσεις και τη «φυσική» τεχνητή νοημοσύνη, δηλαδή τη ρομποτική.
Προσέγγιση
Ωστόσο, οι δύο χώρες συνδέονται με περίπλοκες αλληλεξαρτήσεις. Τα σπάνια γαιά της Κίνας, συμπεριλαμβανομένων μετάλλων όπως το δημήτριο και το λανθάνιο, είναι ζωτικής σημασίας για τις σύγχρονες τεχνολογίες και αποτελούν μία από αυτές τις αλληλεξαρτήσεις που μπορούν να προκαλέσουν τόσο εντάσεις όσο και μοχλούς πίεσης.
«Νομίζω ότι η εικόνα είναι περίπλοκη και ότι, κατά μία έννοια, οι ΗΠΑ βρίσκονται τώρα σε λιγότερο ισχυρή θέση απ’ ό,τι παλαιότερα», είπε ο Λέσλι.
Επικαλούμενος την απομείωση των αμερικανικών στρατιωτικών αποθεμάτων σε εξοπλισμό και υλικό, ο Λέσλι σημείωσε ότι οι ΗΠΑ θα χρειαστούν πιο σταθερή πρόσβαση σε πολλά διαφορετικά σπάνια γαιά μόνο και μόνο για να αναπληρώσουν αυτά τα αποθέματα. Υπάρχουν, όπως είπε, «μεταβαλλόμενα και αποδυναμούμενα στοιχεία» της αμερικανικής θέσης που επίσης παίζουν ρόλο και επηρεάζουν τη σχέση.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Τζέικομπ Γκούντερ, επικεφαλής του προγράμματος «οικονομία και βιομηχανία» στο think tank MERICS, θα μπορούσε να υπάρξει εύλογο επιχείρημα ώστε η Κίνα να πιέσει τις ΗΠΑ να χαλαρώσουν ορισμένους από τους περιορισμούς στις εξαγωγές ελεγχόμενων τεχνολογιών, κάτι που θα μπορούσε επίσης να συμβάλει στη μείωση του εμπορικού ελλείμματος, όπως είπε σε ενημέρωση Τύπου.
«Αλλά ακόμη και το Πεκίνο έχει δείξει ότι, όταν η κυβέρνηση Τραμπ έχει χαλαρώσει ή κάνει εξαιρέσεις για προϊόντα όπως ορισμένα τσιπ της Nvidia ώστε να μπορούν να πωλούνται στην Κίνα, η απάντηση από κινεζικής πλευράς ήταν ουσιαστικά: όχι, δεν τα θέλουμε, θεωρούμε πιο σημαντικό σε βάθος χρόνου όλη η ζήτηση για τσιπ στην Κίνα να κατευθύνεται σε εγχώριους παραγωγούς», είπε.
Τούτου λεχθέντος, είναι πιθανό να υπάρξει ένα σημείο όπου η πρόσβαση στα ισχυρότερα, υψηλών επιδόσεων τσιπ θα προσφέρει στην Κίνα τόσο μεγάλο πλεονέκτημα στην επιτάχυνση της ανάπτυξης της ΤΝ, ώστε να υπερκεράσει τα οφέλη της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας, πρόσθεσε.
Κάθε προσπάθεια του Τραμπ να διαπραγματευτεί κάποια συμφωνία για τους ημιαγωγούς ή την τεχνητή νοημοσύνη θα συναντούσε σχεδόν βέβαια σφοδρή αντίσταση από το «στρατόπεδο» εθνικής ασφάλειας της κυβέρνησής του, με επικεφαλής προσωπικότητες όπως ο υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Μάρκο Ρούμπιο.
«Νομίζω ότι αυτά είναι βασικά κόκκινες γραμμές, όπου είμαστε λίγο-πολύ «κλειδωμένοι» σε αυτά τα δύο μέτωπα: η τεχνητή νοημοσύνη και οι ημιαγωγοί είναι δύο από τα πολλά διαφορετικά μέτωπα του νέου Ψυχρού Πολέμου μέσα στον οποίο ζούμε.
Δεν είναι απαραίτητο να περιλάβουν μέτρα για αυτά, για την ΤΝ και τα τσιπ, προκειμένου να πετύχουν μια συμφωνία, και νομίζω ότι μάλλον θα τα αφήσουν στο περιθώριο», είπε ο Γκούντερ.
Είναι επίσης προς το συμφέρον της ίδιας της ανθρωπότητας η κούρσα στην ΤΝ να μην εξελιχθεί σε μια κούρσα προς τον πάτο που θα απειλήσει την ανθρώπινη ύπαρξη.
«Πιστεύω ότι κάθε χώρα, κάθε κράτος, βρίσκεται σε εντελώς διαφορετικό πλαίσιο όσον αφορά το πώς εξελίσσεται η τεχνολογία στο εσωτερικό του, αλλά και το πώς το περιβάλλον καινοτομίας και η υιοθέτηση της τεχνολογίας γίνονται αντιληπτά από τους διαφορετικούς πληθυσμούς», είπε ο Λέσλι.
Με τον ρυθμό ανάπτυξης της ΤΝ να εκτοξεύεται, έχει ήδη υπάρξει αντίδραση – αυτό που στις ΗΠΑ αποκαλούν «techlash 2.0» –, καθώς κατασκευάζονται κέντρα δεδομένων που επιβαρύνουν τους ενεργειακούς και υδάτινους πόρους και εκτοπίζουν ολόκληρες γειτονιές. Την ίδια ώρα, συνεχίζονται οι φόβοι ότι η ΤΝ θα διαταράξει την απασχόληση ακόμη και στον ίδιο τον τεχνολογικό κλάδο.
Στην Κίνα, η πιο συγκεντρωτική φύση της εξουσίας έχει οδηγήσει σε πιο επιθετικές βιομηχανικές πολιτικές και σε μεγαλύτερο έλεγχο της γενικής κατεύθυνσης, ανέφερε ο Λέσλι.
«Δεν είναι μόνο η εδώ και χρόνια αντίληψη ότι η Κίνα δεν θέλει να μείνει πίσω σε αυτή την υποτιθέμενη τεχνολογική κούρσα, αλλά και μια βαθύτερη αίσθηση ότι ο τρόπος με τον οποίο εξελίσσεται και εφαρμόζεται η τεχνολογία στο εσωτερικό της χώρας θα υπηρετεί, με κάποιον τρόπο, περισσότερο το δημόσιο συμφέρον», είπε.
«Υπήρξαν ορισμένες ευνοϊκές προϋποθέσεις ή ένας μεγαλύτερος βαθμός πίστης και εμπιστοσύνης προς αυτή την κατεύθυνση, επειδή οι εγχώριες πολιτικές της Κίνας για την ΤΝ και τη διακυβέρνησή της ήταν σχετικά προοδευτικές όσον αφορά την προστασία του πληθυσμού από βλάβες», πρόσθεσε.