Τα στοιχεία της Eurostat για το 2025 δείχνουν ότι έλλειψη τεχνικής εξειδίκευσης, ανησυχίες για ιδιωτικότητα δεδομένων και νομική αβεβαιότητα παραμένουν βασικά εμπόδια στη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης από ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, παρότι οι περισσότερες αναγνωρίζουν την αξία της.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά τρόπους να προωθήσει τη χρήση και τις εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης σε όλες τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ενισχύοντας έτσι την ανταγωνιστικότητα και την παραγωγικότητα στην Ευρώπη, ενώ οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής επιχειρούν να απλοποιήσουν το κανονιστικό πλαίσιο για την τεχνητή νοημοσύνη και την προστασία δεδομένων, ώστε να μειώσουν τη διοικητική επιβάρυνση και να καταργήσουν αλληλοεπικαλυπτόμενους κανόνες.
Σε αυτό το πλαίσιο, τα στοιχεία από την πρόσφατη έρευνα (πηγή στα Αγγλικά) για το βασικό ερώτημα – γιατί οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δεν χρησιμοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης – είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για τη συνέχιση της πολιτικής συζήτησης, ιδίως στο πλαίσιο του AI Omnibus, του Digital Omnibus και των διαπραγματεύσεων για τον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-2032.
Έλλειψη τεχνικής εξειδίκευσης και ανησυχίες συμμόρφωσης
Τα πιο ενδεικτικά ευρήματα, τόσο για τις μεσαίες όσο και για τις μεγάλες επιχειρήσεις, αφορούν την έλλειψη τεχνικής εξειδίκευσης. Ο λόγος αυτός αναφέρεται ως εμπόδιο για τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης από το 10,51% των επιχειρήσεων με 50-249 εργαζόμενους και το 10,32% των μεγαλύτερων επιχειρήσεων με πάνω από 250 εργαζόμενους.
Επιπλέον, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ανησυχούν και για την ιδιωτικότητα και την προστασία των δεδομένων, αλλά και για τις ασαφείς νομικές συνέπειες: το 7,95% των μεσαίων επιχειρήσεων και το 9,31% των μεγαλύτερων επικαλούνται φόβους για παραβιάσεις της προστασίας δεδομένων και της ιδιωτικότητας, ενώ το 7,51% των μεσαίων και το 8,12% των μεγάλων επιχειρήσεων επισημαίνουν την έλλειψη σαφήνειας ως προς τις νομικές συνέπειες.
Συνολικά, τα αποτελέσματα είναι πολύ μικτά, γεγονός που δείχνει ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αντιλαμβάνονται πως τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να τους είναι χρήσιμα (μόλις το 2,09% των μεσαίων και το 1,55% των μεγάλων επιχειρήσεων τα θεωρούν μη χρήσιμα για την εταιρεία τους), αλλά δεν μπορούν να διατυπώσουν με σαφήνεια πώς μπορεί να τις βοηθήσει η ΕΕ.
Μια αντίστοιχη έρευνα που θα επικεντρώνεται αποκλειστικά σε επιχειρήσεις με έντονη χρήση δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης θα ήταν εξαιρετικά χρήσιμη για τη διαμόρφωση ενός πλαισίου μελλοντικής νομοθετικής δράσης και για τον καθορισμό των προτεραιοτήτων του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου.
Λόγοι μη χρήσης εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης από επιχειρήσεις με 50-249 εργαζόμενους
Μόλις το 5,67% των επιχειρήσεων με 50-249 εργαζόμενους αναφέρει (πηγή στα Αγγλικά) το κόστος ως λόγο, με τις πορτογαλικές επιχειρήσεις να προηγούνται με ποσοστό 9,56%.
Η πιο συχνή απάντηση για όλους είναι η έλλειψη τεχνικής εξειδίκευσης: το 10,51% τη δηλώνει ως κύριο λόγο. Το ίδιο αναφέρει το 15,44% των δανικών, το 14,63% των γερμανικών και το 13,99% των φινλανδικών επιχειρήσεων, που βρίσκονται στην κορυφή της κατάταξης. Τόσο η Δανία όσο και η Φινλανδία συνήθως προηγούνται στους δείκτες υιοθέτησης της τεχνητής νοημοσύνης, οπότε αυτή η παραδοχή μοιάζει ιδιαίτερα αυτοκριτική.
Το 6,38% θεωρεί ότι το πρόβλημα εντοπίζεται σε τεχνικά ζητήματα – όπως η ασυμβατότητα με τον υπάρχοντα εξοπλισμό, λογισμικό ή συστήματα – με το 11,82% των φινλανδικών, το 9,44% των μαλτέζικων και το 9,42% των γερμανικών επιχειρήσεων να συμφωνούν.
Το 6,51% των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων εκτιμά ότι η έλλειψη των απαραίτητων δεδομένων τις εμποδίζει να υιοθετήσουν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, με τις φινλανδικές (10,31%) και τις γερμανικές (9,12%) να εμφανίζονται πιο επικριτικές.
Οι παραβιάσεις της ιδιωτικότητας των δεδομένων και η αβεβαιότητα ως προς τις νομικές συνέπειες αποτελούν το δεύτερο συχνότερο εμπόδιο, μετά την έλλειψη τεχνικής εξειδίκευσης. Το 7,95% των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων θεωρεί ότι οι ανησυχίες για την προστασία των δεδομένων και πιθανές παραβιάσεις της ιδιωτικότητας τις αποτρέπουν από τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, ενώ το 7,51% επισημαίνει την έλλειψη σαφήνειας γύρω από τις νομικές συνέπειες.
Μόνο το 3,45% των επιχειρήσεων ανέφερε ηθικούς προβληματισμούς ως λόγο για τη μη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.
Τέλος, φαίνεται πως η πλειονότητα αναγνωρίζει ότι τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορεί πράγματι να είναι χρήσιμα για την επιχείρησή της, καθώς μόλις το 2,09% δηλώνει ότι δεν είναι χρήσιμα.
Λόγοι μη χρήσης εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης από επιχειρήσεις με πάνω από 250 εργαζόμενους
Οι απόψεις για το γιατί οι εταιρείες δεν χρησιμοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης είναι παρόμοιες (πηγή στα Αγγλικά) και στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις με πάνω από 250 εργαζομένους.
Μόλις το 5,51% των επιχειρήσεων αναφέρει το κόστος ως κύριο λόγο, ενώ το 10,32% επικαλείται την έλλειψη σχετικής εξειδίκευσης, το 6,02% την ασυμβατότητα με το υπάρχον λογισμικό και τα συστήματα και το 6,94% την ανεπαρκή διαθεσιμότητα και ποιότητα δεδομένων.
Οι μεγάλες επιχειρήσεις εμφανίζονται ελαφρώς πιο ανήσυχες από τις ΜΜΕ για την ιδιωτικότητα των δεδομένων και τις ασαφείς νομικές συνέπειες: το 9,31% αναφέρει ανησυχίες για παραβιάσεις της ιδιωτικότητας και της προστασίας δεδομένων, ενώ το 8,12% επικαλείται την έλλειψη κατανόησης των νομικών συνεπειών.
Μόνο το 3,36% εκφράζει ανησυχίες για ηθικά ζητήματα και μόλις το 1,55% θεωρεί ότι τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι χρήσιμα για την επιχείρησή του.
Η αρχική δημοσίευση του άρθρου έγινε στο EU Tech Loop (πηγή στα Αγγλικά) και κοινοποιήθηκε στο Euronews στο πλαίσιο συμφωνίας.