Η γαλλική αρχή ανταγωνισμού προειδοποιεί: Η στάση της Meta στις διαπραγματεύσεις πνευματικών δικαιωμάτων με τα ΜΜΕ μπορεί να βλάψει σοβαρά τον Τύπο
Η γαλλική αρχή ανταγωνισμού διέταξε τη Meta να επανεκκινήσει τις συνομιλίες με γαλλικούς φορείς του Τύπου για τις πληρωμές πνευματικών δικαιωμάτων, υποστηρίζοντας ότι η στάση της εταιρείας «προκάλεσε σοβαρή και άμεση ζημιά στον κλάδο του Τύπου» και αποδυνάμωσε την προστασία του ειδησεογραφικού περιεχομένου.
Η εντολή εκδόθηκε ύστερα από καταγγελίες δύο οργανισμών που εκπροσωπούν γαλλικούς ειδησεογραφικούς εκδότες, με τους οποίους η Meta δεν κατόρθωσε να συνάψει νέες συμφωνίες: της Société des Droits Voisins de la Presse (DVP), που διαχειρίζεται δικαιώματα για λογαριασμό εκδοτών και ειδησεογραφικών πρακτορείων, και της Alliance de la Presse d’Information Générale (APIG), φορέα του κλάδου που εκπροσωπεί περίπου 300 εκδόσεις.
Οι καταγγελίες τους επικεντρώνονται στα συγγενικά ή συναφή δικαιώματα, μια μορφή προστασίας που συνδέεται με την πνευματική ιδιοκτησία και δίνει στους εκδότες Τύπου και τα ειδησεογραφικά πρακτορεία το δικαίωμα να ζητούν πληρωμή όταν οι διαδικτυακές πλατφόρμες επαναχρησιμοποιούν ή προβάλλουν τμήματα του περιεχομένου τους.
Οι σχετικοί κανόνες απορρέουν από την Οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας του 2019 και έχουν εξελιχθεί σε βασικό εργαλείο στις προσπάθειες της Γαλλίας να υποχρεώσει τις μεγάλες αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας να διαπραγματεύονται συμφωνίες με τους εκδότες όταν ειδησεογραφικό περιεχόμενο εμφανίζεται στις πλατφόρμες τους.
Οι εταιρείες τεχνολογίας, μεταξύ των οποίων η Meta και η Google, υπέγραψαν συμφωνίες με γαλλικά μέσα ενημέρωσης το 2021 και το 2022, αντίστοιχα, προκειμένου να συμμορφωθούν με τους κανόνες για τα συγγενικά δικαιώματα.
Ωστόσο, οι συμφωνίες της Meta με τους δύο φορείς έληξαν τον Δεκέμβριο του 2024 για τα μέλη της DVP και τον Ιανουάριο του 2025 για τα μέλη της APIG. Οι πλευρές δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε νέες συμφωνίες.
Ως αποτέλεσμα, τα μέλη της APIG και της DVP δεν λαμβάνουν πλέον αποζημίωση από τη Meta για την επαναχρησιμοποίηση ή την προβολή του υλικού τους, ενώ το δημοσιογραφικό τους περιεχόμενο συνεχίζει να διανέμεται στις υπηρεσίες της Meta, σύμφωνα με την αρχή.
Γιατί η Γαλλία διατάζει τη Meta να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων;
Η γαλλική αρχή, η Autorité de la concurrence, διέταξε επίσης τη Meta να παράσχει μέσα σε 15 ημέρες τις πληροφορίες που απαιτούνται για την αξιολόγηση των πληρωμών. Επισήμανε ότι οι πρακτικές της εταιρείας είναι πιθανό να συνιστούν «κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης».
Ο ρυθμιστής άσκησε επίσης κριτική στην απόφαση της Meta να εξαιρέσει, κατ’ αρχήν, το μεγαλύτερο μέρος των υπηρεσιών της, συμπεριλαμβανομένων των Instagram και Threads, από το πεδίο των διαπραγματεύσεων, με μοναδική εξαίρεση το περιεχόμενο Τύπου που κοινοποιούν οι χρήστες στο Facebook.
Υποστήριξε ότι μια τέτοια προσέγγιση θα μπορούσε να αποδυναμώσει τους γαλλικούς κανόνες για τα συγγενικά δικαιώματα.
Η υπόθεση εξελίσσεται ενώ τα μέσα ενημέρωσης υποστηρίζουν ότι οι μεγάλες πλατφόρμες ωφελούνται από τη διανομή ή την προβολή πρωτότυπου δημοσιογραφικού περιεχομένου, γεγονός που τελικά οδηγεί σε κέρδη που αποκομίζουν πλατφόρμες όπως η Meta από τη διαφήμιση.
Η γαλλική αρχή ανταγωνισμού έχει στο παρελθόν στραφεί κατά της Google για παρόμοια ζητήματα.
Το 2024 της επέβαλε πρόστιμο 250 εκατομμυρίων ευρώ επειδή δεν τήρησε δεσμεύσεις που συνδέονται με τις διαπραγματεύσεις για τα συγγενικά δικαιώματα, μεταξύ άλλων τις υποχρεώσεις διαφάνειας και τη χρήση περιεχομένου Τύπου για την εκπαίδευση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης χωρίς την επαρκή ενημέρωση των εκδοτών.
Η απόφαση σε βάρος της Meta αποτελεί προσωρινό μέτρο, που σημαίνει ότι δεν καθορίζει το τελικό ποσό που ενδέχεται να κληθεί να καταβάλει η εταιρεία.
Αντίθετα, υποχρεώνει την εταιρεία να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ενώ η αρχή συνεχίζει να εξετάζει την ευρύτερη υπόθεση.