Η γερμανική οργάνωση ψηφιακών δικαιωμάτων καταθέτει μήνυση για τα έξυπνα γυαλιά Meta/Ray-Ban, θέτει ζητήματα αναλογικότητας και χρήσης τους σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ.
Η γερμανική μη κερδοσκοπική οργάνωση HateAid υπέβαλε ποινική μήνυση κατά της Meta, της Ray‑Ban, της Oakley και αρκετών καταστημάτων οπτικών στο Κεντρικό Γραφείο για την Καταπολέμηση του Διαδικτυακού Εγκλήματος στη Γερμανία, ζητώντας την απαγόρευση της πώλησης των έξυπνων γυαλιών με τεχνητή νοημοσύνη της Meta, Ray‑Ban Meta Wayfarer.
Η οργάνωση υποστηρίζει ότι τα γυαλιά παραβιάζουν τον γερμανικό νόμο περί τηλεπικοινωνιών, ψηφιακών υπηρεσιών και προστασίας δεδομένων.
Η HateAid υποστηρίζει ότι τα γυαλιά Ray‑Ban Meta με τεχνητή νοημοσύνη είναι «αδύνατον να διακριθούν» από τα συνηθισμένα γυαλιά και, με 41 εκατομμύρια ανθρώπους μόνο στη Γερμανία να φορούν γυαλιά, αυτό μπορεί να δημιουργήσει «ψηφιακή βία μέσω εικόνας» και να «μεταμφιέσει μια ιδιαίτερα δυσδιάκριτη τεχνολογία παρακολούθησης σε καθημερινό αντικείμενο».
Κατακερματισμένη προσέγγιση στη δημόσια φωτογράφιση στην ΕΕ
Η γερμανική νομοθεσία για τη δημόσια φωτογράφιση είναι αυστηρότερη από εκείνη πολλών άλλων χωρών της ΕΕ.
Επιτρέπεται η λήψη φωτογραφιών και βίντεο πανοραμικών θεάσεων και δημόσιων εκδηλώσεων, αλλά απαγορεύεται η φωτογράφιση ή βιντεοσκόπηση μεμονωμένων ατόμων χωρίς προηγούμενη συγκατάθεση.
Αντίθετα, σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες επιτρέπεται η δημόσια φωτογράφιση και η βιντεοσκόπηση περαστικών, εφόσον το υλικό δεν χρησιμοποιείται για κακόβουλους, εμπορικούς ή αυτοδικαίους σκοπούς.
Η ΕΕ δέχεται εδώ και χρόνια κριτική για την κατακερματισμένη προσέγγιση στην εφαρμογή των νόμων περί προστασίας δεδομένων, και η δημόσια φωτογράφιση και βιντεοσκόπηση φαίνεται πως θα εξελιχθούν σε ένα ακόμη πεδίο αντιπαράθεσης.
Συνοδευτική αναφορά
Η αναφορά της οργάνωσης ζητά, πρώτα και κύρια, την πλήρη απαγόρευση της πώλησης των γυαλιών Ray‑Ban Meta με τεχνητή νοημοσύνη στη Γερμανία, κάτι που θεωρητικά θα μπορούσε να ακολουθήσει έναν νομικό έλεγχο της συμμόρφωσής τους με τη γερμανική νομοθεσία.
Το δεύτερο αίτημα μοιάζει αρκετά εύλογο: διασφάλιση της ασφάλειας ήδη από τον σχεδιασμό, ώστε τα γυαλιά να είναι «σαφώς αναγνωρίσιμα».
Η οργάνωση προτείνει χρωματική κωδικοποίηση των καμερών. Τα γυαλιά διαθέτουν ήδη ένα ενσωματωμένο λευκό LED που αναβοσβήνει συνεχώς όταν ο χρήστης τραβά φωτογραφία ή βίντεο.
Το τρίτο αίτημα, να μην αφήνονται τα θύματα να τα βγάλουν πέρα μόνα τους, επίσης δύσκολα αμφισβητείται και δείχνει βαθύτερα, παγιωμένα προβλήματα στην επιβολή του νόμου και στην προστασία των δικαιωμάτων, τόσο εκτός σύνδεσης όσο και στο διαδίκτυο.
Βία κατά των γυναικών
Η οργάνωση υποστηρίζει ότι τα έξυπνα γυαλιά πρέπει να απαγορευτούν συνολικά, επικαλούμενη την αύξηση της ψηφιακής βίας, που συχνά έχει στόχο γυναίκες.
Τα περιστατικά σωματικής και ψυχολογικής βίας κατά γυναικών στην Ευρώπη πράγματι αυξάνονται, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη και τα deepfakes προσθέτουν νέες διαστάσεις σε απειλές για την ιδιωτικότητα και την ασφάλεια.
Ωστόσο, στοιχεία προηγούμενων ετών δείχνουν ότι οι διωκτικές αρχές, τα νομικά πλαίσια και ακόμη και η ενημέρωση του κοινού για το πώς μπορεί να προστατεύσει τα δικαιώματά του παραμένουν ανεπαρκείς για την προστασία των γυναικών, ένα κενό που προϋπήρχε των έξυπνων φορετών συσκευών.
Το 2024, η Γερμανία, η Γαλλία και η Σουηδία κατέγραψαν τη μεγαλύτερη αύξηση στα περιστατικά καταγεγραμμένης σεξουαλικής βίας και βιασμών.
Επιπλέον, το 30% των γυναικών στη Γερμανία δηλώνουν ότι έχουν υποστεί ψυχολογική βία από σύντροφο, το 32% αναφέρουν σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας και το 14% δηλώνουν ότι έχουν υποστεί καταδίωξη.
Λίγες γυναίκες καταγγέλλουν την κακοποίηση στο διαδίκτυο ή γνωρίζουν τα δικαιώματά τους.
Σύμφωνα με έκθεση του 2025 από την Economist Intelligence Unit, μόνο μία στις τέσσερις γυναίκες δηλώνει ότι καταγγέλλει την κακοποίηση στο διαδίκτυο, μόλις το 14% την αναφέρει στις αρχές, και το 78% δεν γνωρίζει ποιες επιλογές έχει για να αντιμετωπίσει τη διαδικτυακή παρενόχληση, το doxing και την πλαστοπροσωπία.
Το κείμενο δημοσιεύτηκε αρχικά στο EU Tech Loop (πηγή στα Αγγλικά) και αναδημοσιεύεται στο Euronews στο πλαίσιο συμφωνίας συνεργασίας.