Στο πλαίσιο της νέας συμφωνίας, Αυστραλία και Βανουάτου θα ενισχύσουν τη συνεργασία τους στην εκπαίδευση και τον εξοπλισμό της αστυνομίας, τη θαλάσσια ασφάλεια, την κυβερνοασφάλεια, την ανταλλαγή πληροφοριών και την ανάπτυξη υποδομών
Η Αυστραλία και το Βανουάτου υπέγραψαν τη Δευτέρα μια ευρείας κλίμακας συμφωνία οικονομικής και αμυντικής συνεργασίας, η οποία απαγορεύει τη δημιουργία οποιασδήποτε ξένης στρατιωτικής βάσης στο νησιωτικό κράτος του Ειρηνικού.
Το Βανουάτου βρίσκεται στο επίκεντρο του στρατηγικού ανταγωνισμού μεταξύ της Κίνας και των συμμάχων των Ηνωμένων Πολιτειών στον Νότιο Ειρηνικό. Η Καμπέρα έχει επανειλημμένα εκφράσει την ανησυχία της ότι το Πεκίνο επιδιώκει να αποκτήσει μόνιμη παρουσία ασφαλείας στην περιοχή.
Η συμφωνία προβλέπει αυξημένη οικονομική στήριξη της Αυστραλίας προς το Βανουάτου, του οποίου ο μεγαλύτερος εξωτερικός πιστωτής είναι η Κίνα, ενώ παράλληλα δεσμεύει τη νησιωτική χώρα να μην επιτρέψει την εγκατάσταση ξένης στρατιωτικής βάσης στο έδαφός της.
«Αυτό που εξασφαλίζει η συμφωνία είναι η βεβαιότητα για την Αυστραλία ότι δεν θα υπάρξει καμία ξένη στρατιωτική βάση», δήλωσε ο πρωθυπουργός της Αυστραλίας, Άντονι Αλμπανέζε, μετά την υπογραφή της συμφωνίας στην Καμπέρα με τον πρωθυπουργό του Βανουάτου, Τζόθαμ Νάπατ.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι πρόκειται για «μια ισορροπημένη συμφωνία που θα προστατεύσει τη συλλογική και εθνική ασφάλεια, καθώς και την κυριαρχία των δύο χωρών».
Δέσμευση κατά της στρατιωτικοποίησης
Τα τελευταία χρόνια πολεμικά πλοία της Κίνας έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επισκέψεις σε λιμάνια του Βανουάτου.
Παράλληλα, το Πεκίνο χρηματοδότησε την επέκταση της προβλήτας στο Λουγκανβίλ, όπου κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο λειτουργούσε η μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική βάση στον Νότιο Ειρηνικό. Η εξέλιξη αυτή είχε προκαλέσει ανησυχία στην Αυστραλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι η Κίνα ενδέχεται να επιδιώκει τη δημιουργία ναυτικής βάσης στην περιοχή.
Τόσο η Κίνα όσο και το Βανουάτου είχαν υποστηρίξει στο παρελθόν ότι η επέκταση της προβλήτας προοριζόταν αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση κρουαζιερόπλοιων.
Σύμφωνα με τη λεγόμενη «Συμφωνία Νακαμάλ», το Βανουάτου δεσμεύεται να απορρίπτει κάθε μορφή στρατιωτικοποίησης των κρίσιμων υποδομών του.
«Η χώρα μας έχει ήδη ψηφίσει νόμο που δεν επιτρέπει τη χρήση των κρίσιμων υποδομών για στρατιωτικούς σκοπούς», δήλωσε ο πρωθυπουργός Τζόθαμ Νάπατ.
Ενίσχυση της συνεργασίας στην ασφάλεια
Η συμφωνία προβλέπει ότι, «για την ενίσχυση της συλλογικής ασφάλειας και της κυριαρχίας στον Ειρηνικό, το Βανουάτου δεν θα επιτρέψει τη χρήση του εδάφους του για οποιαδήποτε ξένη στρατιωτική βάση ή στρατιωτική υποδομή».
Παράλληλα, αναγνωρίζει την Αυστραλία ως τον βασικό και μακροχρόνιο εταίρο του Βανουάτου στον τομέα της αστυνόμευσης και προβλέπει ότι η χώρα θα δίνει προτεραιότητα σε αιτήματα συνεργασίας από τα μέλη του Φόρουμ Νήσων του Ειρηνικού.
Η Κίνα έχει αναπτύξει αστυνομική συνεργασία με το Βανουάτου από το 2023, παρέχοντας εξοπλισμό όπως μη επανδρωμένα αεροσκάφη, περιπολικά σκάφη και οχήματα.
Στο πλαίσιο της νέας συμφωνίας, Αυστραλία και Βανουάτου θα ενισχύσουν τη συνεργασία τους στην εκπαίδευση και τον εξοπλισμό της αστυνομίας, τη θαλάσσια ασφάλεια, την κυβερνοασφάλεια, την ανταλλαγή πληροφοριών και την ανάπτυξη υποδομών.
Συνεχίζεται ο ανταγωνισμός με την Κίνα
Η συμφωνία αποτελεί το πιο πρόσφατο βήμα της Αυστραλίας για την ενίσχυση των σχέσεών της με τα νησιωτικά κράτη του Ειρηνικού, σε μια προσπάθεια να περιορίσει τη διευρυνόμενη επιρροή της Κίνας στον τομέα της ασφάλειας.
Παράλληλα, το Βανουάτου έχει ανακοινώσει ότι διαπραγματεύεται ξεχωριστή οικονομική συμφωνία με το Πεκίνο, το οποίο την τελευταία δεκαετία έχει χρηματοδοτήσει την κατασκευή δρόμων και κυβερνητικών κτιρίων στη χώρα.
Ο πρώην Αυστραλός διπλωμάτης Τζέιμς Μπάτλεϊ εκτίμησε ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ Καμπέρας και Πεκίνου θα συνεχιστεί.
«Η μακρά παράδοση ουδετερότητας του Βανουάτου σημαίνει ότι δεν πρόκειται να εγκαταλείψει τη σχέση του με την Κίνα. Ούτε όμως η Κίνα θα σταματήσει να επιδιώκει την ενίσχυση της επιρροής της στη χώρα», δήλωσε στο AFP.