Ένα νέο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης βοηθά τους επιστήμονες να κατανοούν τις κρυφές επιλογές στον τρόπο που διαβάζουμε και να προσαρμόζουν τα κείμενα σε διαφορετικούς αναγνώστες και περιστάσεις
Οι επιστήμονες άφησαν ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης (AI) να βρει μόνο του τον καλύτερο τρόπο ανάγνωσης και τελικά αυτό συμπεριφέρθηκε εντυπωσιακά παρόμοια με τους ανθρώπινους αναγνώστες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Aalto στη Φινλανδία, το Πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας του Χονγκ Κονγκ, το City University του Χονγκ Κονγκ και το Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης χρησιμοποίησαν την AI για να κατανοήσουν καλύτερα πώς διαβάζουν οι άνθρωποι.
«Για πρώτη φορά χρησιμοποιήσαμε μεθόδους τεχνητής νοημοσύνης για να καταλάβουμε, και όχι απλώς να μιμηθούμε, πώς διαβάζουν οι άνθρωποι», δήλωσε ο Άντι Οουλασβίρτα, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Aalto, σε ένα δελτίο τύπου (πηγή στα Αγγλικά).
Η ομάδα δημιούργησε το μοντέλο με βάση την ιδέα ότι οι αναγνώστες διαθέτουν περιορισμένο χρόνο, μνήμη και ικανότητα επεξεργασίας οπτικών πληροφοριών.
Στη συνέχεια εκπαίδευσαν την AI σε εκατομμύρια κείμενα, ώστε να μεγιστοποιήσουν όσα μπορεί να κατανοήσει μέσα σε αυτά τα όρια.
Παρότι κατά τη μάθηση δεν χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα κινήσεων των ματιών ή κατανόησης από ανθρώπους για να αντιγράψει αυτές τις συνήθειες ανάγνωσης, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, όταν συνέκριναν το μοντέλο με πραγματικούς αναγνώστες, εμφανίζονταν πολλά από τα ίδια μοτίβα.
Για παράδειγμα, ξόδευε λιγότερο χρόνο σε συνηθισμένες ή προβλέψιμες λέξεις και ήταν πιο πιθανό να τις παραλείψει, ενώ δύσκολες ή αμφίσημες λέξεις και προτάσεις το οδηγούσαν πιο συχνά να γυρίζει πίσω.
«Η ανάγνωση μοιάζει αβίαστη, αλλά ο εγκέφαλός σας αποφασίζει συνεχώς πού θα εστιάσει, τι θα παραλείψει και πότε θα επιστρέψει, ξοδεύοντας την προσοχή σαν έναν προϋπολογισμό ώστε να μεγιστοποιήσει την κατανόηση», ανέφερε ο Σενγκντονγκ Ζάο, καθηγητής στο City University του Χονγκ Κονγκ.
Οι ερευνητές αποκαλούν αυτό «λογικότητα πόρων», εννοώντας ότι ο περιορισμένος χρόνος και η προσοχή κατευθύνονται εκεί όπου είναι πιο χρήσιμα για την κατανόηση του κειμένου.
Το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης προσαρμόστηκε στην πίεση χρόνου με τρόπο αντίστοιχο με 39 ενήλικες που συμμετείχαν σε πείραμα. Όταν ο χρόνος ήταν περιορισμένος, έδινε προτεραιότητα στο να καλύψει μεγαλύτερο μέρος του κειμένου. Με περισσότερο χρόνο, αφιέρωνε περισσότερη προσοχή στα δύσκολα σημεία και διάβαζε ξανά πιο συχνά.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος εκτελεί ακριβώς τους ίδιους υπολογισμούς με την AI, προειδοποιούν οι ερευνητές.
Αντίθετα, λένε ότι το μοντέλο προσφέρει μια πιθανή εξήγηση για το πώς διαφορετικές συμπεριφορές ανάγνωσης μπορεί να προκύπτουν από τον στόχο της μέγιστης δυνατής κατανόησης με περιορισμένους γνωστικούς πόρους.
Προς πιο εξατομικευμένη ανάγνωση
Η καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η μνήμη διαμορφώνει την ανάγνωση θα μπορούσε, σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, να βοηθήσει στη δημιουργία τεχνολογιών που προσαρμόζουν το κείμενο σε κάθε αναγνώστη και σε διαφορετικές περιστάσεις, όπως εξατομικευμένες εφαρμογές.
«Τώρα που έχουμε αυτή τη νέα κατανόηση για κάτι τόσο κεντρικό στη ζωή μας, μένει απλώς να εξερευνήσουμε όλες τις δυνατότητες», είπε ο Οουλασβίρτα.
Μια πιθανή χρήση είναι η επαυξημένη πραγματικότητα (AR). Η προσέγγιση θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σε έξυπνα γυαλιά, ώστε να προσαρμόζεται ο ρυθμός ή η διάταξη του κειμένου στην οθόνη ανάλογα με τις ανάγκες του χρήστη και με το τι κάνει.
«Θα μπορούσαμε να παίρνουμε το ίδιο αρχικό κείμενο, για παράδειγμα ένα περίπλοκο νομικό κείμενο, και με λίγη προσπάθεια να παράγουμε εκδοχές που είναι πιο κατανοητές για διαφορετικούς αναγνώστες», πρόσθεσε ο Οουλασβίρτα.
Η ομάδα σχεδιάζει να εξετάσει εάν η τεχνολογία θα μπορούσε να βοηθήσει άτομα με δυσλεξία ή χαμηλότερη γλωσσική επάρκεια. Οι ερευνητές φαντάζονται επίσης την προσαρμογή κειμένου σε καταστάσεις όπου η προσοχή είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, όπως όταν παρουσιάζονται πληροφορίες σε οδηγούς χωρίς να αποσπάται άσκοπα η προσοχή τους.
«Θέλουμε να βοηθήσουμε τους χρήστες σε καταστάσεις πραγματικού χρόνου, για παράδειγμα σχεδιάζοντας κείμενα που βοηθούν τους οδηγούς χωρίς να τους αποσπούν την προσοχή», δήλωσε ο Οουλασβίρτα.