«Το Ισραήλ θα κατασκευάσει στην Ελλάδα μια ολοκληρωμένη, πολυεπίπεδη διάταξη αεροπορικής άμυνας, βασιζόμενη εξ ολοκλήρου σε συστήματα ισραηλινής κατασκευής» ανακοίνωσε το υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ
Η αμυντική σχέση Ελλάδας και Ισραήλ περνά σε μια νέα, σαφώς πιο επιχειρησιακή φάση, καθώς Αθήνα και Τελ Αβίβ υπέγραψαν τη σπουδαία συμφωνία 3 δις ευρώ για τον ελληνικό Θόλο και προχωρούν από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση ενός ευρύτερου πλέγματος συνεργασιών που εκτείνεται από την αντιαεροπορική και αντιβαλλιστική άμυνα έως το πυροβολικό και τη συμπαραγωγή αμυντικών συστημάτων.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι υπέγραψε συμφωνία με την Αθήνα αξίας περίπου τριών δισεκατομμυρίων ευρώ για την εγκατάσταση ενός συστήματος αεροπορικής άμυνας «Αχιλλέας Ασπίδα» για την Ελλάδα.
«Σύμφωνα με τη συμφωνία, το Ισραήλ θα κατασκευάσει στην Ελλάδα μια ολοκληρωμένη, πολυεπίπεδη διάταξη αεροπορικής άμυνας, βασιζόμενη εξ ολοκλήρου σε συστήματα ισραηλινής κατασκευής και στην εκτεταμένη επιχειρησιακή εμπειρία που έχει αποκτήσει το αμυντικό κατεστημένο του Ισραήλ κατά τη διάρκεια του πολέμου», ανέφερε το υπουργείο σε ανακοίνωσή του, προσθέτοντας ότι «αυτή είναι η μεγαλύτερη συμφωνία εξαγωγής αμυντικού υλικού στην ιστορία των σχέσεων Ισραήλ-Ελλάδας και μία από τις μεγαλύτερες στην ιστορία του Κράτους του Ισραήλ».
Κεντρικό σημείο αυτής της νέας πραγματικότητας αποτελεί η οριστικοποίηση της διακρατικής συμφωνίας για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», το πολυεπίπεδο σχέδιο που φιλοδοξεί να αναμορφώσει την ελληνική αεράμυνα. Οι τελικές υπογραφές στο Τελ Αβίβ σηματοδοτούν ουσιαστικά το τέλος μιας μακράς περιόδου διαπραγματεύσεων και την έναρξη της πρακτικής εφαρμογής του προγράμματος.
Από ελληνικής πλευράς, τη διαδικασία ανέλαβε η Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με επικεφαλής τον υποστράτηγο Ιωάννη Μπούρα. Στην ισραηλινή πλευρά συμμετείχαν η SIBAT, που είναι αρμόδια για τη διεθνή αμυντική συνεργασία, καθώς και η MAFAT, ο φορέας που έχει κομβικό ρόλο στην έρευνα και την ανάπτυξη προηγμένων αμυντικών τεχνολογιών.
Η υπογραφή αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή δεν πρόκειται για μια απομονωμένη αγορά οπλικών συστημάτων. Εντάσσεται σε μια πολύ ευρύτερη εμβάθυνση των αμυντικών δεσμών Ελλάδας και Ισραήλ, στην οποία σημαντική θέση καταλαμβάνει και το πρόγραμμα των αυτοκινούμενων πυροβόλων ATMOS. Το συγκεκριμένο deal ενισχύει την εικόνα μιας συνεργασίας που πλέον αναπτύσσεται ταυτόχρονα σε πολλούς επιχειρησιακούς τομείς και δημιουργεί προϋποθέσεις για ακόμη στενότερη διασύνδεση των δύο αμυντικών οικοσυστημάτων.
Η σημασία των ATMOS, άλλωστε, ξεπερνά την ίδια την προμήθεια ενός νέου συστήματος πυροβολικού. Σε συνδυασμό με την «Ασπίδα του Αχιλλέα» και τις υπόλοιπες ελληνοϊσραηλινές πρωτοβουλίες, διαμορφώνεται σταδιακά ένα μοντέλο συνεργασίας που περιλαμβάνει μεταφορά τεχνογνωσίας, συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας, τεχνολογική συνεργασία και δυνατότητες μελλοντικής συμπαραγωγής.
Στο πρόγραμμα της «Ασπίδας του Αχιλλέα» αναμένεται να έχουν καθοριστική συμμετοχή ορισμένοι από τους σημαντικότερους ομίλους της ισραηλινής αμυντικής βιομηχανίας, όπως οι IAI, Rafael και ELTA Systems. Με την ενεργοποίηση της διακρατικής συμφωνίας ανοίγει πλέον ο δρόμος για την ανάθεση των επιμέρους συμβάσεων και την έναρξη των έργων που θα συνθέσουν τη νέα αρχιτεκτονική αεράμυνας της χώρας.
Με συνολικό οικονομικό αποτύπωμα που υπερβαίνει τα 3 δισ. ευρώ, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν περιορίζεται στην αγορά αντιαεροπορικών ή αντιβαλλιστικών μέσων. Ο σχεδιασμός προβλέπει τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου και πολυεπίπεδου δικτύου προστασίας, ικανού να αντιμετωπίζει διαφορετικές κατηγορίες απειλών και να ενσωματώνει αισθητήρες, συστήματα διοίκησης και ελέγχου και μέσα αναχαίτισης σε μία κοινή επιχειρησιακή εικόνα.
Ταυτόχρονα, ιδιαίτερη βαρύτητα έχει δοθεί στο ελληνικό βιομηχανικό αποτύπωμα. Η πρόβλεψη ώστε τουλάχιστον το 25% του προγράμματος να συνδέεται με ελληνική συμμετοχή δείχνει ότι η Αθήνα επιδιώκει να μετατρέψει τις νέες προμήθειες σε μοχλό ενίσχυσης της εγχώριας αμυντικής παραγωγής και όχι απλώς σε αγορές έτοιμων συστημάτων από το εξωτερικό.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι συμφωνίες για την «Ασπίδα του Αχιλλέα» και τα ATMOS αποκτούν ευρύτερη στρατηγική διάσταση. Ελλάδα και Ισραήλ οικοδομούν σταδιακά μια σχέση που συνδέει την επιχειρησιακή συνεργασία με την αμυντική βιομηχανία, την τεχνολογία και την έρευνα, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξημένες γεωπολιτικές και στρατιωτικές προκλήσεις.
Η ενίσχυση των δεσμών Αθήνας–Τελ Αβίβ δεν αφορά επομένως μόνο συγκεκριμένα εξοπλιστικά προγράμματα. Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής σύγκλισης στην περιοχή, με τις δύο χώρες να επενδύουν σε μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα, κοινή τεχνολογική ανάπτυξη και στενότερο συντονισμό σε ζητήματα ασφάλειας και άμυνας. Μέσα σε αυτή τη νέα αρχιτεκτονική, τόσο η «Ασπίδα του Αχιλλέα» όσο και το πρόγραμμα ATMOS λειτουργούν ως απτά παραδείγματα της μετάβασης από την πολιτική προσέγγιση σε μια πολύ βαθύτερη και μακροπρόθεσμη αμυντική συνεργασία.
Δηλώσεις Δένδια για τη συμφωνία
Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος ανέρχεται στα τρία δισεκατομμύρια τριάντα πέντε εκατομμύρια ευρώ (3.035.000.000€). Στο πλαίσιο της υλοποίησής του προβλέπεται ευρεία συμμετοχή του ελληνικού αμυντικού και τεχνολογικού οικοσυστήματος, με 19 ελληνικές εταιρείες να συμμετέχουν ήδη στις σχετικές διαδικασίες. Το ποσοστό συμμετοχής τους υπερβαίνει το 25% και συγκεκριμένα τα επτακόσια πενήντα εκατομμύρια ευρώ (750 εκατ. €). Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία παραγωγικής βάσης στην Ελλάδα με εξαγωγικές προοπτικές.
Ο Θόλος αποτελεί κεντρικό τμήμα της μεταρρύθμισης «Ατζέντα 2030», για την αναγκαιότητα της οποίας ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, επισήμανε:
«Βρισκόμαστε σε εποχή ριζικών αλλαγών. Οι σύγχρονες συγκρούσεις έχουν ήδη μεταβάλει τις παραμέτρους της στρατιωτικής άμυνας και αποτροπής.
Η τεχνολογία, οι βαλλιστικοί πύραυλοι, οι δορυφορικές επικοινωνίες, τα μη επανδρωμένα συστήματα, οι κυβερνοαπειλές, οι υβριδικές μορφές πολέμου και η διασύνδεση των πεδίων επιχειρήσεων έχουν καταστήσει από καιρού τα προϋπάρχοντα δόγματα Άμυνας παντελώς ανεδαφικά.
Με αυτό ακριβώς το σκεπτικό προχωράμε στη συνολική και εκ θεμελίων μεταρρύθμιση των Ενόπλων Δυνάμεων, με απόλυτη επίγνωση και συναίσθηση των δυσλειτουργιών και αγκυλώσεων του χθες.
Η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που υιοθετεί παρόμοιο σύστημα.
Η ταχεία αλλαγή των πάντων είναι ο απαραίτητος όρος της εθνικής επιβίωσης απέναντι στον αναθεωρητισμό και τη διαρκώς διευρυνόμενη απειλή».