Η πολυαναμενόμενη σύνοδος κορυφής μεταξύ του Αμερικανού προέδρου Τραμπ και του Κινέζου οικοδεσπότη του Σι Ζινπίνγκ ξεκίνησε - και η Ευρώπη παρακολουθεί από απόσταση. Ωστόσο, όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα, οι Βρυξέλλες δεν μπορούν να είναι αισιόδοξες.
Για την Ευρώπη, η σύνοδος κορυφής Τραμπ-Σι δεν αφορά μόνο τις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Πρόκειται για το αν η Ευρωπαϊκή Ένωση θα καταλήξει να στριμωχτεί ανάμεσα σε δύο υπερδυνάμεις που συνάπτουν τακτικές συμφωνίες για το εμπόριο, την τεχνολογία, την ενέργεια και την ασφάλεια - ενώ τα ευρωπαϊκά συμφέροντα θα αντιμετωπίζονται ως δευτερεύοντα (αν αντιμετωπίζονται καθόλου).
Στην πραγματικότητα, η Ευρώπη μπορεί να παρακολουθεί τη σύνοδο κορυφής από μια θέση χαμένου-χαμένου.
Η πιο άμεση ανησυχία στις Βρυξέλλες και το Βερολίνο δεν είναι μάλλον τίποτα λιγότερο από τη βιομηχανική επιβίωση - και αυτή έρχεται με τη μορφή των σπάνιων γαιών.
Η Κίνα εξακολουθεί να κυριαρχεί στην αλυσίδα εφοδιασμού για αυτά τα κρίσιμα ορυκτά που χρησιμοποιούνται σε ένα ευρύ φάσμα αγαθών, από ηλεκτρικά οχήματα έως ημιαγωγούς, από προϊόντα πράσινης τεχνολογίας έως αμυντικά συστήματα.
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι φοβούνται ότι μια συμφωνία ΗΠΑ-Κίνας θα μπορούσε να δώσει προτεραιότητα στην αμερικανική πρόσβαση στις κινεζικές σπάνιες γαίες, ενώ η Ευρώπη θα παραμείνει ευάλωτη σε ελλείψεις και εξαγωγικούς περιορισμούς - καθιστώντας την ουσιαστικά παράπλευρη απώλεια.
Οι γερμανικές και ιαπωνικές βιομηχανίες φέρονται να έχουν ήδη πληγεί σοβαρά από τους κινεζικούς ελέγχους στις βαριές σπάνιες γαίες.
"Η Κίνα φαίνεται να αδειοδοτεί επιλεκτικά τις εξαγωγές, διατηρώντας παράλληλα τη μόχλευση σε αλυσίδες εφοδιασμού που θεωρούνται στρατηγικά ευαίσθητες, ιδίως όταν πρόκειται για εφαρμογές άμυνας ή προηγμένης τεχνολογίας", δήλωσε ο Ilya Epikhin από την εταιρεία συμβούλων Arthur Little.
Η Γερμανία και η Ιαπωνία επενδύουν ήδη σε εναλλακτικές αλυσίδες εφοδιασμού και έργα για να διαφοροποιηθούν από την Κίνα.
Ωστόσο, η πλήρης αντικατάσταση της Κίνας απέχει ακόμη χρόνια, σύμφωνα με τον David Merriman, διευθυντή ερευνών στο Project Blue, μια άλλη εταιρεία συμβούλων.
"Η κατάσταση φαίνεται ότι θα χειροτερέψει προτού βελτιωθεί", πρόσθεσε.
Οι ευρωπαϊκές προσπάθειες να αποκτήσουν έστω και μια μικρή οικονομική ανεξαρτησία από τις κινεζικές σπάνιες γαίες φαίνεται να αργούν.
Μια έκθεση του Ινστιτούτου Μελετών Ασφάλειας της ΕΕ (EUISS), της επίσημης δεξαμενής σκέψης των Βρυξελλών, είναι ωμή.
"Η Ευρώπη έχει μείνει πίσω. Μπορεί να έχει θέσει φιλόδοξους στόχους τοπικής παραγωγής στο πλαίσιο του νόμου για τις κρίσιμες πρώτες ύλες το 2023 και να έχει ορίσει 60 στρατηγικά έργα για την υλοποίησή τους, ωστόσο δεν έχει υιοθετήσει τις πολιτικές που απαιτούνται για να καταστούν αυτά οικονομικά βιώσιμα απέναντι στον κρατικά υποστηριζόμενο ανταγωνισμό της Κίνας", αναφέρεται στη μελέτη.
Για την Ευρώπη, το εφιαλτικό σενάριο της συνόδου κορυφής είναι ότι ο Τραμπ, ο οποίος ταξίδεψε στο Πεκίνο κάτω από τα πιο μαύρα οικονομικά σύννεφα της πολιτικής του καριέρας, θα συνάψει κάποιου είδους "ελεγχόμενη εμπορική" συμφωνία με το Πεκίνο που θα παραγκωνίσει την ΕΕ, αφήνοντάς την να απορροφήσει τις επιπτώσεις ως παράπλευρη απώλεια.
Κατά συνέπεια, οι κινεζικές πλεονάζουσες παραγωγικές δυνατότητες σε ηλεκτρικά αυτοκίνητα (EV), μπαταρίες και βιομηχανικά προϊόντα θα μπορούσαν να κατακλύσουν τις ευρωπαϊκές αγορές και να εντείνουν την πίεση στις βιομηχανίες της ΕΕ.
Ήδη, τα κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα είναι κατά 25% έως 50% φθηνότερα στην παραγωγή από τα ευρωπαϊκά μοντέλα.
Ενδεικτικά, το κινεζικό συμπαγές SUV MG4 ξεκινά από περίπου 30.000 ευρώ, ενώ συγκρίσιμα ευρωπαϊκά μοντέλα όπως το Volkswagen ID.3 ξεκινούν από περίπου 40.000 ευρώ.
Οι ειδικοί δεν θέλουν να αποκλείσουν μια συναλλακτική συμφωνία μεταξύ Τραμπ και Σι με αρνητικό αποτέλεσμα για την Ευρώπη.
"Ρεαλιστικά, οι συνομιλίες Τραμπ-Σι γίνονται πολύ διμερείς", δήλωσε ο Jonas Parello-Plessner, επισκέπτης συνεργάτης στο πρόγραμμα Ινδο-Ειρηνικού του Γερμανικού Ταμείου Μάρσαλ (GMF). "Και ένα πράγμα είναι βέβαιο: Ο Τραμπ θα μιλήσει μόνο για τον εαυτό του".
Και ο Αμερικανός πρόεδρος απειλεί ήδη να εισαγάγει νέους δασμούς, μεταξύ άλλων στα κινεζικά προϊόντα, για να αντικαταστήσει τις εισφορές που το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ακύρωσε νωρίτερα φέτος.
Αφού αγωνίστηκαν να αποκρυπτογραφήσουν τον απρόβλεπτο Τραμπ κατά την πρώτη θητεία του, οι Κινέζοι αξιωματούχοι έχουν μάθει να ασκούν την οικονομική τους επιρροή, ενώ φέρεται να προειδοποίησαν πρόσφατα τους Αμερικανούς επιχειρηματίες ότι θα προβούν σε αντίποινα "κάθε φορά" που η Ουάσινγκτον ενεργεί σε θέματα εμπορίου ή επενδύσεων.
Η προοπτική επιδείνωσης των οικονομικών σχέσεων μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου δεν είναι επίσης κάτι που οι Βρυξέλλες απολαμβάνουν.
"Αν οι Κινέζοι παίξουν σκληρά με τον Τραμπ, η Ευρώπη δεν θα έχει τίποτα να κερδίσει", δήλωσε ο Parello-Plessner.
Μια αναζωπύρωση του εμπορικού πολέμου ΗΠΑ-Κίνας ή η κλιμάκωση των κυρώσεων θα μπορούσε να πλήξει τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες μέσω της ασθενέστερης παγκόσμιας ζήτησης, των διαταραγμένων αλυσίδων εφοδιασμού και της χρηματοπιστωτικής αστάθειας.
Οι Βρυξέλλες προετοιμάζονται ήδη για τα χειρότερα.
Ο Επίτροπος Εμπορίου Maroš Šefčovič δήλωσε στο Euronews τον περασμένο μήνα ότι η ΕΕ θα είναι έτοιμη να ενισχύσει τη βιομηχανική πολιτική του μπλοκ.
Προειδοποίησε επίσης ότι η ΕΕ δεν θα διστάσει να υπερασπιστεί τις βιομηχανίες της και ότι "θα αγωνιστεί με νύχια και με δόντια για κάθε ευρωπαϊκή θέση εργασίας, για κάθε ευρωπαϊκή εταιρεία, για κάθε ανοιχτό τομέα, αν δούμε ότι αντιμετωπίζονται άδικα".
Όμως, παρά τη ρητορική αυτή, η σύνοδος κορυφής στο Πεκίνο υπενθυμίζει ότι πολλές πτυχές του μέλλοντος της Ευρώπης βρίσκονται στα χέρια των δύο κυρίαρχων δυνάμεων του κόσμου - καμία από τις οποίες δεν φαίνεται διατεθειμένη να κάνει παραχωρήσεις στη γηραιά ήπειρο.