Σε εξαιρετική κατάσταση: ανακαλύφθηκε Sturmgeschütz από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

Σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ακινήτων, σε τέτοιες ανακαλύψεις εντοπίζονται συνήθως μόνο μεμονωμένα υπολείμματα ή τμήματα οχημάτων. Στην προκειμένη περίπτωση όμως, οι εργάτες εντόπισαν ένα σχεδόν πλήρως διατηρημένο αυτοκινούμενο πυροβόλο τύπου Sturmgeschütz – ένα σπάνιο κατάλοιπο από τους τελευταίους μήνες του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου στη βορειοδυτική Γερμανία.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Το εύρημα είναι ένα αυτοκινούμενο πυροβόλο τύπου StuG III, ένα από τα πιο συχνά παραγόμενα ερπυστριοφόρα οχήματα της Βέρμαχτ. Σε αντίθεση με τα κλασικά άρματα μάχης, το όχημα δεν διέθετε περιστρεφόμενο πύργο. Αντίθετα, το πυροβόλο ήταν σταθερά στραμμένο προς τα εμπρός, με αποτέλεσμα για τη σκόπευση να πρέπει να μετακινείται κάθε φορά ολόκληρο το όχημα.

Ο δρ Αντρέας Χίζερ, επικεφαλής της Υπηρεσίας Αρχαιολογικής Προστασίας Μνημείων του νομού Κούξχαφεν, δήλωσε στο Euronews ότι πρόκειται «απλώς» για ένα αυτοκινούμενο πυροβόλο του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου: «Ήταν το συχνότερα κατασκευαζόμενο πλήρως ερπυστριοφόρο όχημα της εποχής».

Ο αμυντικός όμιλος Rheinmetall παρήγαγε τότε περισσότερα από 9.300 τέτοια οχήματα. Η παραγωγή συνεχίστηκε μέχρι τις τελευταίες εβδομάδες του πολέμου και σταμάτησε τον Απρίλιο του 1945. Τα Sturmgeschütz χρησιμοποιήθηκαν κυρίως για την αντιμετώπιση εχθρικών αρμάτων μάχης.

Ως εύρημα από το έδαφος, το όχημα γεννά ακόμη περισσότερα ερωτήματα για τον δρα Χίζερ: «Η κατάσταση διατήρησης είναι πολύ καλή· από αυτήν μπορούμε να ανασυνθέσουμε πολλές λεπτομέρειες. Τι μπορούμε να μάθουμε για το πλήρωμα; Το όχημα απορρίφθηκε μετά το τέλος του πολέμου μέσα στο έδαφος, γεγονός από μόνο του αξιοσημείωτο, αν και όχι ασυνήθιστο».

Η Υπηρεσία Αρχαιολογικής Προστασίας Μνημείων του Κούξχαφεν ασχολείται με τα ίχνη της ανθρώπινης παρουσίας από την παλαιολιθική εποχή και εδώ και καιρό εξετάζει και τα κατάλοιπα της πιο πρόσφατης ιστορίας από αρχαιολογική σκοπιά. Όπως λέει ο δρ Χίζερ: «Φυσικά υπάρχουν ακόμη μαρτυρίες αυτοπτών, αλλά πολλά έχουν ήδη ξεχαστεί. Έτσι, στο Sturmgeschütz δεν μας ενδιαφέρει μόνο το ίδιο το εύρημα, αλλά και το περιβάλλον του. Σε ποιο σημείο του χώρου του στρατιωτικού αεροδρομίου θάφτηκε; Είχε το StuG προηγουμένως “γδυθεί” από εξαρτήματα; Υπάρχουν ίχνη της απόρριψης; Τι μας λένε τα ίχνη φθοράς και άλλα ευρήματα από τον χώρο;»

Το όχημα που βρέθηκε ανήκε σε μια ταξιαρχία με έδρα το Nordholz, η οποία επιχειρούσε κυρίως στη Γαλλία. Δεν είναι μέχρι στιγμής δυνατό να αποδειχθεί με σαφήνεια αν το συγκεκριμένο Sturmgeschütz συμμετείχε και το ίδιο σε επιχειρήσεις εκεί. Κατά τους ειδικούς, πάντως, το όχημα βρέθηκε σε χρήση για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σε αυτό συνηγορούν τουλάχιστον 17 λευκές σημάνσεις στην κάννη του πυροβόλου. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, τέτοια σημάδια τοποθετούνταν πιθανότατα για κάθε εχθρικό άρμα που καταρριπτόταν.

Τετραμελές πλήρωμα: «Ασφυκτικά στενό»

Το όχημα ανοίγει χωρίς δυσκολία, όπως υπογραμμίζει ο αρχαιολόγος Χίζερ: «Η ματιά στο εσωτερικό είναι εντυπωσιακή». Το κάθισμα του οδηγού σώζεται, όπως και οι διατάξεις για το πυροβόλο. «Είναι πραγματικά καταπιεστικά στενά».

Το πλήρωμα του αυτοκινούμενου πυροβόλου αποτελούνταν από τέσσερις στρατιώτες. Ο οδηγός καθόταν στο μπροστινό μέρος του οχήματος, ενώ ένας ακόμη στρατιώτης χειριζόταν το πυροβόλο. Ο διοικητής συντόνιζε τη δράση και έδινε την εντολή πυρός, ενώ ένας τέταρτος είχε την ευθύνη για την επαναγέμιση του όπλου.

Κατά την εκτίμηση των ειδικών, το Sturmgeschütz θάφτηκε λίγο μετά το τέλος του πολέμου από τους Συμμάχους, μαζί με άλλο στρατιωτικό υλικό. Κατά τις ανασκαφές ήρθαν στο φως επίσης υπολείμματα πυρομαχικών και μικρά θραύσματα από οβίδες.

Ο δρ Χίζερ τονίζει ότι ο πόλεμος δεν είναι ένα σύγχρονο φαινόμενο: «Μπορούμε να τον ανιχνεύσουμε πίσω μέχρι προϊστορικούς χρόνους. Οι τεχνικές εξελίξεις στον οπλισμό είναι ένα στοιχείο που εμφανίζεται διαρκώς. Από την άλλη πλευρά, πρέπει να αναφέρουμε και τη συνδεδεμένη με τον πόλεμο ανθρώπινη δυστυχία, τις συχνά θανατηφόρες κακώσεις και παρόμοια. Σε τελευταία ανάλυση, το StuG III από το Nordholz εντάσσεται σε αυτήν την “παράδοση”».

Επειδή το όχημα βρισκόταν στην άκρη ενός πρανούς μέσα σε ξηρή άμμο, διατηρήθηκε εξαιρετικά καλά. Σε αρκετά σημεία διακρίνονται ακόμη ίχνη της αρχικής παραλλαγής, ενώ τμήματα του συστήματος κύλισης δείχνουν σχεδόν ανέπαφα, παρά τις δεκαετίες που έμειναν θαμμένα.

Όπως σημειώνει ο δρ Χίζερ: «Όχι μόνο από αρχαιολογική άποψη, αλλά και μόνο λόγω του ότι το όχημα είναι σχεδόν πλήρες, το εύρημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Τέτοια θωρακισμένα οχήματα, σε αυτήν την πληρότητα, αποτελούν διαφορετικά σπάνιο φαινόμενο».

Τον Αύγουστο, το Sturmgeschütz αναμένεται να μεταφερθεί στο Μύνστερ, στη Λυνεμπούργκερ Χάιντε, όπου ειδικοί θα το σταθεροποιήσουν και θα το αποκαταστήσουν συντηρητικά. Στη συνέχεια σχεδιάζεται να παραδοθεί στο Στρατιωτικό Ιστορικό Μουσείο της Bundeswehr στη Δρέσδη, όπου θα είναι επισκέψιμο για το κοινό.