«Οι ηλεκτρικές και υβριδικές πτήσεις αποτελούν βασικό μέρος της λύσης για να γίνει η μετακίνηση σε μικρές αποστάσεις πιο βιώσιμη και λιγότερο εξαρτημένη από το εισαγόμενο καύσιμο τζετ»
Οι Ευρωπαίοι ταξιδιώτες θα μπορούσαν να πετούν με ηλεκτρικά αεροπλάνα σε ορισμένα από τα πιο δημοφιλή δρομολόγια της ηπείρου ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2030, χάρη στη ραγδαία πρόοδο της τεχνολογίας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Πολλοί εξακολουθούν να πιστεύουν ότι τα αεροπλάνα που λειτουργούν με μπαταρίες είναι ένα μακρινό όνειρο», λέει ο Κάρλος Λόπεθ δε λα Όσα, τεχνικός διευθυντής αεροπορίας στην Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Μεταφορών & Περιβάλλοντος (T&E). «Οι ηλεκτρικές και υβριδικές πτήσεις όμως αποτελούν βασικό μέρος της λύσης για να γίνει η αεροπορική μετακίνηση μικρών αποστάσεων πιο βιώσιμη και λιγότερο εξαρτημένη από εισαγόμενο αεροπορικό καύσιμο.»
Με τις τιμές της ενέργειας να παραμένουν ασταθείς λόγω των εντάσεων στη Μέση Ανατολή, οι ηλεκτρικές πτήσεις χωρίς καύσιμα αποτελούν ολοένα και πιο ελκυστική προοπτική. Πέρα από το ότι προστατεύουν τους επιβάτες από τις διακυμάνσεις στις τιμές των ορυκτών καυσίμων, προκαλούν λιγότερη ατμοσφαιρική και ηχητική ρύπανση και θα μπορούσαν να συνδέουν απομακρυσμένες περιοχές που συχνά μένουν εκτός των δρομολογίων των μεγάλων αεροπορικών εταιρειών.
Ποια ευρωπαϊκά δρομολόγια θα μπορούσαν να γίνουν ηλεκτρικά;
Ευρωπαϊκές νεοφυείς επιχειρήσεις σπεύδουν να αναπτύξουν ηλεκτρικά αεροσκάφη που θα μπορούν να διανύουν αποστάσεις έως 500 χιλιόμετρα.
Αυτό θα τα καθιστούσε ικανά να εξυπηρετούν το ένα τέταρτο των αεροπορικών δρομολογίων της Ευρώπης, σύμφωνα με ανάλυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ασφάλειας της Αεροπορίας (EASA), συμπεριλαμβανομένων ορισμένων από τα πιο δημοφιλή της ηπείρου.
Πιθανά δρομολόγια που εμπίπτουν στην ακτίνα των 500 χλμ. είναι, μεταξύ άλλων, το Λονδίνο–Δουβλίνο, η Αθήνα–Σαντορίνη, η Βαρκελώνη–Ίμπιζα, η Νίκαια–Κορσική και η Ρώμη–Σαρδηνία.
Ενώ η Γαλλία έχει στοχοποιήσει τις πτήσεις μικρών αποστάσεων, απαγορεύοντας δρομολόγια όπου μια εναλλακτική με τρένο διαρκεί λιγότερο από 2,5 ώρες, και η Ισπανία έχει προτείνει αντίστοιχη απαγόρευση, δρομολόγια σαν κι αυτά – προς νησιά ή πάνω από θάλασσες – δύσκολα μπορούν ρεαλιστικά να αντικατασταθούν από σιδηροδρομικές συνδέσεις. Τα ηλεκτρικά αεροσκάφη θα μπορούσαν να συμβάλουν στη μείωση των εκπομπών σε τέτοιες διαδρομές, όπου η αεροπορική μετακίνηση είναι πιθανό να παραμείνει μία από τις ελάχιστες πρακτικές επιλογές.
Η γερμανική νεοφυής επιχείρηση Vaeridion εκτιμά ότι το ηλεκτρικό της αεροσκάφος θα μπορούσε τελικά να λειτουργεί με κόστος κάτω από 0,50 € ανά επιβατοχιλιόμετρο, σε επίπεδα αντίστοιχα με ένα εισιτήριο πρώτης θέσης στο τρένο. Οι μελλοντικές τιμές των εισιτηρίων θα εξαρτηθούν επίσης από τις χρεώσεις των αεροδρομίων, τις φόρους και τις τιμολογιακές στρατηγικές των αεροπορικών εταιρειών.
Η Vaeridion κατασκευάζει ένα ηλεκτρικό αεροσκάφος εννέα θέσεων, το οποίο σκοπεύει να λάβει πιστοποίηση για μεταφορά επιβατών έως το 2030. Η εταιρεία έχει εξασφαλίσει δεσμεύσεις από αεροπορικές εταιρείες και φορείς εκμετάλλευσης τζετ για την αγορά 100 αεροσκαφών.
Το μικρό μέγεθος των ηλεκτρικών αεροσκαφών πρώτης γενιάς σημαίνει ότι δύσκολα θα μπορέσουν να ανταγωνιστούν τα εμπορικά τζετ και, αντί να εξυπηρετούν άμεσα τα κύρια δρομολόγια μικρών αποστάσεων, θα χρησιμοποιηθούν αρχικά για τη σύνδεση αγροτικών και απομακρυσμένων περιοχών που σήμερα δεν εξυπηρετούνται από τακτικές πτήσεις.
Πόσο κοντά στην πραγματικότητα βρίσκονται οι εμπορικές ηλεκτρικές πτήσεις;
Για χρόνια, το βάρος των μπαταριών καθιστούσε την ηλεκτρική αεροπορία μη πρακτική, όμως η ραγδαία τεχνολογική πρόοδος βοηθά πλέον στην αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος.
Οι εξελίξεις στους ηλεκτρικούς κινητήρες, στην ενσωμάτωση των μπαταριών και στον σχεδιασμό των αεροσκαφών έχουν βελτιώσει σημαντικά τις προοπτικές της ηλεκτρικής αεροπορίας. Ωστόσο, η ενεργειακή πυκνότητα των μπαταριών εξακολουθεί να καθορίζει το βάρος, το μέγεθος και την αυτονομία των πλήρως ηλεκτρικών αεροσκαφών.
Παρότι οι μεγάλοι «παίκτες» έχουν μείνει πίσω στις εξελίξεις γύρω από τις ηλεκτρικές πτήσεις, με την Airbus να καθυστερεί πρόσφατα την ανάπτυξη του αεροσκάφους μηδενικών εκπομπών της, οι Ευρωπαίοι καινοτόμοι έρχονται να καλύψουν το κενό.
Οι αυστηρές κλιματικές πολιτικές, τα σύντομα περιφερειακά δρομολόγια και το πυκνό δίκτυο μικρότερων αεροδρομίων καθιστούν την Ευρώπη ιδανικό πεδίο δοκιμών για αεροσκάφη με μπαταρίες.
Σε συνεργασία με την KLM, η ολλανδική αεροδιαστημική εταιρεία Elysian Aircraft αναπτύσσει ένα μεγάλου μεγέθους ηλεκτρικό αεροσκάφος με μπαταρίες, σχεδιασμένο να μεταφέρει 90 άτομα σε αποστάσεις έως 1.000 χλμ. ήδη από το 2035.
Η γαλλική νεοφυής εταιρεία Aura Aero, από την πλευρά της, αναπτύσσει ένα υβριδικό ηλεκτρικό περιφερειακό αεροσκάφος 19 θέσεων, με αυτονομία έως 1.500 χλμ. Στόχος της είναι να αποκτήσει πιστοποίηση στα τέλη του 2029 και σχεδιάζει στη συνέχεια να επεκταθεί στην παραγωγή αεροσκαφών 40 έως 90 θέσεων.
«Το υβριδικό σύστημα θα βοηθήσει το αεροσκάφος μας να καλύπτει μεγαλύτερες αποστάσεις, μειώνει όμως τις εκπομπές έως και 80% – και μπορεί εύκολα να χρησιμοποιεί βιώσιμο αεροπορικό καύσιμο (SAF) αντί για συμβατικό καύσιμο τζετ», λέει ο Αντουάν Τουλεμόν, σύμβουλος ευρωπαϊκών υποθέσεων της εταιρείας. «Ακόμα και με τις σημερινές τιμές των καυσίμων, υπολογίζουμε μείωση 50% στο άμεσο λειτουργικό κόστος.»
Αποτελούν οι ηλεκτρικές πτήσεις μια «πράσινη» επιλογή μετακίνησης;
Παρότι το SAF αναμένεται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην απανθρακοποίηση των πτήσεων μεγάλων αποστάσεων, μειώνοντας την εξάρτηση από το συμβατικό καύσιμο τζετ, οι διαθέσιμες ποσότητες παραμένουν περιορισμένες και οι ειδικοί έχουν αμφισβητήσει τους ισχυρισμούς των παραγωγών για τη βιωσιμότητά του.
Πολλοί υποστηρίζουν ότι πραγματικά βιώσιμες ποσότητες καυσίμου δύσκολα θα είναι διαθέσιμες σε κλίμακα ικανή να καλύψει τη συνεχή ανάπτυξη των αερομεταφορών, καθιστώντας την άμεση ηλεκτροκίνηση πιο «πράσινη» επιλογή.
Ακόμη όμως και αυτή η λύση συνοδεύεται από επιφυλάξεις: τα ηλεκτρικά αεροσκάφη με μπαταρίες μηδενίζουν μεν τη χρήση καυσίμου κατά την πτήση, η συνολική τους κλιματική επίπτωση όμως εξακολουθεί να εξαρτάται από τον τρόπο παραγωγής της ηλεκτρικής ενέργειας με την οποία φορτίζονται και από τις εκπομπές που συνδέονται με την κατασκευή μπαταριών και άλλων εξαρτημάτων.
«Η ηλεκτρική πτήση θα αποτελέσει βασικό κομμάτι ενός κόσμου ταξιδιών χαμηλών εκπομπών, ιδίως όσον αφορά την απανθρακοποίηση δρομολογίων όπως το Λονδίνο–Δουβλίνο, που δεν είναι εύκολο να αντικατασταθούν από άλλα μέσα», λέει η Άννα Χιουζ, διευθύντρια της καμπάνιας Flight Free UK.
«Πρέπει όμως να έχουμε το βλέμμα μας στραμμένο στην πραγματικότητα: αυτό το είδος πτήσης είναι μηδενικών εκπομπών μόνο όταν τροφοδοτείται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.»
Καθώς η ζήτηση για ενέργεια αναμένεται να αυξηθεί όσο προχωρά η ηλεκτροκίνηση, η Χιουζ προειδοποιεί ότι «μη αναγκαίες δραστηριότητες όπως τα ταξίδια με αεροπλάνο» δεν πρέπει να μπαίνουν πάνω από βασικές ανάγκες, όπως η θέρμανση των σπιτιών και η παραγωγή τροφίμων.
«Η πραγματικότητα της απανθρακοποίησης των μετακινήσεων θα είναι αναπόφευκτα να ταξιδεύουμε πολύ λιγότερο, να επενδύουμε σοβαρά στο σιδηρόδρομο και μόνο στη συνέχεια να ηλεκτροκινούμε τις πτήσεις που θα συνεχίσουν να πραγματοποιούνται», προσθέτει.
Τον Ιούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τη διεύρυνση της χρηματοδότησης για την απανθρακοποίηση της αεροπορίας, ώστε η στήριξη να μπορεί να κατευθυνθεί και στην ανάπτυξη ηλεκτρικών αεροσκαφών, πέρα από το SAF και τα αεροσκάφη που κινούνται με υδρογόνο.