Τα «βασανιστικά» τεστ μπαταριών προσομοιώνουν πλυντήρια αυτοκινήτων, αμμοθύελλες και δασικές πυρκαγιές προς όφελος της ενεργειακής μετάβασης.
Στην ανατολική Γερμανία βρίσκονται μερικές από τις πιο προηγμένες «αίθουσες βασανιστηρίων» του κόσμου. Εκεί, νερό, φωτιά, ρεύμα υψηλής τάσης και ακόμη και σκόνη χρησιμοποιούνται για να πιέσουν και να στύψουν, να στρίψουν και να χτυπήσουν, να ταρακουνήσουν και να σφυροκοπήσουν την παλλόμενη καρδιά της τεχνολογίας που χρησιμοποιούμε κάθε μέρα, όπως τα ηλεκτρικά οχήματα.
Στο μεγαλύτερο κέντρο δοκιμών μπαταριών στην Ευρώπη, οι μπαταρίες υποβάλλονται σε κάθε πιθανή κατάσταση για να φανεί τι θα συμβεί. Είτε εκραγούν, είτε απλώς αντέξουν, είτε αποδειχθούν ακόμη πιο αποδοτικές, είναι προτιμότερο να το μάθουμε εδώ παρά στο γκαράζ κάποιου καταναλωτή.
Οι μπαταρίες υποβάλλονται σε ακραίες θερμοκρασίες και σε κανονικές αμμοθύελλες
Στέκομαι δίπλα σε μια μακριά σειρά από «κουτιά» στο μέγεθος γκαράζ μέσα στις εγκαταστάσεις της DEKRA (πηγή στα Αγγλικά) στη μικρή πόλη Klettwitz, στη Λουζατία. Κάθε κουτί έχει τον δικό του, ξεχωριστό σκοπό. Ο επικεφαλής της DEKRA, Thomas Hucke, μου κάνει ξενάγηση. Θερμόμετρα και προειδοποιητικά φώτα με περιβάλλουν – τι σημαίνουν όλα αυτά;
«Δοκιμάζουμε πώς συμπεριφέρονται τα πρωτότυπα μπαταριών σε πολύ χαμηλές ή σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες. Από τη Σιβηρία μέχρι τη Σαχάρα», εξηγεί ο Hucke. «Με άλλα λόγια, τις κλασικές περιβαλλοντικές συνθήκες που μια τέτοια μπαταρία αντιμετωπίζει στη διάρκεια της ζωής της».
Στη συνέχεια πηγαίνει σε έναν πίνακα ελέγχου και, με αποφασιστικότητα, τον γυρίζει στο ελάχιστο: «Λοιπόν, μείον 40 βαθμοί Κελσίου – ας το φτάσουμε στο όριο…»
Κανονική αμμοθύελλα; Κανένα πρόβλημα για τον Hucke και την ομάδα του. Αν μια ειδική μπαταρία προορίζεται να αντέξει σε χρήση στην έρημο, η καταλληλότητά της πρέπει να πιστοποιηθεί πριν κυκλοφορήσει στην αγορά. Για αυτό, η ομάδα της DEKRA διαθέτει φυσικά ιδιαίτερα απαιτητικούς θαλάμους σκόνης.
Διασχίζουμε έναν βιομηχανικό δρόμο και μπαίνουμε σε μια αίθουσα στην απέναντι πλευρά. Μερικοί εργαζόμενοι σπεύδουν να σπρώξουν πλαστικά κιβώτια μπροστά από ένα πρωτότυπο που μόλις παραδόθηκε, για να μπλοκάρουν τη θέα. «Κλείστε την κάμερα!» λένε. Πρόκειται για άκρως απόρρητο υλικό.
«Δοκιμάζουμε επίσης πολύ μεγάλες μπαταρίες», λέει ο Hucke, εξηγώντας το τεράστιο μέγεθος της αίθουσας δοκιμών, «όπως, για παράδειγμα, σταθερά συστήματα αποθήκευσης ενέργειας.
«Εκεί», ο Hucke δείχνει προς έναν άλλο θάλαμο δοκιμών, «πραγματοποιούμε δοκιμές κραδασμών. Στα οχήματα, οι μπαταρίες συνήθως υφίστανται συνεχείς δονήσεις. Τι συμβαίνει όταν ένα όχημα περνά πάνω από ένα κράσπεδο ή όταν δέχεται έναν μηχανικό κραδασμό (πηγή στα Αγγλικά);» Όλα αυτά δοκιμάζονται, καταγράφονται και αναφέρονται στον κατασκευαστή. Η πιστοποίηση χορηγείται μόνο όταν το νέο μοντέλο μπαταρίας έχει καλύψει όλες τις παραμέτρους καταπόνησης, προς πλήρη ικανοποίηση του Hucke.
Η ασφάλεια των καταναλωτών είναι ύψιστη προτεραιότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. «Η ΕΕ έχει καταρτίσει έναν Κανονισμό για τις Μπαταρίες που καθορίζει ποιες δοκιμές πρέπει να πραγματοποιούνται στις μπαταρίες. Αφορά τη βιωσιμότητα, την αλυσίδα αξίας και, τελικά, πάντα την ασφάλεια».
Ο Hucke συνεχίζει: «Η ενεργειακή μετάβαση δεν αφορά μόνο την ηλεκτροκίνηση. Στο κέντρο δοκιμών, φυσικά, δοκιμάζουμε και μπαταρίες οχημάτων. Όμως, πέρα από αυτό, δοκιμάζουμε ολοένα και περισσότερο λύσεις αποθήκευσης ενέργειας για σταθερές εφαρμογές. Πρόκειται κυρίως για συστήματα ενδιάμεσης αποθήκευσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, δηλαδή ηλιακής και αιολικής ενέργειας. Αυτή είναι η προοπτική».
Οι μπαταρίες συνθλίβονται και καίγονται – για να διαπιστωθεί τι συμβαίνει
Ο Hucke χαμογελά καθώς μας οδηγεί στον επόμενο, φλογερό κύκλο της «κόλασης» των μπαταριών.
«Τι συμβαίνει σε περίπτωση πυρκαγιάς; Σε ένα ατύχημα; Ή αν οι μπαταρίες υπερφορτιστούν ή αποφορτιστούν λανθασμένα; Οι μπαταρίες πρέπει να παραμένουν ασφαλείς ακόμη και σε αυτές τις καταστάσεις», λέει. «Η ενεργειακή μετάβαση [και η συναφής ηλεκτροποίηση] πρέπει να λειτουργεί με ασφάλεια και βιωσιμότητα. Αυτό προϋποθέτει παρόχους υπηρεσιών δοκιμών που διασφαλίζουν την τήρηση συγκεκριμένων κανόνων και προτύπων».
Ο Hucke κάνει νόημα προς την «πυρική αίθουσα». Εκεί, πρόσφατα προσπάθησαν να βάλουν φωτιά σε ολόκληρο ένα κοντέινερ μπαταριών. Και δεν πρόκειται για εντελώς θεωρητικό σενάριο: οι εκπομπές ορυκτών καυσίμων που θερμαίνουν τον πλανήτη οδηγούν σε ολοένα πιο ακραίες θερμοκρασίες. Η Ευρώπη το βίωσε πρόσφατα, με ένα καυτό καλοκαίρι γεμάτο καταστροφικές δασικές πυρκαγιές και ξηρασία.
Δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι κάποια στιγμή μια μεγάλη πυρκαγιά θα φτάσει και στην εγκατάσταση αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας σε ένα ηλιακό ή αιολικό πάρκο. Έως ένα ορισμένο επίπεδο θερμοκρασίας, μια μονάδα αποθήκευσης ενέργειας μεγάλης κλίμακας πρέπει να είναι σε θέση να το αντέξει.
Ανοίγοντας έναν αεροστεγώς ασφαλή προθάλαμο, ο Hucke με οδηγεί σε μια αίθουσα με ταβάνι στο ύψος καθεδρικού. Τεράστια μεταλλικά μπλοκ είναι βιδωμένα γερά στο πάτωμα. Πρόκειται για την οχυρωμένη αίθουσα του «κρεβατιού σύνθλιψης».
«Εδώ έχουμε μια υπερμεγέθη μέγγενη», λέει ο Hucke, όπου οι μπαταρίες σφίγγονται για να δοκιμαστεί η αντοχή τους. «Η μπαταρία συμπιέζεται – και οι κανονισμοί ορίζουν ότι δεν πρέπει να συμβεί απολύτως τίποτα».
Αλλά τι γίνεται αν δεν είναι έτσι; Αν το νέο πρωτότυπο δεν αντέχει άλλο, μετά τις δοκιμές με νερό, σκόνη, ζέστη και ψύχος; Αν πράγματι καταρρεύσει και εκραγεί στο κρεβάτι σύνθλιψης, ανάμεσα στα σιδερένια σιαγόνια των σφιγκτήρων;
Ο Hucke δείχνει προς τα ειδικά εξαρτήματα στους χοντρούς τοίχους. «Εδώ έχουμε πτερύγια εκτόνωσης πίεσης – και έξω από το κτίριο, ένα πλήρες σύστημα καθαρισμού καυσαερίων που απομακρύνει τα αέρια σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης».
Οι μπαταρίες είναι κλειδί για μια ασφαλή και βιώσιμη ενεργειακή μετάβαση
Η αιολική και η ηλιακή ενέργεια αποτελούν μια ταχύτατα αυξανόμενη πηγή ενέργειας στην Ευρώπη. Οι περιορισμοί του δικτύου και ο διακοπτόμενος χαρακτήρας αυτών των ανανεώσιμων πηγών σημαίνουν ότι η ανάγκη για ευέλικτη αποθήκευση αυξάνεται γρήγορα.
Τα κέντρα δοκιμών μπαταριών είναι «βασικό στοιχείο» της ενεργειακής μετάβασης, λέει ο Hucke, εξασφαλίζοντας ότι αυτή η ανανεώσιμη ενέργεια μπορεί να αποθηκευτεί με ασφάλεια.
«Πρότυπα και κανονισμοί ισχύουν στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας εδώ και αρκετό καιρό. Και το ίδιο συμβαίνει τώρα και στον τομέα των σταθερών λύσεων αποθήκευσης μπαταριών για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας», μου λέει. «Αυτό απαιτεί υπερσύγχρονα εργαστήρια δοκιμών. Εμείς διασφαλίζουμε ότι οι μπαταρίες που τίθενται σε λειτουργία πληρούν όλες τις απαιτήσεις ασφαλείας».
Τι γίνεται όμως με τη δική του, εσωτερική βιωσιμότητα; Ένα τεράστιο, υπερσύγχρονο κέντρο δοκιμών μπαταριών όπως αυτό απαιτεί πολλή ενέργεια. «Επεκτείνουμε τα φωτοβολταϊκά μας συστήματα», τονίζει ο Hucke, «και χρησιμοποιούμε σταθερή αποθήκευση μπαταριών ώστε να μπορούμε να ανακτούμε ενέργεια».
Ο Όμιλος DEKRA είχε επίσης παρουσία στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (WEF) στο Νταβός, συμμετέχοντας στη συμμαχία Alliance of CEO Climate Leaders. «Σε ένα ολοένα πιο ανατρεπτικό παγκόσμιο περιβάλλον, όπου η ανάγκη αντιμετώπισης, ακόμη και η ίδια η ύπαρξη της κλιματικής κρίσης, αμφισβητείται εκ νέου σε ορισμένους κύκλους, υπογραμμίζουμε τη στρατηγική σημασία της κοινής δράσης κατά της κλιματικής αλλαγής», αναφέρει η έδρα του Ομίλου.
Το πρόγραμμα DEKRA Climate Impact περιλαμβάνει εσωτερική απανθρακοποίηση και στήριξη εξωτερικών κλιματικών έργων που προσφέρουν μετρήσιμη συμβολή στους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ.