Η σχέση ανάμεσα στο πνεύμα και την ύλη, τα ερωτήματα για τη ζωή μετά τον θάνατο και την ύπαρξη του πνευματικού κόσμου είναι τα βασικά θέματα της έκθεσης «Arcana Borealis – Northern Women and Esotericism» στο Μουσείο Τέχνης Ateneum, Εθνική Πινακοθήκη της Φινλανδίας.
Οι λατινικές λέξεις arcana και borealis σημαίνουν «κρυφή γνώση» και «ο βορράς», δύο στοιχεία που βρίσκονται στον πυρήνα της τελευταίας έκθεσης της Φινλανδικής Εθνικής Πινακοθήκης (Finnish National Gallery).
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η έκθεση «Arcana Borealis – Northern Women and Esotericism» είναι η πρώτη μεγάλης κλίμακας παρουσίαση μουσείου που εξετάζει πώς γυναίκες καλλιτέχνες από ολόκληρη την περιοχή των Νορδικών χωρών και τη Σάπμι έχουν ασχοληθεί, από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα, με τον εσωτερισμό, την πνευματικότητα και εναλλακτικά συστήματα γνώσης.
Περισσότερα από 200 έργα 50 καλλιτεχνών συγκεντρώνονται στην έκθεση, η οποία παρουσιάζει τόσο γνωστές όσο και λιγότερο προβεβλημένες δημιουργούς, ανάμεσά τους τη Χίλμα αφ Κλιντ, την Τίρα Κλέεν και την Τούβε Γιάνσον.
Μέχρι σήμερα η σχέση της μοντέρνας τέχνης με τον εσωτερισμό, τον αποκρυφισμό και τη μαγεία έχει διερευνηθεί κυρίως μέσα από διάσημους άνδρες καλλιτέχνες, σύμφωνα με τη δρ Μάρια Λάχελμα, επικεφαλής επιμελήτρια στο Μουσείο Τέχνης Ateneum και συνεπιμελήτρια της έκθεσης.
«Για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα η ιστορία της τέχνης έχει κυριαρχηθεί από αφηγήσεις που εστιάζουν σε άνδρες καλλιτέχνες και σε αυτήν την ιδέα του ατομικού ιδιοφυούς δημιουργού. Εμείς εστιάζουμε στις γυναίκες και επίσης στρέφουμε την προσοχή σε αυτήν την ιδέα της κοινότητας και της συνεργασίας», εξήγησε στη Euronews Culture η δρ Λάχελμα.
Τέχνη, πνευματικότητα και χειροτεχνία
«Η Arcana Borealis δείχνει πώς, όταν κοιτάζουμε μέσα από τον φακό των γυναικών καλλιτεχνών και του εσωτερισμού, αρχίζουν να θολώνουν τα όρια ανάμεσα στην τέχνη και την πνευματικότητα, στις καλές τέχνες και τη χειροτεχνία, στο αντικείμενο και τη διαδικασία, στην ατομική δημιουργία και τη συλλογική παραγωγή», πρόσθεσε η δρ Νίνα Κοκκίνεν από το Πανεπιστήμιο Τούρκου (University of Turku), συνεπιμελήτρια της έκθεσης «Arcana Borealis – Northern Women and Esotericism».
Εξαιρετικά ευρύ είναι το φάσμα των υλικών που παρουσιάζονται στην έκθεση, από υφάσματα, κεραμικά και μεταλλικές χαράξεις μέχρι παραδοσιακά μέσα ιερατικής τέχνης, όπως τα βιτρό και τα ψηφιδωτά.
Η χειροτεχνία εμπεριέχει τη μητρογραμμική μεταβίβαση της παράδοσης, δηλαδή τη μεταφορά γνώσεων και δεξιοτήτων από τη μία γυναίκα στην επόμενη. Η παράδοση Sámi duodji, η παραδοσιακή χειροτεχνία των Σάμι, συνδέει την πνευματικότητα, τη σιωπηρή γνώση που περνά από γενιά σε γενιά και τις αξίες που σχετίζονται με τη φύση.
Ορισμένες από τις καλλιτέχνιδες που εκπροσωπούνται στην έκθεση ανέφεραν ότι καθοδηγούνταν από κάποιο είδος μη ανθρώπινης δύναμης, είτε από αγγέλους είτε από πνεύματα-οδηγούς, ή σε ορισμένες περιπτώσεις από μια πηγή που προέρχεται από τη φύση.
Χάλοουιν ή Κεκρί
«Πρόκειται για μια ιδανική έκθεση για επίσκεψη στο Χάλοουιν, ή στο Κεκρί όπως λέμε στα φινλανδικά. Ο εσωτερισμός σχετίζεται με το φως και το σκοτάδι. Μπορούμε να εξερευνήσουμε θέματα όπως ο θάνατος στην τέχνη μέσα από αυτό το εσωτεριστικό πλαίσιο και, μερικές φορές, η κρυφή γνώση, η μυστική γνώση που αποτελεί την ουσία του εσωτερισμού μπορεί να βρεθεί εξερευνώντας το σκοτάδι αντί για το φως», εξήγησε η δρ Μάρια Λάχελμ.
Arcana Borealis – Northern Women and Esotericism στο Μουσείο Τέχνης Ateneum της Φινλανδικής Εθνικής Πινακοθήκης θα είναι ανοιχτή έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027.