Παρά τη σταθεροποίηση μετά την ενεργειακή κρίση, οι τιμές ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου παραμένουν υψηλές στην Ευρώπη. Για Ελλάδα και Κύπρο, το ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να επιβαρύνει έντονα τον οικογενειακό προϋπολογισμό, ειδικά σε σχέση με τα εισοδήματα.
Οι τιμές της ενέργειας για τα νοικοκυριά στην Ευρώπη εκτοξεύθηκαν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία στις αρχές του 2022. Περίπου έναν χρόνο αργότερα σταθεροποιήθηκαν, ωστόσο παραμένουν πάνω από τα προ κρίσης επίπεδα, σύμφωνα με τον Δείκτη Τιμών Οικιακής Ενέργειας (Household Energy Price Index – HEPI).
Το ενεργειακό κόστος πλήττει περισσότερο τα χαμηλά εισοδήματα, καθώς τα νοικοκυριά δαπανούν μεγαλύτερο ποσοστό του προϋπολογισμού τους για ενέργεια. Κατά μέσο όρο, η ηλεκτρική ενέργεια, το φυσικό αέριο και τα λοιπά καύσιμα αντιστοιχούν στο 4,6% των συνολικών δαπανών των νοικοκυριών στην ΕΕ, σύμφωνα με τη Eurostat.
Οι τιμές διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, όπως προκύπτει από τον HEPI, που καταρτίζεται από τις Energie-Control Austria, MEKH και VaasaETT.
Ποιες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν, λοιπόν, το ακριβότερο και το φθηνότερο ηλεκτρικό ρεύμα και φυσικό αέριο στις αρχές του 2026;
Από τις 2 Ιανουαρίου 2026, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας για οικιακή χρήση κυμαίνονταν από 8,8 λεπτά του ευρώ ανά κιλοβατώρα στο Κίεβο έως 38,5 λεπτά στη Βέρνη, ενώ ο μέσος όρος στην ΕΕ διαμορφωνόταν στα 25,8 λεπτά ανά κιλοβατώρα.
Μεταξύ των ακριβότερων πόλεων για το ηλεκτρικό ρεύμα συγκαταλέγονταν το Βερολίνο, οι Βρυξέλλες, το Δουβλίνο, το Λονδίνο και η Πράγα. Στον αντίποδα, πέραν του Κιέβου, οι χαμηλότερες τιμές καταγράφονταν στη Βουδαπέστη, την Ποντγκόριτσα και το Βελιγράδι.
Γενικά, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας είναι χαμηλότερες στις πρωτεύουσες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, με εξαίρεση την Πράγα. Αντίθετα, στις πρωτεύουσες των πέντε μεγαλύτερων οικονομιών της Ευρώπης, οι τιμές ξεπερνούν συστηματικά τον μέσο όρο της ΕΕ, όπως συνέβη και τον Ιανουάριο του 2026.
Για τα ελληνικά και τα κυπριακά νοικοκυριά, το ενεργειακό κόστος παραμένει ένας από τους πιο επίμονους παράγοντες πίεσης στον οικογενειακό προϋπολογισμό, παρά τη σχετική αποκλιμάκωση που ακολούθησε την ενεργειακή κρίση των τελευταίων ετών.
Στην Ελλάδα και την Κύπρο, όπου το κόστος ενέργειας αποτελεί διαχρονικά μεγαλύτερο βάρος σε σχέση με τον μέσο ευρωπαϊκό μισθό, η εξέλιξη των τιμών ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Γιατί υπάρχουν αυτές οι διαφορές στις τιμές του ρεύματος;
Καθοριστικό ρόλο παίζουν παράγοντες που σχετίζονται με τις εθνικές αγορές. Εκπρόσωποι του HEPI επισημαίνουν τις διαφορές στο ενεργειακό μείγμα, όπως η εξάρτηση από το φυσικό αέριο ή τις ανανεώσιμες πηγές, αλλά και τις στρατηγικές προμήθειας, τιμολόγησης και διασταυρούμενων επιδοτήσεων. Σημαντική είναι επίσης η επίδραση των φόρων και του κόστους διανομής, που μπορούν να αλλάξουν αισθητά τις κατατάξεις και τα τελικά επίπεδα τιμών.
Οι κατατάξεις αλλάζουν με βάση την αγοραστική δύναμη Όταν οι τιμές προσαρμόζονται με βάση τα πρότυπα αγοραστικής δύναμης (PPS), οι κατατάξεις μεταβάλλονται σημαντικά. Το PPS, ως τεχνητή νομισματική μονάδα, εξαλείφει τις γενικές διαφορές στο επίπεδο τιμών και επιτρέπει δικαιότερες συγκρίσεις.
Με όρους PPS, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας κυμαίνονται από 10,9 στο Όσλο έως 49 στο Βουκουρέστι. Οι μεγαλύτερες ανακατατάξεις καταγράφονται στη Βέρνη, η οποία από την πρώτη θέση σε ονομαστικές τιμές υποχώρησε στην 22η θέση σε PPS, στο Λουξεμβούργο, στο Βουκουρέστι και στη Ρίγα.
Οι μεταβολές αυτές δείχνουν ότι, παρότι πολλές πρωτεύουσες της Ανατολικής Ευρώπης έχουν χαμηλότερες ονομαστικές τιμές ηλεκτρικού ρεύματος, η χαμηλότερη αγοραστική δύναμη καθιστά την ενέργεια βαρύτερο οικονομικό φορτίο για τα νοικοκυριά. Αντίθετα, πόλεις της Δυτικής και Βόρειας Ευρώπης εμφανίζονται ακριβές σε ονομαστικούς όρους, αλλά πιο προσιτές όταν λαμβάνεται υπόψη το εισόδημα.
Η Στοκχόλμη στην κορυφή στο φυσικό αέριο
Τον Ιανουάριο του 2026, οι τιμές φυσικού αερίου για οικιακή χρήση κυμαίνονταν από 1,6 λεπτά ανά κιλοβατώρα στο Κίεβο έως 35 λεπτά στη Στοκχόλμη. Εντός της ΕΕ, η τιμή στη Στοκχόλμη ήταν πάνω από 13 φορές υψηλότερη από εκείνη της Βουδαπέστης.
Η δεύτερη ακριβότερη πόλη ήταν το Άμστερνταμ, με 17,4 λεπτά ανά κιλοβατώρα, γεγονός που υπογραμμίζει ότι οι τιμές στη Στοκχόλμη είναι σχεδόν διπλάσιες από τον αμέσως επόμενο προορισμό.
Η έκθεση του HEPI αποδίδει το φαινόμενο στη δομή της αγοράς φυσικού αερίου της Σουηδίας, η οποία διαθέτει μόλις περίπου 77.000 οικιακούς καταναλωτές σε εθνικό επίπεδο, εκ των οποίων οι 50.000 συνδέονται με το απομονωμένο δίκτυο της Στοκχόλμης.
Μεταξύ των πόλεων με τιμές φυσικού αερίου πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, που ανέρχεται σε 10,6 λεπτά ανά κιλοβατώρα, συγκαταλέγονται η Βέρνη, η Λισαβόνα, η Ρώμη, το Παρίσι, η Βιέννη, το Δουβλίνο και η Πράγα.
Σύμφωνα με τον HEPI, οι διαφορές στις τιμές διαμορφώνονται από παράγοντες όπως οι στρατηγικές προμήθειας και τιμολόγησης, οι καιρικές συνθήκες, τα επίπεδα αποθήκευσης, οι διασυνδέσεις των αγορών, οι διασταυρούμενες επιδοτήσεις και το μείγμα των τιμολογίων.
Σε όρους PPS, η σουηδική πρωτεύουσα παραμένει η ακριβότερη για το φυσικό αέριο, με τις τιμές να κυμαίνονται από 3,6 στη Βουδαπέστη έως 28,5 στη Στοκχόλμη.
Η προσαρμογή με βάση την αγοραστική δύναμη δείχνει ότι πόλεις με χαμηλές ονομαστικές τιμές φυσικού αερίου συχνά κατατάσσονται μεταξύ των ακριβότερων όταν λαμβάνονται υπόψη τα εισοδήματα, ενώ πολλές δυτικές και βόρειες πρωτεύουσες εμφανίζονται πιο προσιτές σε σχετικούς όρους. Σημαντικές εξαιρέσεις σε αυτή την τάση αποτελούν η Βουδαπέστη και η Στοκχόλμη.