Η ανάπτυξη στις περιοχές της EBRD επιβραδύνεται περισσότερο από τις προβλέψεις, καθώς ο πληθωρισμός αυξάνεται στο 6,4% λόγω του πολέμου στο Ιράν και της ανόδου των τιμών ενέργειας.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), η οποία επενδύει σε αναδυόμενες οικονομίες που εκτείνονται στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη, την Κεντρική Ασία, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη στις περιοχές της, επικαλούμενη την κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή ως βασική πηγή οικονομικών αναταράξεων.
Στη νεότερη έκθεση Περιφερειακών Οικονομικών Προοπτικών, με τίτλο «Strai(gh)t talk», η EBRD προβλέπει συνολική ανάπτυξη στις περιοχές της στο 3,1% το 2026, από 3,4% το 2025 και κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερη σε σχέση με την πρόβλεψη που είχε δημοσιευθεί τον Φεβρουάριο.
Η ανάπτυξη αναμένεται να ανακάμψει στο 3,6% το 2027, αν και η εκτίμηση αυτή είναι επίσης ελαφρώς χαμηλότερη από ό,τι είχε προβλεφθεί προηγουμένως.
Σύμφωνα με την έκθεση, η άνοδος των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, οι διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ και η διεύρυνση της ψαλίδας μεταξύ του κόστους ενέργειας στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ έχουν αποδυναμώσει την ανταγωνιστικότητα και επιβραδύνει την οικονομική δυναμική σε πολλές οικονομίες.
Η EBRD εκτιμά ότι η ανάπτυξη στις περιοχές της επιβραδύνθηκε στο 2,9% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο του 2026. Ασθενέστερες του αναμενομένου επιδόσεις καταγράφηκαν σε πολλές μεγάλες οικονομίες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, το Καζακστάν, η Ρουμανία, η Τουρκία και η Ουκρανία.
«Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει ένα νέο σοκ σε περιοχές που ήδη προσπαθούν να διαχειριστούν την αδυναμία της μεταποιητικής δραστηριότητας και τις εύθραυστες δημοσιονομικές θέσεις», δήλωσε η επικεφαλής οικονομολόγος της EBRD, Μπεάτα Γιαβόρτσικ, σε σχόλιά της που συνοδεύουν τη νέα έκθεση.
Επιδεινώνεται η προοπτική του πληθωρισμού και αυξάνεται το κόστος δανεισμού
Η έκθεση επισημαίνει νέα άνοδο του πληθωρισμού, μετά από μια περίοδο αποκλιμάκωσης στα τέλη του 2025.
Ο μέσος πληθωρισμός στις περιοχές όπου δραστηριοποιείται η EBRD αυξήθηκε στο 6,4% μεταξύ Φεβρουαρίου και Απριλίου 2026, κατά 1,2 ποσοστιαίες μονάδες.
Σύμφωνα με την τράπεζα, οι υψηλότερες τιμές ενέργειας και τροφίμων ήταν οι βασικοί παράγοντες, ενώ σε ορισμένες οικονομίες πρόσθετη πίεση άσκησε και η υποτίμηση των νομισμάτων έναντι του δολαρίου ΗΠΑ.
Η EBRD προειδοποίησε ότι ο πληθωρισμός πιθανότατα θα παραμείνει αυξημένος για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι είχε εκτιμηθεί, ιδίως επειδή η ενέργεια και τα τρόφιμα αντιστοιχούν σε μεγαλύτερο μέρος της καταναλωτικής δαπάνης σε πολλές από τις οικονομίες της σε σχέση με τις ανεπτυγμένες αγορές.
Σχεδόν τα δύο τρίτα των οικονομιών όπου δραστηριοποιείται η EBRD έχουν υιοθετήσει μέτρα για τη στήριξη των καταναλωτών ή τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων ανώτατων ορίων στις τιμές των καυσίμων, μειώσεων φόρων και στοχευμένων επιδοτήσεων.
Ωστόσο, η τράπεζα προειδοποίησε ότι τα δημόσια οικονομικά δέχονται ολοένα και μεγαλύτερες πιέσεις.
Το υψηλότερο κόστος ενέργειας, η αύξηση του κόστους δανεισμού και οι αυστηρότερες συνθήκες στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές προσθέτουν πίεση, ιδίως σε οικονομίες που έχουν ήδη υψηλά επίπεδα χρέους.
Κοιτάζοντας προς το μέλλον, η έκθεση προειδοποιεί ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, να επιτείνει τις διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες και να επιβαρύνει περαιτέρω τις προοπτικές ανάπτυξης στις περιοχές όπου δραστηριοποιείται η EBRD.