Το ποσοστό των αποδοχών που παρακρατείται σε φόρους και άλλες κρατήσεις διαφέρει σημαντικά στην Ευρώπη. Πόσα κρατούν τελικά οι εργαζόμενοι; Η Euronews εξετάζει τα στοιχεία.
Τα συστήματα φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και κοινωνικής ασφάλισης διαφέρουν σημαντικά σε όλη την Ευρώπη, όπως και η συνολική επιβάρυνση στις αποδοχές των εργαζομένων. Αυτό που ενδιαφέρει περισσότερο τους εργαζομένους, όμως, είναι πόσο από τον μισθό τους κρατούν πραγματικά στην τσέπη μετά τους φόρους και τις υποχρεωτικές κρατήσεις.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Για να το δείξει αυτό, το Euronews Business χρησιμοποίησε στοιχεία της Eurostat για να υπολογίσει τις ετήσιες καθαρές αποδοχές ως ποσοστό των μεικτών, υπολογίζοντας τον λόγο καθαρών προς μεικτών αποδοχών. Με βάση αυτό, υπολογίστηκε το ποσοστό των μεικτών αποδοχών που κατευθύνεται σε φόρους και άλλες κρατήσεις.
Σε ορισμένες περιπτώσεις το αποτέλεσμα είναι αρνητικό, πράγμα που σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι λαμβάνουν καθαρά περισσότερα από τις μεικτές αποδοχές τους, χάρη σε οικογενειακά επιδόματα και επιστροφές φόρου.
Το ποσοστό που παρακρατείται μέσω φόρων και κρατήσεων μεταβάλλεται επίσης ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση και το αν οι εργαζόμενοι έχουν προστατευόμενα παιδιά. Το άρθρο επικεντρώνεται κυρίως σε ένα άτομο χωρίς παιδιά, αν και στα γραφήματα περιλαμβάνονται και άλλοι τύποι νοικοκυριού, συνοδευόμενοι από μια σύντομη ανάλυση.
Ποσοστό των μεικτών αποδοχών που καταλήγει σε φόρους και λοιπές κρατήσεις
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2025, που δημοσιεύτηκαν στα μέσα του 2026, το ποσοστό των μεικτών αποδοχών που καταλήγει σε φόρους και λοιπές κρατήσεις διαφέρει σημαντικά σε όλη την ήπειρο. Για ένα άτομο χωρίς παιδιά με μέσο μισθό, κυμαίνεται από 15,1% στην Κύπρο έως 41,5% στη Ρουμανία. Ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι 29,1%.
Για παράδειγμα, οι μέσες ετήσιες μεικτές αποδοχές στην ΕΕ ανέρχονται σε 37.958 €, ενώ οι καθαρές σε 26.929 €. Αυτό σημαίνει ότι 11.029 € κατευθύνονται σε φόρους και άλλες κρατήσεις.
Πέρα από τη Ρουμανία, άλλες έξι χώρες βλέπουν πάνω από το ένα τρίτο των μεικτών αποδοχών να πηγαίνει σε φόρους και λοιπές κρατήσεις: Λιθουανία (39,1%), Βέλγιο (37,6%), Σλοβενία (36,9%), Γερμανία (34,8%), Δανία (34,0%) και Ουγγαρία (33,5%).
Το ποσοστό είναι επίσης πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ στο Λουξεμβούργο (32,6%) και την Κροατία (31,5%).
Στην άλλη άκρη της κλίμακας, η Ελλάδα (17,0%) ακολουθεί την Κύπρο, με λιγότερο από το ένα πέμπτο των μεικτών αποδοχών να κατευθύνεται σε φόρους και λοιπές κρατήσεις.
Οι τέσσερις μεγάλες οικονομίες: η Γερμανία με το υψηλότερο ποσοστό, η Ισπανία με το χαμηλότερο
Αρκετές χώρες συγκεντρώνονται στο εύρος 22% έως 25%. Η Τσεχία (21,6%), η Ιρλανδία (21,6%), η Πορτογαλία (21,8%), η Ισπανία (22,1%), η Βουλγαρία (22,4%), η Μάλτα (23,1%), η Εσθονία (23,2%), η Ιταλία (24,1%), η Σουηδία (24,5%) και η Σλοβακία (24,6%) καταγράφουν όλες ποσοστά κάτω του ενός τετάρτου.
Μεταξύ των τεσσάρων μεγαλύτερων οικονομιών της ΕΕ, η Γερμανία έχει το υψηλότερο ποσοστό των μεικτών αποδοχών που καταλήγει σε φόρους και λοιπές κρατήσεις, 34,8%, ενώ η Ισπανία το χαμηλότερο, 22,1%. Το αντίστοιχο ποσοστό είναι 26,2% στη Γαλλία και 24,1% στην Ιταλία.
Γενικά, οι χώρες της Νότιας Ευρώπης τείνουν να έχουν χαμηλότερα ποσοστά μεικτών αποδοχών που πηγαίνουν σε φόρους και λοιπές κρατήσεις, ενώ υψηλότερα ποσοστά είναι πιο συχνά στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Η Δυτική Ευρώπη εμφανίζει πιο μικτή εικόνα, αν και το Βέλγιο και η Γερμανία συγκαταλέγονται στις χώρες με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση. Οι σκανδιναβικές και οι βαλτικές χώρες παρουσιάζουν επίσης σημαντική διαφοροποίηση, δείχνοντας ότι η γεωγραφία από μόνη της δεν αρκεί για να εξηγήσει τις διαφορές.
Τα παιδιά κάνουν τη διαφορά: 16.424 € διαφορά στη Γερμανία
Η ύπαρξη προστατευόμενων παιδιών μπορεί να μειώσει σημαντικά το ποσοστό των μεικτών αποδοχών που καταλήγει σε φόρους και άλλες κρατήσεις, ιδίως για τα νοικοκυριά με έναν μόνο εργαζόμενο. Για αυτόν τον τύπο νοικοκυριού, το ποσοστό κυμαίνεται από -3,3% στην Ελλάδα έως 33,4% στη Ρουμανία.
Αρνητικό είναι το ποσοστό και στην Πολωνία (-0,6%), πράγμα που σημαίνει ότι οι καθαρές αποδοχές ξεπερνούν τις μεικτές χάρη σε οικογενειακά επιδόματα και επιστροφές φόρου.
Ο μέσος όρος της ΕΕ υποχωρεί στο 8,0%, έναντι 29,1% για ένα άτομο χωρίς παιδιά.
Η Ρουμανία ξεχωρίζει στην κορυφή της κατάταξης. Το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό είναι 23,8% στη Λιθουανία, σχεδόν 10 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα. Πέρα από αυτές τις δύο χώρες, το ποσοστό ξεπερνά το 20% μόνο στην Ουγγαρία, τη Σλοβενία, τη Φινλανδία και τη Δανία.
Αν συγκρίνουμε ένα άτομο χωρίς παιδιά με ένα ζευγάρι όπου εργάζεται μόνο ο ένας και έχει δύο παιδιά, η Γερμανία ξεχωρίζει περισσότερο. Το ποσοστό των μεικτών αποδοχών που καταλήγει σε φόρους και άλλες κρατήσεις μειώνεται από 34,8% σε μόλις 0,2%, δηλαδή πτώση κατά 34,6 ποσοστιαίες μονάδες.
Οι ετήσιες μεικτές αποδοχές είναι 47.514 € και στις δύο περιπτώσεις. Ωστόσο, ένα ζευγάρι με έναν εργαζόμενο και δύο παιδιά λαμβάνει καθαρά 47.424 €, έναντι 31.000 € για ένα άτομο χωρίς παιδιά, δηλαδή διαφορά 16.424 €.
Για ζευγάρια όπου εργάζονται και οι δύο σύζυγοι και έχουν δύο παιδιά, το ποσοστό που καταλήγει σε φόρους και άλλες κρατήσεις είναι χαμηλότερο από ό,τι για ένα άτομο χωρίς παιδιά σε όλες τις χώρες της ΕΕ, με εξαίρεση την Ελλάδα.
Η Πολωνία συγκαταλέγεται στις χώρες με τη μεγαλύτερη διαφορά, 11,5 ποσοστιαίες μονάδες. Στην Ελλάδα, αντίθετα, το ποσοστό των μεικτών αποδοχών που καταλήγει σε φόρους και λοιπές κρατήσεις είναι ίδιο και στα δύο σενάρια.
Ο Alex Mengden, οικονομολόγος στο Tax Foundation, επισημαίνει τις διαφορές στον τρόπο με τον οποίο οι ευρωπαϊκές χώρες φορολογούν την εργασία και υποστηρίζει ότι η συνολική επιβάρυνση έχει μεγαλύτερη σημασία από τον ίδιο τον φόρο εισοδήματος.
«Για παράδειγμα, η φορολογική επιβάρυνση της εργασίας στη Δανία βρίσκεται κάτω από αυτήν της Πολωνίας, αλλά η Δανία εμφανίζεται στην κορυφή της κατάταξης επειδή η φορολογία της εργασίας στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων. Αντίθετα, στην Πολωνία οι κοινωνικές εισφορές αφαιρούν σχεδόν δυόμισι φορές το ποσό που καταβάλλει ένας εργοδότης για έναν εργαζόμενο με μέσο μισθό σε σχέση με τον φόρο εισοδήματος, με αποτέλεσμα η χώρα να καταλήγει στον πάτο της κατάταξης» είπε στο Euronews Business.