Η γερμανική κυβέρνηση θα πραγματοποιήσει σήμερα «έκτακτη συνεδρίαση» για το μέλλον της Μπερλινάλε, μετά τις αντιδράσεις για φιλοπαλαιστινιακές ομιλίες και πληροφορίες ότι η διευθύντρια Τρίσια Τάτελ μπορεί να αποπεμφθεί.
Προσωπικότητες του ευρωπαϊκού και διεθνούς κινηματογραφικού χώρου έχουν εκφράσει τη στήριξή τους στη διευθύντρια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βερολίνου Τρίσια Τάτλ, εν μέσω πληροφοριών ότι πρόκειται να απομακρυνθεί από την ηγεσία της Μπερλινάλε, μετά τις πολιτικές αντιδράσεις για φιλοπαλαιστινιακές ομιλίες στην εφετινή τελετή απονομής των βραβείων.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η Γερμανική Ακαδημία Κινηματογράφου έγραψε σε ανοικτή επιστολή: «Ως κινηματογραφιστές στη Γερμανία και πέρα από αυτή, παρακολουθούμε με βαθιά ανησυχία τις τρέχουσες συζητήσεις γύρω από τη Μπερλινάλε και την προτεινόμενη απομάκρυνση της Τρίσια Τάτλ».
«Οι πρόσφατες επικρίσεις επικεντρώθηκαν σε δηλώσεις που έγιναν από τη σκηνή. Καμία από αυτές τις τοποθετήσεις δεν προήλθε από την ίδια τη διεύθυνση του φεστιβάλ, αλλά από προσκεκλημένους κινηματογραφιστές. Ένα διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου δεν είναι διπλωματικό εργαλείο· είναι ένας δημοκρατικός πολιτιστικός χώρος που αξίζει προστασίας. Η δύναμή του έγκειται στην ικανότητά του να χωρά διαφορετικές οπτικές και να δίνει ορατότητα σε μια πληθώρα φωνών».
Κάντε κύλιση προς τα κάτω για να διαβάσετε ολόκληρη την επιστολή. Την έχουν υπογράψει σχεδόν 700 επαγγελματίες από ολόκληρη τη διεθνή κινηματογραφική βιομηχανία, ανάμεσά τους οι Σον Μπέικερ, Τίλντα Σουίντον, Νάνσι Σπίλμπεργκ, Κλέμπερ Μεντόνσα Φίλιο, Μαρία Σράντερ, Μάρεν Άντε, Τομ Τίκβερ και Τοντ Χέινς.
Όπως μετέδωσε χθες το Euronews Culture, η γερμανική συντηρητική ταμπλόιντ Bild ισχυρίστηκε, χωρίς να επικαλεστεί καμία πηγή, ότι το υπουργείο Πολιτισμού εξετάζει την απομάκρυνση της Τάτλ σε συνάντηση που πρόκειται να πραγματοποιηθεί σήμερα. Η Τάτλ διανύει αυτή τη στιγμή τον δεύτερο χρόνο μιας πενταετούς θητείας.
Η Bild, η οποία τάσσεται ανοιχτά υπέρ του Ισραήλ, έχει ηγηθεί της αντίδρασης κατά της Μπερλινάλε μετά τη σαββατιάτικη τελετή βράβευσης, στη διάρκεια της οποίας αρκετοί κινηματογραφιστές – ανάμεσά τους η νικήτρια του Βραβείου Καλύτερης Ταινίας Μικρού Μήκους Μαρί-Ροζ Όστα, η βραβευμένη με το Βραβείο Σεναρίου Ζενεβιέβ Ντιλιντ-ντε Σελ και ο νικητής του Μεγάλου Βραβείου της Επιτροπής, της Αργυρής Άρκτου, Εμίν Αλπέρ – έκαναν φιλοπαλαιστινιακές δηλώσεις επί σκηνής.
Ο Γερμανός ομοσπονδιακός υπουργός Περιβάλλοντος Κάρστεν Σνάιντερ αποχώρησε από την τελετή όταν ο Παλαιστίνιος σκηνοθέτης Αμπντάλα Αλ-Χατίμπ, του οποίου η ταινία Chronicles From The Siege κέρδισε το κορυφαίο βραβείο στο τμήμα Perspectives, κατηγόρησε τη γερμανική κυβέρνηση ότι «είναι εταίρος στη γενοκτονία στη Γάζα από το Ισραήλ», αναφερόμενος εν μέρει στη σταθερά φιλοϊσραηλινή στάση της Γερμανίας, που έχει τις ρίζες της στο βάρος της ιστορικής ενοχής.
Την Τρίτη, η Bild δημοσίευσε άρθρο γνώμης του δεξιού δημοσιογράφου Γκούναρ Σούπελιους, ο οποίος κατηγόρησε την Τάτλ ότι «πόζαρε για την προπαγάνδα της Γάζας», επικαλούμενος μια φωτογραφία της με τον Αλ-Χατίμπ και το συνεργείο του Chronicles From The Siege στην παγκόσμια πρεμιέρα της ταινίας στη Μπερλινάλε. Κατηγόρησε ακόμη την Τάτλ ότι επέτρεψε να χρησιμοποιηθεί η Μπερλινάλε ως εργαλείο από «αντισημιτικούς» ακτιβιστές.
Στην επιστολή της, η Γερμανική Ακαδημία Κινηματογράφου απορρίπτει αυτούς τους ισχυρισμούς.
«Το να φωτογραφίζεται κανείς με διεθνείς καλεσμένους αποτελεί μέρος της λειτουργίας ενός τέτοιου φεστιβάλ. Η ορατότητα διαφορετικών ταυτοτήτων δεν αποτελεί επιδοκιμασία, αλλά έκφραση μιας ανοιχτής και δημοκρατικής δημόσιας σφαίρας», αναφέρει η επιστολή. «Όταν από μεμονωμένες δηλώσεις ή συμβολικές ερμηνείες προκύπτουν προσωπικές συνέπειες, εκπέμπεται ένα ανησυχητικό μήνυμα: οι πολιτιστικοί θεσμοί τίθενται υπό πολιτική πίεση».
Η Ακαδημία προειδοποίησε ότι η απειλή απομάκρυνσης της Τάτλ λόγω δηλώσεων που έκαναν καλεσμένοι του φεστιβάλ θέτει σε κίνδυνο την «καλλιτεχνική ελευθερία» και τη «θεσμική ανεξαρτησία» της Μπερλινάλε. Η ανεξαρτησία των πολιτιστικών θεσμών, υποστηρίζει, «διασφαλίζει όχι μόνο την καλλιτεχνική ελευθερία, αλλά και τη ζωντάνια του ίδιου του δημοκρατικού διαλόγου. Αν κάθε αντιπαράθεση οδηγεί σε θεσμικές επιπτώσεις, ο διάλογος παραχωρεί τη θέση του στον έλεγχο. Υπερασπιζόμαστε μια κουλτούρα ανταλλαγής, όχι εκφοβισμού. Εκεί όπου η διαφορετικότητα παραμένει ορατή, η δημοκρατία παραμένει ζωντανή».
Η Μπερλινάλε έχει επιβεβαιώσει τη σημερινή συνάντηση με το γερμανικό υπουργείο Πολιτισμού, χωρίς να κάνει περαιτέρω σχόλια.
Ειρωνικά, η συνάντηση αυτή έρχεται έπειτα από την αντιπαράθεση που ξέσπασε κατά τη διάρκεια του φετινού φεστιβάλ. Φιλοπαλαιστινιακοί ακτιβιστές κατηγόρησαν την Τάτλ και τον φετινό πρόεδρο της κριτικής επιτροπής του φεστιβάλ, Βιμ Βέντερς, ότι δεν επέδειξαν επαρκή δημόσια αλληλεγγύη προς τους Παλαιστινίους, ακόμη και ότι «λογόκριναν» κινηματογραφιστές που ήθελαν να εκφράσουν φιλοπαλαιστινιακές απόψεις.
Ακολουθεί ολόκληρη η επιστολή:
«Ως κινηματογραφιστές στη Γερμανία και πέρα από αυτή, παρακολουθούμε με βαθιά ανησυχία τις τρέχουσες συζητήσεις γύρω από τη Μπερλινάλε και την προτεινόμενη απομάκρυνση της Τρίσια Τάτλ. Υπερασπιζόμαστε τη Μπερλινάλε γι’ αυτό που είναι στον πυρήνα της: ένας χώρος ανταλλαγής. »
«Η Μπερλινάλε είναι κάτι περισσότερο από ένα κόκκινο χαλί ή μια σειρά από τίτλους ειδήσεων. Είναι ένας χώρος όπου τέμνονται οπτικές, αμφισβητούνται αφηγήσεις και αναδεικνύονται κοινωνικές εντάσεις. Εκεί ξεδιπλώνεται ο διάλογος, στην ίδια την καρδιά του κινηματογράφου. »
«Οι πρόσφατες επικρίσεις επικεντρώθηκαν σε δηλώσεις που έγιναν από τη σκηνή. Καμία από αυτές τις τοποθετήσεις δεν προήλθε από την ίδια τη διεύθυνση του φεστιβάλ, αλλά από προσκεκλημένους κινηματογραφιστές. Ένα διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου δεν είναι διπλωματικό εργαλείο· είναι ένας δημοκρατικός πολιτιστικός χώρος που αξίζει προστασίας. Η δύναμή του έγκειται στην ικανότητά του να χωρά διαφορετικές οπτικές και να δίνει ορατότητα σε μια πληθώρα φωνών. »
«Μια φωτογραφία της διεύθυνσης του φεστιβάλ με κινηματογραφιστές, στην οποία φαινόταν μια παλαιστινιακή σημαία, έχει επίσης αποτελέσει αντικείμενο κριτικής. Το να φωτογραφίζεται κανείς με διεθνείς καλεσμένους αποτελεί μέρος της λειτουργίας ενός τέτοιου φεστιβάλ. Η ορατότητα διαφορετικών ταυτοτήτων δεν αποτελεί επιδοκιμασία, αλλά έκφραση μιας ανοιχτής και δημοκρατικής δημόσιας σφαίρας. »
«Όταν από μεμονωμένες δηλώσεις ή συμβολικές ερμηνείες προκύπτουν προσωπικές συνέπειες, εκπέμπεται ένα ανησυχητικό μήνυμα: οι πολιτιστικοί θεσμοί τίθενται υπό πολιτική πίεση. »
«Αν συγκαλείται έκτακτη συνάντηση για να αποφασιστεί το μέλλον της διεύθυνσης του φεστιβάλ, διακυβεύεται κάτι περισσότερο από έναν μεμονωμένο διορισμό. Αυτό που τίθεται υπό αμφισβήτηση είναι η σχέση ανάμεσα στην καλλιτεχνική ελευθερία και τη θεσμική ανεξαρτησία. »
«Η Μπερλινάλε υπήρξε πάντα πολιτική – όχι κομματικά, αλλά κοινωνικά ενεργή. Ο κινηματογράφος καθιστά ορατές τις συγκρούσεις, ανοίγει νέες οπτικές και κάνει απτές τις εμπειρίες αδικίας και βίας. Ο κινηματογράφος θέτει ηθικά ερωτήματα και μας καλεί να αντέχουμε την αμφισημία αντί να την επιλύουμε πρόωρα. Φωτίζει δομές εξουσίας και καθιστά ορατές εμπειρίες καταπίεσης, όχι για να προσφέρει απλές απαντήσεις, αλλά για να καταστήσει δυνατή μια ουσιαστική δημόσια συζήτηση. Ακριβώς εκεί έγκειται η δημοκρατική του αξία. »
«Ιδίως σε περιόδους παγκόσμιας κρίσης, χρειαζόμαστε χώρους ικανούς να αντέχουν τη διαφωνία. Η ανεξαρτησία των πολιτιστικών θεσμών διασφαλίζει όχι μόνο την καλλιτεχνική ελευθερία, αλλά και τη ζωντάνια του ίδιου του δημοκρατικού διαλόγου. »
«Αν κάθε αντιπαράθεση οδηγεί σε θεσμικές επιπτώσεις, ο διάλογος παραχωρεί τη θέση του στον έλεγχο. »
«Υπερασπιζόμαστε μια κουλτούρα ανταλλαγής, όχι εκφοβισμού. Εκεί όπου η διαφορετικότητα παραμένει ορατή, η δημοκρατία παραμένει ζωντανή.»