«Η υπεράσπιση της ελευθερίας έκφρασης δεν ήταν ποτέ πιο κρίσιμη». Διευθυντές Καννών, Λοκάρνο, Λονδίνου, Σαν Σεμπαστιάν, Τόκιο και Τορόντο στηρίζουν με επιστολή την επικεφαλής της Μπερλινάλε, που κινδυνεύει λόγω δηλώσεων υπέρ της Παλαιστίνης.
Παγκόσμιοι καλλιτεχνικοί διευθυντές κινηματογραφικών φεστιβάλ, ανάμεσά τους ο Thierry Frémaux των Καννών, ο Eugene Hernandez του Sundance, η Kristy Matheson του φεστιβάλ του Λονδίνου και ο Cameron Bailey του φεστιβάλ του Τορόντο, δημοσίευσαν κοινή δήλωση με την οποία εκφράζουν την υποστήριξή τους στην επικεφαλής της Μπερλινάλε Tricia Tuttle, μετά τα δημοσιεύματα ότι ενδέχεται να απολυθεί.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η Tuttle, που διανύει το δεύτερο από την πενταετή της θητεία, βρίσκεται αντιμέτωπη με πολιτικές αντιδράσεις μετά τις φιλοπαλαιστινιακές ομιλίες στη φετινή τελετή απονομής βραβείων της Μπερλινάλε.
«Στεκόμαστε στο πλευρό της επιθυμίας της Tricia Tuttle να συνεχίσει ως διευθύντρια του Φεστιβάλ Μπερλινάλε, με πλήρη εμπιστοσύνη και θεσμική ανεξαρτησία», αναφέρει η επιστολή που υπογράφεται από 32 επικεφαλής των σημαντικότερων κινηματογραφικών φεστιβάλ παγκοσμίως.
«Κεντρικό στοιχείο του ρόλου μας ως θεματοφυλάκων του πολιτισμού είναι η δημιουργία και η προστασία του χώρου όπου σκηνοθέτες, καλλιτέχνες, επαγγελματίες και κοινό συναντιούνται», συνεχίζει η επιστολή. «Σε αυτόν τον χώρο περιλαμβάνονται άνθρωποι που δεν μοιράζονται μόνο την αγάπη τους για τον κινηματογράφο, αλλά φέρνουν μαζί τους και μια τεράστια ποικιλία βιωμάτων και οπτικών».
«Οφείλουμε επίσης να διαχειριστούμε – με προσοχή – το γεγονός ότι αυτό το “όλοι” μπορεί να περιλαμβάνει ανθρώπους με πολιτικές και προσωπικές απόψεις που δεν συμπίπτουν πάντα μεταξύ τους, ούτε με τις κοινωνικά αποδεκτές ή τις επιβαλλόμενες πολιτικά θέσεις».
Κάντε κύλιση προς τα κάτω για να διαβάσετε ολόκληρη την επιστολή.
Στους υπογράφοντες περιλαμβάνονται επίσης ο Jung Hanseok (Busan International Film Festival), η Ilda Santiago (Festival do Rio), η Vanja Kaludjercic (International Film Festival Rotterdam), ο Karel Och (Karlovy Vary International Film Festival), ο Giona A. Nazzaro (Locarno Film Festival), η Lucía Olaciregui (San Sebastian International Film Festival), η Frances Wallace (Sydney Film Festival) και η Julie Huntsinger (Telluride Film Festival).
Αρχικά, το Φεστιβάλ Βερολίνου κατηγορήθηκε για λογοκρισία πολιτικών τοποθετήσεων, όταν εξέχοντες καλεσμένοι, ανάμεσά τους και ο πρόεδρος της κριτικής επιτροπής Wim Wenders, αρνήθηκαν να μιλήσουν για πολιτική.
Η αντιπαράθεση κορυφώθηκε στην τελετή λήξης, όταν ορισμένοι βραβευθέντες αξιοποίησαν τις ευχαριστήριες ομιλίες τους για να εκφράσουν τη στήριξή τους στην Παλαιστίνη και στη Γάζα.
Ο Γερμανός ομοσπονδιακός υπουργός Περιβάλλοντος Carsten Schneider αποχώρησε από την τελετή όταν ο Παλαιστίνιος σκηνοθέτης Abdallah Al-Khatib, του οποίου η ταινία Chronicles From The Siege κέρδισε το κορυφαίο βραβείο στο τμήμα Perspectives, κατηγόρησε τη γερμανική κυβέρνηση ότι «είναι συνένοχος στη γενοκτονία στη Γάζα από το Ισραήλ» – αναφερόμενος, μεταξύ άλλων, στη σταθερά φιλοϊσραηλινή στάση της Γερμανίας, που εδράζεται στο βάρος της ιστορικής ενοχής.
Η γερμανική συντηρητική ταμπλόιντ Bild, η οποία τάσσεται ανοιχτά υπέρ του Ισραήλ, υπονόησε ότι η Tuttle επρόκειτο να απομακρυνθεί. Σε άρθρο του, ο δεξιός δημοσιογράφος Gunnar Schupelius κατηγόρησε την Tuttle ότι «πόζαρε για την προπαγάνδα υπέρ της Γάζας», επικαλούμενος μια φωτογραφία της μαζί με τον Al-Khatib και το συνεργείο της ταινίας Chronicles From The Siege στην παγκόσμια πρεμιέρα της στην Μπερλινάλε. Της καταλόγισε ότι επέτρεψε να χρησιμοποιηθεί η Μπερλινάλε ως εργαλείο από «αντισημιτικούς» ακτιβιστές.
Αυτές οι κατηγορίες αντιμετωπίστηκαν με κύμα στήριξης προς την Tuttle – όχι μόνο από την ίδια τη Μπερλινάλε αλλά και από περισσότερους από 3.000 επαγγελματίες του κινηματογράφου, οι οποίοι υπέγραψαν ανοικτή επιστολή επισημαίνοντας ότι η δύναμη της Μπερλινάλε «έγκειται στην ικανότητά της να στεγάζει αποκλίνουσες οπτικές και να δίνει ορατότητα σε μια πληθώρα φωνών».
Μιλώντας στον γερμανικό Τύπο, η Tuttle παραδέχτηκε ότι η ίδια και ο Γερμανός υπουργός Πολιτισμού Wolfram Weimer «συζήτησαν το ενδεχόμενο της κοινής μου παραίτησης» σε συνεδρίαση του εποπτικού συμβουλίου του φεστιβάλ την περασμένη εβδομάδα, αλλά ότι η ίδια είναι αποφασισμένη να παραμείνει στη θέση της.
«Είμαι πολύ περήφανη για την ομάδα μου και για το φεστιβάλ και θέλω να συνεχίσουμε τη δουλειά που ξεκινήσαμε μαζί, με πλήρη αυτοπεποίθηση και θεσμική ανεξαρτησία», δήλωσε η Tuttle στο γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων dpa.
Ακολουθεί ολόκληρη η επιστολή στήριξης από τους επικεφαλής των φεστιβάλ:
Ως καλλιτεχνικοί διευθυντές και επικεφαλής φεστιβάλ, δηλώνουμε την υποστήριξή μας στην επιθυμία της Tricia Tuttle να συνεχίσει ως διευθύντρια του Φεστιβάλ Μπερλινάλε, με πλήρη εμπιστοσύνη και θεσμική ανεξαρτησία.
Στις συζητήσεις που έχουν πυροδοτήσει η Μπερλινάλε 2026 και άλλες πολιτιστικές και καλλιτεχνικές διοργανώσεις τους τελευταίους μήνες, αναγνωρίζουμε τις ολοένα μεγαλύτερες πιέσεις που δέχονται όλα τα φεστιβάλ κινηματογράφου να πορευθούν μέσα σε ασταθείς καιρούς, διατηρώντας παράλληλα έναν ασφαλή χώρο για την ανταλλαγή κινηματογράφου και ιδεών.
Κεντρικό στοιχείο του ρόλου μας ως θεματοφυλάκων του πολιτισμού είναι να δημιουργούμε και να προστατεύουμε τον χώρο όπου σκηνοθέτες, καλλιτέχνες, επαγγελματίες και κοινό μπορούν να συναντιούνται. Σε αυτόν τον χώρο περιλαμβάνονται άνθρωποι που δεν μοιράζονται μόνο μια κοινή αγάπη για τον κινηματογράφο, αλλά φέρνουν μαζί τους και μια τεράστια ποικιλία βιωμάτων και οπτικών. Αυτό είναι που δίνει στα φεστιβάλ μας ζωντάνια, σημασία και αξία – είναι η ουσία του “πνεύματος” του φεστιβάλ.
Οφείλουμε επίσης να διαχειριζόμαστε – με προσοχή – το γεγονός ότι αυτό το «όλοι» μπορεί να περιλαμβάνει ανθρώπους με πολιτικές και προσωπικές απόψεις που δεν ευθυγραμμίζονται πάντα, ούτε μεταξύ τους ούτε με κοινωνικά αποδεκτές ή πολιτικά επιβεβλημένες θέσεις. Και παρότι τα φεστιβάλ κινηματογράφου με μακρά ιστορία και μεγάλη προσέλευση μπορεί να φαίνονται σαν άφθαρτοι τόποι συνάντησης, αυτοί οι χώροι είναι συχνά εύθραυστοι, κερδισμένοι με κόπο και πολύπλοκοι στη διατήρησή τους.
Τα φεστιβάλ κινηματογράφου όπως τα γνωρίζουμε – και όπως τα χρειαζόμαστε – γίνονται ολοένα δυσκολότερο να διατηρηθούν σε ένα κλίμα όπου η εκτίμηση των αποχρώσεων και της πολυπλοκότητας καταρρέει. Η στήριξη της πραγματικής ελευθερίας της έκφρασης, συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας να διατυπώνονται ατελείς ή αντιδημοφιλείς απόψεις, δεν ήταν ποτέ πιο σημαντική. Πρέπει να διατηρήσουμε χώρους όπου η αμηχανία και η δυσφορία γίνονται αποδεκτές, όπου ο διάλογος μπορεί να είναι ανοιχτός και εκτενής, όπου νέες ιδέες μπορούν να διαδίδονται και όπου απρόσμενες – και κάποιες φορές αντικρουόμενες – οπτικές καθίστανται ορατές.
Χρειαζόμαστε όλους τους εμπλεκόμενους – κοινό, δημιουργούς, ομάδες φεστιβάλ, δημόσιους και ιδιωτικούς εταίρους, την κινηματογραφική βιομηχανία, τα μέσα ενημέρωσης, τα άλλα ιδρύματα – να δείξουν κατανόηση, σεβασμό και αλληλεγγύη ο ένας στον άλλο, ως κοινότητες και δίκτυα που συνδέονται μέσα από την αγάπη για τον κινηματογράφο, αλλιώς κινδυνεύουμε να χάσουμε ολοκληρωτικά αυτούς τους χώρους. Είναι πολύ πιο εύκολο να καταστρέψεις κάτι από το να το χτίσεις.