Το πορθμείο του Λεονάρντο ντα Βίντσι επιστρέφει: βιώσιμο μέσο μεταφοράς που κινείται αποκλειστικά με το ρεύμα του ποταμού μετά το κλείσιμο γέφυρας
Στον ποταμό Άντα, στη Λομβαρδία, εκτελεί δρομολόγια ένα πορθμείο που εδώ και πάνω από 500 χρόνια ενώνει τις δύο όχθες. Είναι το λεγόμενο «πορθμείο του Λεονάρντο», ένα αναγεννησιακό σκάφος χωρίς μηχανή, που σχεδίασε ο Λεονάρντο ντα Βίντσι το 1513.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σήμερα συνδέει το Ίμπερζάγκο, στην επαρχία του Λέκκο, με τη Βίλα ντ’Άντα, στη βεργκαμίστικη όχθη του ποταμού. Πρόκειται για το τελευταίο λειτουργικό σκάφος αυτού του τύπου.
Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι δεν επινόησε το πορθμείο του Λεονάρντο
Σε υπηρεσία εδώ και πέντε αιώνες, το μέσο μετέφερε ανθρώπους και εμπορεύματα ανάμεσα στο Δουκάτο του Μιλάνου και τη Δημοκρατία της Βενετίας έως τα τέλη του 18ου αιώνα, όταν τα σύνορά τους χωρίζονταν από τον Άντα.
Παρότι το όνομά του παραπέμπει στην ιδέα ότι το πορθμείο σχεδιάστηκε από τον Λεονάρντο ντα Βίντσι, αυτός ο τύπος μεταφορικού μέσου ήταν ήδη διαδεδομένος τον 15ο αιώνα. Το σκάφος όμως εντυπωσίασε τόσο πολύ τον Λεονάρντο, ώστε το απαθανάτισε σε ένα σχέδιο με τίτλο «Τοπίο του Άντα με λεπτομέρεια ενός πορθμείου», που φυλάσσεται στη Royal Collection του Κάστρου του Ουίνδσορ, στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Σύμφωνα με τον ιστορικό Ερμίνιο Μπονανόμι, το πολύ να έχει σχεδιάσει ο Λεονάρντο το λιμάνι του Ίμπερζάγκο, αφού πρώτα μελέτησε τον τρόπο λειτουργίας του πορθμείου.
Αφού πέρασε στα χέρια διαφόρων αριστοκρατικών οικογενειών, η διαχείριση του πορθμείου κατέληξε τελικά στον Δήμο Ίμπερζάγκο. Στον Άντα λειτουργούσαν πέντε τέτοια σκάφη, τα οποία όμως σταδιακά εγκαταλείφθηκαν από το 1889 και μετά, όταν χτίστηκε η πρώτη γέφυρα στο Πάντερνο ντ’Άντα, καθιστώντας τη διέλευση με πορθμείο περιττή.
Το πορθμείο του Ίμπερζάγκο είναι το μοναδικό σωζόμενο.
Μεταξύ όσων έχουν διασχίσει τον Άντα με αυτό το σκάφος είναι και ο Άντζελο Τζουζέπε Ρονκάλι, προτού γίνει Πάπας Ιωάννης ΚΓ΄. Καταγόμενος από την περιοχή, ο Ποντίφικας συνήθιζε να το χρησιμοποιεί κατά τη διάρκεια των προσκυνημάτων του στο Ιερό της Παναγίας του Δάσους στο Ίμπερζάγκο.
Πότε ξανανακαλύφθηκε το πορθμείο του Λεονάρντο
Οι Λομβαρδοί εργαζόμενοι που μετακινούνται καθημερινά έχουν ξανανακαλύψει το πορθμείο από τις αρχές Μαΐου, όταν η γέφυρα του Μπρίβιο, μία από τις λίγες συνδέσεις μεταξύ των δύο όχθεων στην περιοχή, έκλεισε για έργα που θα διαρκέσουν έως το 2027.
Η κίνηση στη γειτονική γέφυρα Σαν Μικέλε, τρία χιλιόμετρα πιο πέρα, έχει αυξηθεί, με ουρές δύο χιλιομέτρων και οκτώ χιλιάδες οχήματα την ημέρα στις ώρες αιχμής.
Το πορθμείο, που μέχρι πρότινος λειτουργούσε τα Σαββατοκύριακα ως τουριστικό αξιοθέατο, έχει μετατραπεί σε μια λύση για να αποφεύγεται η κίνηση. Από τότε που έκλεισε η γέφυρα, η λειτουργία του σκάφους επεκτάθηκε και στις καθημερινές.
«Αυτή τη στιγμή είναι το πιο γρήγορο, αλλά κυρίως το πιο ευχάριστο μέσο, γιατί σου χαρίζει τρία λεπτά ηρεμίας», δήλωσε στο Associated Press ο Τζανπάολο Γκραφαγνίνο. Από τότε που έκλεισε η γέφυρα, άρχισε να κυκλοφορεί με ποδήλατο και να χρησιμοποιεί το πορθμείο.
Τη λειτουργία του έχει αναλάβει μια ομάδα εθελοντών από την περιοχή. Ανάμεσά τους βρίσκονται τρία 20χρονα παιδιά, φοιτητές μηχανικής και οικονομικών, ένας συνταξιούχος και ο δήμαρχος του Ίμπερζάγκο, Φάμπιο Βεργκάνι.
«Πρόκειται για ένα μέσο μεταφοράς που υπάρχει εδώ και 500 χρόνια και που πάντα συνέδεε τις δύο όχθες του Άντα», εξήγησε ο Μάσιμο Τζόια, ένας από τους εθελοντές. «Σήμερα έχει επιστρέψει στον αρχικό του ρόλο: να φέρνει σε επαφή δύο κοινότητες που ζουν στις απέναντι πλευρές του ποταμού».
Το πορθμείο του Λεονάρντο είναι ένα πρότυπο βιώσιμης μετακίνησης
Το σκάφος είναι ένα απόλυτα οικολογικό μέσο χωρίς περιβαλλοντικό αντίκτυπο, καθώς λειτουργεί χάρη στο ρεύμα του ποταμού, χωρίς μηχανή και χωρίς καύσιμα.
Κατασκευασμένη από ξύλο, η σχεδία είναι δεμένη σε ένα χαλύβδινο καλώδιο (παλαιότερα ήταν σκοινί) τεντωμένο ανάμεσα στις δύο όχθες του Άντα. Για να ξεκινήσει, ο άνθρωπος στο τιμόνι τραβάει ένα σκοινί που στρέφει το σκάφος προς το κέντρο του ποταμού. Ο πορθμέας στη συνέχεια τοποθετεί το μέσο λοξά σε σχέση με το ρεύμα, το οποίο το σπρώχνει προς την απέναντι όχθη.
Η δύναμη του νερού ασκείται στη μία πλευρά του σκάφους, το οποίο προχωρά χάρη σε μια αρχή ανάλυσης δυνάμεων που είχε γοητεύσει τον Λεονάρντο.
Για τη λειτουργία του πορθμείου αρκεί ένας μόνο χειριστής και η διάπλου διαρκεί περίπου πέντε λεπτά.
Η πλατφόρμα μεταφέρει πεζούς, ποδήλατα, μοτοσικλέτες και αυτοκίνητα. Το εισιτήριο κοστίζει 1,5 ευρώ (3,5 ευρώ για τα αυτοκίνητα). Σε περίπτωση ισχυρού ανέμου, το δρομολόγιο διακόπτεται.