Το φεστιβάλ κινηματογράφου του Κάρλοβι Βάρι, μεγαλύτερο πολιτιστικό γεγονός της Τσεχίας, ξεκινά την 60ή χρονιά: ο Γίρι Σκάτσελ φωτίζει το παρελθόν και την άνοδο της απήχησης στους νεότερους σινεφίλ.
Η μεγαλύτερη πολιτιστική διοργάνωση στην Τσεχική Δημοκρατία, το διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου, μόλις ξεκινά στη λουτρόπολη Κάρλοβι Βάρι.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι ηθοποιοί Ντάστιν Χόφμαν, Μάγκι Τζίλενχαλ, Τζέσι Άιζενμπεργκ, Ζιλιέτ Μπινός, Τζέφρι Ράιτ, Χάρβεϊ Καϊτέλ, Κάιρα Σέντγουικ, Κέβιν Μπέικον, ο διευθυντής φωτογραφίας Ρόμπερτ Ρίτσαρντσον και πολλοί ακόμη θα δώσουν το παρών στην ετήσια γιορτή για να συναντήσουν τους θαυμαστές τους και τους φίλους του σινεμά ή για να παραλάβουν το βραβείο Crystal Globe για την εξαιρετική τους προσφορά στον παγκόσμιο κινηματογράφο.
Φέτος, το φεστιβάλ θα προβάλει 12 ταινίες στο κύριο διαγωνιστικό τμήμα, 12 στο διαγωνιστικό τμήμα Proxima, 12 σε ειδικές προβολές και δεκάδες ακόμη ταινίες μυθοπλασίας μεγάλου μήκους και ντοκιμαντέρ. Συνολικά θα παρουσιαστούν έως και 200 ταινίες.
Χρόνος, παράδοση και «αρ νουβό γλυκά»
Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Κάρλοβι Βάρι είναι το δεύτερο παλαιότερο φεστιβάλ στον κόσμο μετά τη Βενετία. Ιδρύθηκε το 1946 και φέτος γιορτάζει τα 80 του χρόνια, παρότι πρόκειται μόλις για την 60ή διοργάνωση.
Αυτό οφείλεται στο ότι στο παρελθόν ήταν το μοναδικό φεστιβάλ κατηγορίας Α που είχε οριστεί για το ανατολικό μπλοκ και έτσι από το 1959 έως το 1993 ήταν υποχρεωμένο να εναλλάσσεται ανά έτος με τη Μόσχα.
Επιβίωσε του σκληρού κομμουνισμού της δεκαετίας του 1950, έπειτα της κατοχής του 1968 και της επακόλουθης «ομαλοποίησης» τη δεκαετία του 1970 και του 1980.
Ωστόσο, μετά τη «Βελούδινη Επανάσταση» τη δεκαετία του 1990, λίγο έλειψε να εξαφανιστεί. Εμφανίστηκε ανταγωνισμός με τη μορφή του φεστιβάλ Golden Golem, που διοργανωνόταν στην Πράγα. Εκείνο το φεστιβάλ όμως σταμάτησε οριστικά μόλις δύο χρόνια αργότερα.
Τη διοργάνωση ανέλαβε ο δημοφιλής ηθοποιός Γίρι Μπαρτόσκα, ο οποίος το 1994, μαζί με τη θεωρητικό του κινηματογράφου Έβα Ζαοραλόβα, το αναβίωσαν. Υπό την καθοδήγησή τους, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Κάρλοβι Βάρι εξελίχθηκε στο σημαντικότερο φεστιβάλ του πρώην «ανατολικού μπλοκ». Εξασφάλισαν την απεξάρτησή του από τη Μόσχα και το βασικό όραμα του Μπαρτόσκα ήταν πως το φεστιβάλ έπρεπε να παραμείνει στο Κάρλοβι Βάρι.
«Μια μεγάλη πόλη αραιώνει το φεστιβάλ», λέει ο Γίρι Μπαρτόσκα στο ντοκιμαντέρ των Μίλαν Κούχινκα και Γιουράσεκ «Musíme to zarámovat!» («Πρέπει να το καδράρουμε!»). «Ενώ το Κάρλοβι Βάρι – που ο Κορμπιζιέ είχε περιγράψει ως “μια συγκέντρωση από αρ νουβό γλυκά”, κάτι θαυμάσιο – σε κλείνει μέσα του. Στην Πράγα ένας δημοσιογράφος μπορεί να πει: “Είναι τρεις, θα ταΐσω τα παιδιά και θα πεταχτώ στο καθαριστήριο”. Στο Κάρλοβι Βάρι όχι – εκεί πρέπει να είσαι παρών και να μιλάς για τον κινηματογράφο…»
Τα πρώτα βήματα ήταν πολύ δύσκολα, καθώς ο τότε υπουργός Πολιτισμού αποφάσισε να μην στηρίξει καθόλου το φεστιβάλ κινηματογράφου στο Κάρλοβι Βάρι. Ο Γίρι Μπαρτόσκα αναγκάστηκε να υπογράψει ένα μεγάλο γραμμάτιο ώστε να μπορέσει να πραγματοποιηθεί η διοργάνωση. Το εξόφλησε με καλή πίστη και έτσι το φεστιβάλ μπόρεσε να συνεχίσει και να ανθίσει.
«Καθοριστικό ρόλο έπαιξε το ότι ο πρώην πρόεδρος του φεστιβάλ, Γίρι Μπαρτόσκα, ήταν ένας πολύ γνωστός Τσέχος ηθοποιός με εξαιρετικά στενές σχέσεις με τον Βάτσλαβ Χάβελ, στενός φίλος του πρώην πρωθυπουργού Βάτσλαβ Κλάους, και μπορούσε να απευθυνθεί σε ιδιωτικές εταιρείες, σε χορηγούς. Η φήμη του έφερε αυτούς τους επενδυτές και τους χορηγούς στο φεστιβάλ», δήλωσε στο Euronews ο εκτελεστικός διευθυντής του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Κάρλοβι Βάρι, Κριστόφ Μούχα.
Ο πρόεδρος του φεστιβάλ Γίρι Μπαρτόσκα πέθανε πριν από την 59η διοργάνωση, το 2024. Τη θέση του δεν έχει αναλάβει κανείς και πλέον το φεστιβάλ διοικείται από ένα τριμερές σχήμα: τον εκτελεστικό διευθυντή Κριστόφ Μούχα, τον καλλιτεχνικό διευθυντή Κάρελ Οχ και τον διευθυντή παραγωγής Πέτρ Λίντιμερ. Διαχειρίζονται το φεστιβάλ με προϋπολογισμό περίπου 10 εκατ. ευρώ (250 εκατ. τσέχικες κορώνες), ο οποίος χρηματοδοτείται κυρίως από χορηγούς. Περίπου το 20% προέρχεται από το κράτος, το 10% από τον δήμο και την περιφέρεια του Κάρλοβι Βάρι και το 70% από ιδιωτικούς χορηγούς. Σε άλλα αντίστοιχα φεστιβάλ, οι αναλογίες είναι συνήθως αντίστροφες.
Η δύναμη στο κοινό
Κάθε χρόνο το φεστιβάλ προβάλλει περισσότερες από 180 ταινίες μεγάλου μήκους και αρκετές δεκάδες μικρού μήκους από όλο τον κόσμο. Στην περσινή διοργάνωση συμμετείχαν σχεδόν 10.000 διαπιστευμένοι επισκέπτες, 411 κινηματογραφιστές, 1.055 διαπιστευμένοι επαγγελματίες και 557 Τσέχοι και ξένοι δημοσιογράφοι.
Κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ πραγματοποιήθηκαν 465 προβολές ταινιών, με περισσότερα από 128.000 εισιτήρια. Συνολικά παρουσιάστηκαν 175 ταινίες, μεταξύ των οποίων 108 ταινίες μυθοπλασίας μεγάλου μήκους, 23 ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους και 44 ταινίες μικρού μήκους. Σε 156 προβολές οι ταινίες προλογίστηκαν από αντιπροσωπείες των δημιουργών.
«Αυτό που κάνει ξεχωριστό το Κάρλοβι Βάρι είναι ότι ο καθένας μπορεί να έρθει και απλώς να αγοράσει ένα εισιτήριο», λέει ο Κριστόφ Μούχα. «Ένα εισιτήριο κοστίζει λιγότερο από 3 ευρώ και αυτό είναι που κάνει το φεστιβάλ ιδιαίτερο. Δεν χρειάζεται να είσαι επαγγελματίας, δεν χρειάζεται να είσαι κινηματογραφιστής, δεν χρειάζεται να δουλεύεις στον χώρο, στη βιομηχανία, μπορείς παρ’ όλα αυτά να πας στο Κάρλοβι Βάρι και να δεις ταινίες».
Γι’ αυτό το φεστιβάλ είναι τόσο δημοφιλές, ιδιαίτερα στους νέους. Χιλιάδες πηγαίνουν κάθε χρόνο, παρότι αναγκάζονται να κοιμούνται σε σκηνές σε οργανωμένα κάμπινγκ. Τους αποκαλούν «σακιδιοφόρους» και οι κινηματογραφικές αίθουσες είναι γεμάτες από αυτούς.
Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Κάρλοβι Βάρι διαρκεί έως τις 11 Ιουλίου.