«Η κουζίνα μου είναι γέφυρα ανάμεσα στο Κονγκό και τη Γαλλία», λέει η μαγείρισσα Μαρί-Κλαρίς, που έγινε σεφ με το γαλλικό start-up Meet My Mama, το οποίο σερβίρει φαγητό fusion σε μεγάλες διεθνείς εκδηλώσεις. Η Βαλερί Γκοριά αποκαλύπτει τη συνταγή της επιτυχίας τους.
Σε μια επαγγελματική κουζίνα, καλά κρυμμένη μέσα στη Cité Fertile, έναν ζωντανό πολιτιστικό κόμβο στα περίχωρα του Παρισιού, η Μαρί-Κλαρίς Μπονζία τακτοποιεί προσεκτικά δίσκους με πολύχρωμα καναπέδες που προορίζονται για μια υψηλού κύρους εταιρική εκδήλωση αργότερα το βράδυ.
Ανάμεσά τους υπάρχουν μίνι κις με μανιόκα και μπάμιες, σερβιρισμένα με σάλτσα κάρι μάνγκο, μαζί με σουβλάκια κοτόπουλου μαριναρισμένα σε μαφέ ή μπουκιές γλυκοπατάτας με κρέμα τυριού και πιπέρι Likouala.
«Η κουζίνα μου είναι μια γέφυρα ανάμεσα στο Κονγκό, τη χώρα μου, και τη Γαλλία», χαμογελά η Μαρί-Κλαρίς. «Έμαθα τις γαλλικές τεχνικές μαγειρικής για να αναδείξω τα υλικά από την πατρίδα μου».
Και αυτή η γέφυρα δεν είναι μόνο γαστρονομική.
Η σεμνή σεφ δεν είχε φανταστεί ποτέ ότι οι μαγειρικές της ικανότητες θα άλλαζαν τη ζωή της. Το μεγαλύτερο μέρος της καριέρας της το πέρασε σε διοικητικές θέσεις, προτού η ζωή της πάρει απροσδόκητη τροπή.
Κατά τη διάρκεια της εμφύλιας σύγκρουσης στη χώρα της, μία από τις κόρες της γεννήθηκε με μια σπάνια ασθένεια που απαιτούσε εξειδικευμένη ιατρική φροντίδα. Η οικογένεια διέφυγε στη Γαλλία, ώστε το παιδί να μπορέσει να λάβει θεραπεία.
Η προσπάθεια να συνδυάσει μια απαιτητική δουλειά γραφείου με συνεχείς νοσηλείες σύντομα αποδείχθηκε αδύνατη.
«Όποτε η κόρη μου ήταν στο νοσοκομείο, τα παρατούσα όλα και έτρεχα κοντά της», θυμάται η Μαρί-Κλαρίς. «Αυτό δημιούργησε πολλές δυσκολίες στη δουλειά».
Αναζητώντας μεγαλύτερη αυτονομία, γράφτηκε σε σχολή μαγειρικής και απέκτησε επαγγελματικό δίπλωμα.
Η Μαρί-Κλαρίς, που σήμερα διευθύνει τη δική της εταιρεία τροφοδοσίας, Maison Kolia, είναι μία από τις δεκάδες γυναίκες επιχειρηματίες που υποστηρίζονται από το Meet My Mama, μια foodtech εταιρεία με έδρα το Παρίσι, η οποία συνδυάζει υπηρεσίες τροφοδοσίας υψηλού επιπέδου με κοινωνικό αντίκτυπο.
Μετατρέποντας το αθέατο ταλέντο σε αξία
Μέσα από εκπαίδευση, καθοδήγηση και επιχειρηματικές ευκαιρίες, η εταιρεία βοηθά γυναίκες με διαφορετικά υπόβαθρα και μεταναστευτικές ρίζες να μετατρέψουν το μαγειρικό τους ταλέντο σε ακμαίες επιχειρήσεις.
Το Meet My Mama ιδρύθηκε το 2017 από τη Λούμπνα Ξιμπί, τη Ντόνια Σουάντ Αμαμρά και τον Γιουσέφ Ουντάχμαν, οι οποίοι μόλις ξεκινούσαν την επαγγελματική τους πορεία, έχοντας σπουδάσει αντίστοιχα επιχειρήσεις και τεχνολογία, πολιτικές επιστήμες και εμπόριο.
«Η ιδέα γεννήθηκε από τις δικές μας ιστορίες», εξηγεί ο Ουντάχμαν. «Μεγαλώσαμε περιτριγυρισμένοι από γυναίκες με απίστευτες δεξιότητες, που συχνά παρέμεναν αόρατες οικονομικά, παρά το ταλέντο και τις γνώσεις τους. Στις θέσεις ευθύνης στη γαστρονομία, το 90% των σεφ είναι ακόμη άνδρες. Δεν θέλαμε απλώς να κάνουμε χώρο για αυτές τις γυναίκες. Θέλουμε να έχουν πρόσβαση στις καλύτερες θέσεις».
Το όνομα του startup παραπέμπει στις «Mères Lyonnaises» (Μητέρες της Λυών), μαγείρισσες ταπεινής καταγωγής που, στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, εγκατέλειψαν την οικιακή υπηρεσία για να ανοίξουν τα δικά τους εστιατόρια στη Λυών, την πόλη που θεωρείται η γαστρονομική πρωτεύουσα της Γαλλίας.
Πολλές από αυτές έγιναν θρύλος, όπως η Ευγενία Μπραζιέ, η οποία το 1933 έγινε η πρώτη γυναίκα σεφ που απέκτησε τρία αστέρια Michelin, επιβάλλοντας τις δικές της συνταγές σε έναν ανδροκρατούμενο κόσμο. «Οι Mères Lyonnaises εκπαίδευσαν σεφ όπως ο Πολ Μποκιούς. Εμείς φέραμε την έννοια στο σήμερα», λέει η Λούμπνα Ξιμπί.
Ένα κοκτέιλ παράδοσης και μίξης
Μια ανανέωση με γεύση από κουζίνες όλου του κόσμου, που αντικατοπτρίζει τη σύγχρονη κοινωνία. Με τα χρόνια, το Meet My Mama έχει υποδεχθεί γυναίκες από κάθε γωνιά του πλανήτη.
«Έχουμε γνωρίσει εξαιρετικές γυναίκες από το Περού, την Ιαπωνία, την Ισλανδία, τη Σρι Λάνκα, το Μαρόκο, την Ιταλία, το Κονγκό και πολλές άλλες χώρες», λέει η Ξιμπί. «Καθεμία φέρνει μια διαφορετική ιστορία, κουλτούρα και τεχνογνωσία. Είναι γαστρονομικά ταξίδια γύρω από τον κόσμο. Αυτό είναι που κάνει το Meet My Mama τόσο πλούσιο».
Ανάμεσα σε όσες γράφουν αυτό το νέο κεφάλαιο είναι η Μιλένα Πέτσο, ιδρύτρια της εταιρείας τροφοδοσίας Wankas.
Γεννημένη στη Γαλλία από Περουβιανούς γονείς, η σεφ εργάστηκε για αρκετά χρόνια στον χώρο του χρηματοοικονομικού ελέγχου, πριν συνειδητοποιήσει ότι η ζωή στις εταιρείες δεν ήταν πια αυτό που ήθελε.
«Ήθελα να χτίσω κάτι δικό μου και να το δω να μεγαλώνει», λέει.
Ταξίδεψε στο Περού για να σπουδάσει σε γαστρονομική σχολή, προτού επιστρέψει στη Γαλλία, όπου εντάχθηκε σε έναν θερμοκοιτίδα γαστρονομίας και στη συνέχεια στο Meet My Mama.
Η κουζίνα της αναδεικνύει την εντυπωσιακή γαστρονομική κληρονομιά του Περού, συνδυάζοντας αυτόχθονες παραδόσεις με ιαπωνικές, ευρωπαϊκές και αφρικανικές επιρροές. Ένα από τα signature πιάτα της είναι ένα εκλεπτυσμένο Nikkei ceviche, ενώ ένα άλλο συνδυάζει μαύρη κινόα με παραδοσιακή κρέμα huancaína και cancha, το ψημένο περουβιανό καλαμπόκι που της θυμίζει τα παιδικά της χρόνια.
Όταν προσχώρησε στο Meet My Mama, είχε ήδη πελάτες. Όπως λέει όμως, το δίκτυο τη βοήθησε να επαγγελματοποιήσει κάθε πτυχή της επιχείρησής της.
«Με βοήθησαν να γίνω πιο αποτελεσματική και παραγωγική, αλλά και να βελτιώσω τα πρότυπα υγιεινής και ποιότητας. Πλέον λειτουργούμε πραγματικά στο υψηλότερο επίπεδο».
Το Meet My Mama προσφέρει πολλά περισσότερα από απλή προβολή. Μέσα από τη Mama Academy, οι συμμετέχουσες εκπαιδεύονται σε τεχνικές μαγειρικής, επιχειρηματικότητα, διοίκηση επιχειρήσεων και ηγεσία.
«Δίνουμε στις Mamas τη δύναμη να έχουν δύναμη. Και μετά θα μεταφέρουν ένα μέρος αυτής στα παιδιά τους, στους ανθρώπους γύρω τους», τονίζει η συνιδρύτρια Ντόνια Σουάντ Αμαμρά. «Ο έμμεσος αντίκτυπος είναι τεράστιος».
Μέσω συνεργασίας με την Ecole Ducasse, τη σχολή μαγειρικής που ίδρυσε ο διάσημος Γάλλος σεφ Αλέν Ντικάς, οι επιχειρηματίες έχουν επίσης την ευκαιρία να τελειοποιήσουν τις δεξιότητές τους.
Η Αμινάτα Κανέ, που έχει τη δική της εταιρεία τροφοδοσίας «Au Kassimani», συγκαταλέγεται στις εκπαιδευόμενες.
«Ήρθα εδώ για να βρω τις τεχνικές δεξιότητες που χρειάζομαι, ώστε να ολοκληρώσω αυτό που ξεκίνησα με το Meet My Mama», λέει. «Ο στόχος μου είναι να αναδείξω την αφρικανική κουζίνα, δίνοντάς της γαστρονομική διάσταση».
Το Meet My Mama έχει ήδη βοηθήσει περίπου 80 γυναίκες να ξεκινήσουν τη δική τους εταιρεία τροφοδοσίας, ενώ εκατοντάδες ακόμη έχουν εκπαιδευτεί ή βρει δουλειά στον χώρο της εστίασης.
«Εργαζόμαστε για μεγάλες εταιρείες», λέει η Μαρί-Κλαρίς Μπονζία. «Πιθανότατα δεν θα μπορούσαμε να ανοίξουμε αυτές τις πόρτες μόνες μας, αλλά το Meet My Mama τις ανοίγει για εμάς».
Ωστόσο, όπως λέει, το μεγαλύτερο επίτευγμα δεν είναι η επαγγελματική αναγνώριση.
«Σήμερα κάνω αυτό που αγαπώ», λέει σκεπτόμενη. «Είναι μια καταξίωση, είναι κάτι για το οποίο είμαι περήφανη, αλλά πάνω απ’ όλα είναι ελευθερία».
Το Meet My Mama έχει καθιερωθεί ως σοβαρός παίκτης στον ανταγωνιστικό χώρο της τροφοδοσίας στη Γαλλία. Η εταιρεία οργανώνει πλέον περισσότερες από 600 εκδηλώσεις τον χρόνο και έχει προσελκύσει ένα εντυπωσιακό πελατολόγιο, στο οποίο περιλαμβάνονται η Google, η LVMH, η Chanel και η AXA. Οι σεφ της έχουν αναλάβει εκδηλώσεις σε εμβληματικούς χώρους, όπως το Παλάτι των Βερσαλλιών και ο Πύργος του Άιφελ, καθώς και διεθνείς διοργανώσεις, όπως η Expo 2020 στο Ντουμπάι και οι Παραολυμπιακοί Αγώνες Παρίσι 2024.
Από τις γειτονικές κουζίνες στα προεδρικά τραπέζια
Για τη Λούμπνα Ξιμπί, αυτή η εμπορική επιτυχία είναι αδιαχώριστη από την κοινωνική αποστολή της εταιρείας.
«Όσο περισσότερη δουλειά κάνουμε, τόσο μεγαλύτερο αντίκτυπο δημιουργούμε», λέει. «Και όσο αυξάνεται ο αντίκτυπος, τόσο ακολουθεί και η δουλειά».
Η εταιρεία έχει πλέον χιλιάδες επίδοξες σεφ στη λίστα αναμονής και εξετάζει ευκαιρίες για διεθνή επέκταση.
Όπως οι περίφημες «Μητέρες» της Λυών, έτσι και οι σημερινές Mamas αποδεικνύουν ότι η πολιτιστική κληρονομιά μπορεί να συμβάλει στο να επαναπροσδιοριστεί το γαστρονομικό τοπίο της Γαλλίας, με μια σύγχρονη πινελιά.
«Το να οδηγήσουμε τις Mamas προς την αριστεία είναι για εμάς win-win. Είναι αυτό που μας επιτρέπει να δουλεύουμε σε υπέροχους χώρους, να αναλαμβάνουμε μεγάλες εταιρείες και διοργανώσεις ή προσωπικότητες όπως οι Πρόεδροι. Βρισκόμαστε πλέον ανάμεσα στους κορυφαίους τροφοδότες του Παρισιού», λέει με περηφάνια η Λούμπνα Ξιμπί. «Δεν ξέρω πόσο ακόμη θα προχωρήσουμε. Αλλά έχουμε πετύχει υπέροχα πράγματα μαζί. Και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε».