Ο καθηγητής Τόμπιας Πφλέντερερ από τη Βαυαρική Εταιρεία Υποβρύχιας Αρχαιολογίας μιλά στο Euronews για ξύλινα τμήματα ναυαγίου στη λίμνη Κωνστάνς και εξηγεί τι κάνει την ανακάλυψη ξεχωριστή.
Ανοιχτά του Λιντάου στη λίμνη Κωνσταντία υποβρύχιοι αρχαιολόγοι εντόπισαν ξύλινα τμήματα ενός ναυαγίου, τα οποία φαίνεται ότι είναι πολύ παλαιότερα απ’ όσο είχε αρχικά θεωρηθεί.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Η πληροφορία ήρθε από έναν αθλητικό δύτη που γνωρίζει καλά την περιοχή. Είχε ήδη υποψιαστεί ότι μπορεί να πρόκειται για ναυάγιο», αναφέρει ο αρχαιολογικός ερευνητής-δύτης καθηγητής δρ Τόμπιας Πφλέντερερ σε ερώτηση του Euronews. Κατά κύριο επάγγελμα είναι καρδιολόγος στο Κάουφμποϊρεν και καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Έρλαγκεν, ενώ παράλληλα είναι επίτιμος πρόεδρος της Βαυαρικής Εταιρείας Υποβρύχιας Αρχαιολογίας (BGfU).
«Το πιο ενδιαφέρον ήταν ότι μπορέσαμε πράγματι να ταυτοποιήσουμε τα ξύλινα υπολείμματα ως ναυάγιο. Αυτό δεν ήταν καθόλου δεδομένο από την αρχή· θα μπορούσαν να είναι και άλλα τυχαία κομμάτια ξύλου. Όταν όμως είδαμε να προεξέχουν από τον πυθμένα της λίμνης αρκετά νομέ και τμήματα της εξωτερικής γάστρας, η ερμηνεία έγινε γρήγορα σαφής», εξηγεί ο Πφλέντερερ.
Ένας νομέας είναι φέρον δομικό στοιχείο ενός σκάφους, πλοίου ή αεροσκάφους. Συνδεδεμένοι μεταξύ τους, οι νομές σχηματίζουν τον κορμό του πλοίου, όπως τα πλευρά στο σώμα. Οι υποβρύχιοι αρχαιολόγοι της BGfU είχαν ήδη εντοπίσει στη λίμνη Κωνσταντία και επίσης στη λίμνη Κίμζε αρκετές, σαφώς πιο βαριές, μονόξυλες βάρκες, ορισμένες από τις οποίες εκτίθενται στο Γερμανικό Μουσείο στο Μόναχο.
Το μεσαιωνικό πλοίο που εντοπίστηκε τώρα φαίνεται ότι έχει μήκος μεταξύ οκτώ και δώδεκα μέτρων. Το πλάτος της γάστρας είναι περίπου τρία μέτρα.
Οι νομές και τα άλλα ξύλινα τμήματα στη λίμνη Κωνσταντία, τη μεγαλύτερη εσωτερική λίμνη της Γερμανίας, εντοπίστηκαν ανοιχτά του Λιντάου, κοντά στα σύνορα με την Αυστρία. Η απέναντι όχθη ανήκει στην Ελβετία.
Ήδη πέρυσι, πριν από τα τωρινά κύματα καύσωνα, η στάθμη των υδάτων στη λίμνη Κωνσταντία βρισκόταν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Ναυάγιο από την ύστερη μεσαιωνική περίοδο
Αυτό που αιφνιδίασε πραγματικά τους υποβρύχιους αρχαιολόγους ήταν η ηλικία του ναυαγίου. «Στην αρχή περιμέναμε ότι θα χρονολογηθεί στους νεότερους χρόνους. Στη λίμνη Κωνσταντία υπάρχουν ήδη ορισμένα ναυάγια από την ύστερη μεσαιωνική περίοδο, αλλά είναι λίγα – μέχρι στιγμής τέσσερα. Το συγκεκριμένο ναυάγιο μπορεί επομένως να προσφέρει νέα στοιχεία για την κατασκευή πλοίων και τη ναυσιπλοΐα στη λίμνη Κωνσταντία κατά τον ύστερο Μεσαίωνα».
Η ανάλυση ενός μικρού δείγματος ξύλου – σε συνεννόηση με τη Βαυαρική Κρατική Υπηρεσία Προστασίας Μνημείων – έδειξε ότι το ναυάγιο χρονολογείται μεταξύ 1420 και 1450 μ.Χ., όπως αναφέρει και η εφημερίδα Schwäbische Zeitung.
Ο υποβρύχιος αρχαιολόγος Πφλέντερερ παραμένει εξαιρετικά συγκρατημένος: «Μέχρι στιγμής έχουμε πραγματοποιήσει μόνο δύο καταδύσεις και μια πρώτη καταγραφή, δηλαδή λήψη ορθοφωτογραφιών και συλλογή ενός δείγματος ξύλου από έναν από τους νομούς. Μέσω μιας χρονολόγησης με άνθρακα-14 μπορέσαμε στη συνέχεια να τοποθετήσουμε το ναυάγιο στον 15ο αιώνα μ.Χ.»
Η ανέλκυση είναι εξαιρετικά δαπανηρή
Σε αντίθεση με την εντυπωσιακή ανακάλυψη φορτίου πλοίου από τη ρωμαϊκή εποχή στη λίμνη Νεσατέλ στην Ελβετία, η ανέλκυση του ναυαγίου από τη λίμνη Κωνσταντία δεν προβλέπεται προς το παρόν.
Ο Τόμπιας Πφλέντερερ σχολιάζει: «Η ανέλκυση σημαίνει επίσης ότι πρέπει κανείς να συντηρήσει και να διατηρήσει σωστά τα τμήματα του ναυαγίου. Πρόκειται για εξαιρετικά δαπανηρή διαδικασία. Επιπλέον, τίποτα δεν συντηρεί και δεν προστατεύει καλύτερα ένα ναυάγιο από το να παραμένει κάτω από το νερό, ιδανικά καλυμμένο με ιζήματα. Συζητείται ενδεχομένως μια μικρής κλίμακας ανασκαφή, ώστε να μπορέσουμε να προσδιορίσουμε τον τρόπο κατασκευής του πλοίου και τις ακριβείς διαστάσεις του».
Περισσότερες πληροφορίες για τα έργα του συλλόγου σε διάφορες λίμνες υπάρχουν στην ιστοσελίδα της Βαυαρικής Εταιρείας Υποβρύχιας Αρχαιολογίας (πηγή στα Γερμανικά) (BGfU). Στον σύλλογο συμμετέχουν περίπου 100 μέλη, κυρίως εθελοντές. Ανάμεσά τους υπάρχουν επαγγελματίες αρχαιολόγοι και εκπαιδευμένοι ερευνητές-δύτες, αλλά και φοιτητές, έμπειροι αθλητικοί δύτες και άτομα που ασχολούνται με την υποβρύχια αρχαιολογία ως χόμπι.