Η κυκλοφορία της "Οδύσσειας" του Νόλαν αυξάνει θεαματικά το ενδιαφέρον για το ομηρικό έπος και την εκμάθηση των ελληνικών
Η ταινία «Η Οδύσσεια» (The Odyssey) του Κρίστοφερ Νόλαν συνεχίζει να κυριαρχεί στα παγκόσμια ταμεία, συγκεντρώνοντας πάνω από 650 εκατομμύρια δολάρια σε μόλις δύο εβδομάδες προβολής στις αίθουσες. Ο κινηματογραφικός κολοσσός είναι ήδη η μεγαλύτερη ταινία live action της χρονιάς μέχρι στιγμής και οδεύει προς το να ξεπεράσει το πολυπόθητο όριο του 1 δισ. δολαρίων.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι δεν περιορίζεται στο να φέρνει τον κόσμο ξανά στις κινηματογραφικές αίθουσες...
Από την κυκλοφορία της και μετά, η ταινία έχει οδηγήσει σε έκρηξη ενδιαφέροντος για τα κλασικά έργα και ειδικότερα για την ανάγνωση του αρχαίου έπους του Ομήρου. Υπάρχει αναφερόμενη αύξηση 70% στις πωλήσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο φέτος σε σύγκριση με το 2025· οι καθημερινές ώρες ακρόασης του “The Odyssey” στη Γαλλία έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 752% στο Spotify στα μέσα Ιουλίου σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα· και στις ΗΠΑ οι πωλήσεις του βιβλίου έχουν ανέβει κατά 76% από την αρχή του έτους, σύμφωνα με στοιχεία της Circana BookScan.
Πέρα από τις αναγνωστικές συνήθειες, η κυκλοφορία της ταινίας του Νόλαν έχει πυροδοτήσει και ενδιαφέρον για την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας.
Σύμφωνα με τα Google Trends (μέσω της Preply και των The Times) παρατηρείται άλμα στις αναζητήσεις για τον όρο «learn Greek», οι οποίες έχουν αυξηθεί κατά 5.000% τις δύο τελευταίες εβδομάδες.
«Η Οδύσσεια του Ομήρου γράφτηκε στα αρχαία ελληνικά, που διαφέρουν σημαντικά από τη γλώσσα που μιλιέται σήμερα στην Ελλάδα», δήλωσε η ειδικός στις γλωσσικές τάσεις της Preply Μάντλιν Ένος. «Τα αρχαία ελληνικά προσφέρουν τη δυνατότητα να έρθει κανείς πιο κοντά στο πρωτότυπο κείμενο του Ομήρου και στον ευρύτερο κλασικό κόσμο, ενώ τα νέα ελληνικά μπορούν να βοηθήσουν τον κόσμο να συνδεθεί με τη σύγχρονη ελληνική κουλτούρα και να επικοινωνήσει με τους σημερινούς ομιλητές.»
Η Ένος πρόσθεσε: «Είτε κάποιος είναι περίεργος για τη γλώσσα του Ομήρου είτε για τα ελληνικά που μιλιούνται σήμερα, αυτή η αρχική σπίθα μπορεί να οδηγήσει σε βαθύτερη κατανόηση της γλωσσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας.»
Οι επικριτές καταγγέλλουν την χρήση αγγλικών
Ενώ η ταινία κάνει μεγάλη αίσθηση στις κινηματογραφικές αίθουσες και ενισχύει τις πωλήσεις βιβλίων και το ενδιαφέρον για τη βαθιά πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας, υπάρχουν κάποιοι πουριτανοί που έχουν απογοητευτεί από την εκδοχή του Νόλαν πάνω στο πρωτότυπο υλικό – ειδικότερα από τη χρήση σύγχρονης αγγλικής γλώσσας.
Πολλοί είναι διατεθειμένοι να το δεχτούν αυτό ως καλλιτεχνική ελευθερία και έχουν επαινέσει τη διασκευή του Νόλαν, άλλοι όμως, όπως η Βρετανοαμερικανίδα κλασική φιλόλογος Έμιλι Γουίλσον, της οποίας η μετάφραση του 2017 του ομηρικού έπους ήταν η πρώτη σε αγγλικό στίχο από γυναίκα, εκφράζονται δημόσια.
Σε ένα δοκίμιό της στο London Review of Books, η Γουίλσον γράφει: «Είχα ελπίσει ότι η συγγένεια του Νόλαν με αυτά τα ομηρικά θέματα θα τον ωθούσε σε νέα δημιουργικά ύψη και θα του επέτρεπε να πλάσει πιο πειστικούς χαρακτήρες. Όμως το The Odyssey διαθέτει τον συνηθισμένο συνδυασμό μεγαλομανίας και επιφανειακότητας… Το όραμα της ταινίας είναι υπερβολικά συγκεχυμένο, οι χαρακτήρες της πολύ λίγο ανεπτυγμένοι, για να προσφέρει όσα μισοϋπόσχεται σε επίπεδο μεγάλων ιδεών – αν και είναι πολύ καλή στο να αποδίδει μεγάλες εκρήξεις και τεράστιους γίγαντες.»
Και προσθέτει: «Η Οδύσσεια του Νόλαν στερείται πολλών από τα στοιχεία που κάνουν το ποίημα σπουδαίο. Δεν έχει τίποτα πειστικό να πει για τον χρόνο, τη μνήμη, την ιστορία, τον πόλεμο ή για τη σχέση ανάμεσα στον ένδοξο γυρισμό ενός πολεμιστή και τις ζωές της οικογένειάς του, των αντιπάλων του, των συμπολεμιστών, φίλων και γειτόνων του.»
«Της λείπει το ψυχολογικό, συναισθηματικό, πολιτικό και ηθικό βάθος. Η αφηγηματική της δομή είναι γεμάτη τεχνάσματα. Η γραφή είναι άθλια. Κανένας από τους χαρακτήρες δεν έχει πειστικά κίνητρα για τις πράξεις ή τα λόγια του. Δεν υπάρχουν ερωτικές σκηνές και όλα τα φαγητά δείχνουν απαίσια.»
Η Γουίλσον πρόσθεσε ακόμη ότι «θα ντρεπόμουν αν είχα γράψει οποιοδήποτε μέρος αυτού του σεναρίου», παραδέχτηκε όμως ότι η ταινία έχει σημαντικό αντίκτυπο τόσο στην πολιτιστική επίγνωση της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας όσο και στην ίδια την κινηματογραφική τέχνη.
Είπε στην The Times ότι «η κυκλοφορία του The Odyssey εξακολουθεί να είναι ένα γεγονός που αξίζει να γιορτάζεται» και ότι «φέρνει και πάλι το κοινό πίσω στις κινηματογραφικές αίθουσες».
«Ο Νόλαν κάνει ό,τι μπορεί για να ξαναφέρει το ευρύ κοινό στο διάβασμα και γι’ αυτό του είμαι ευγνώμων.»
Στην κριτική του Euronews Culture για το The Odyssey, γράψαμε: «Υπάρχουν τόσα πολλά να θαυμάσει κανείς για το γιγαντιαίο εγχείρημα του Νόλαν και τον τρόπο με τον οποίο απομακρύνεται από τον ομηρικό κόσμο, προτιμώντας μια ιστορία στην οποία οι υπερφυσικοί κόσμοι υποχωρούν για να δώσουν χώρο σε μια μοντερνιστική ανάγνωση της ψυχής του Οδυσσέα.»
Ωστόσο, το μοντάζ, τα προβλήματα ρυθμού και η έλλειψη διασκέδασης ή συγκίνησης ήταν παγίδες. Προσθέσαμε: «Κάτι λείπει. Όχι η κινηματογραφική δεξιοτεχνία, ούτε η φιλοδοξία· μάλλον μια στιγμή για να πάρεις ανάσα και να νιώσεις, σε ένα ταξίδι στην Άδη και πίσω που μερικές φορές μοιάζει με μια υποχρεωτική διαδρομή από το α στο β στο γ.»
Διαβάστε ολόκληρη την κριτική εδώ και δείτε σε ποια θέση βρίσκεται το The Odyssey στη δική μας κατάταξη της φιλμογραφίας του Νόλαν και στη κατάταξή μας με τις καλύτερες ταινίες του 2026 μέχρι στιγμής.