Το κόστος αναζωπυρώνει τη συζήτηση: βανδαλισμός ή πολύτιμη δημόσια τέχνη τα έργα του Μπάνκσι και πρέπει να συνεισφέρουν οι φορολογούμενοι;
Τρία Banksy έργα τέχνης έχουν κοστίσει στα κρατικά ταμεία σχεδόν £150.000 (€175.000) σε έξοδα απομάκρυνσης, ασφάλειας και συναφείς δαπάνες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η μεγαλύτερη μεμονωμένη δαπάνη προέρχεται από την τοιχογραφία που ζωγράφισε στο Royal Courts of Justice στο Λονδίνο τον Σεπτέμβριο του 2025. Οι εργασίες απομάκρυνσης και φύλαξης εκεί έχουν μέχρι στιγμής κοστίσει πάνω από £85.000 (€100.000), σύμφωνα με το BBC.
Η διαδικασία απομάκρυνσης βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και το κόστος αναμένεται να αυξηθεί.
Η τοιχογραφία απεικόνιζε έναν ανήμπορο διαδηλωτή ξαπλωμένο στο έδαφος να κρατά ένα πλακάτ με κηλίδες αίματος, ενώ πάνω από αυτόν ορθωνόταν ένας δικαστής κρατώντας σφυρί. Σε μεγάλο βαθμό ερμηνεύθηκε ως αντίδραση στην καταστολή της ακτιβιστικής οργάνωσης Palestine Action από τη βρετανική κυβέρνηση.
Αίτημα βάσει της νομοθεσίας περί ελευθερίας της πληροφόρησης αποκάλυψε την ανάλυση των δαπανών. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης δήλωσε στο BBC ότι £50.000 (€59.000) δαπανήθηκαν για την προσπάθεια αφαίρεσης της μπογιάς από το διατηρητέο κτίριο βαθμού II στην Carey Street. Άλλες £35.000 (€41.000) κάλυψαν υπερωρίες και μέτρα ασφαλείας.
«Το Royal Courts of Justice είναι διατηρητέο κτίριο και η Υπηρεσία Δικαστηρίων και Δικαστικών Επιτροπών (HMCTS) υποχρεούται να διατηρεί τον αρχικό του χαρακτήρα», ανέφερε η HM Courts and Tribunals Service.
Τα έργα του ανώνυμου καλλιτέχνη δρόμου από το Μπρίστολ έχουν προκαλέσει δαπάνες και σε άλλα σημεία της πρωτεύουσας. Επιπλέον £60.000 (€70.000) δαπανήθηκαν για προστατευτικά κιγκλιδώματα, προσωπικό και διοικητικά έξοδα, προκειμένου να προστατευτεί ένα άγαλμα του Banksy που εμφανίστηκε στο Λονδίνο τον Απρίλιο. Το έργο απεικονίζει έναν άνδρα που προχωρά και βγαίνει από την άκρη ενός βάθρου. Η φιγούρα κρατά έναν ιστό σημαίας, ενώ το ύφασμα καλύπτει το πρόσωπό του.
Τον Αύγουστο του 2024 μετέτρεψε επίσης ένα φυλάκιο της αστυνομίας της City of London σε μια γιγαντιαία δεξαμενή με πιράνχας. Το έργο αφαιρέθηκε αργότερα με κόστος £2.200 (€2.500) και πρόκειται να εκτεθεί μόνιμα στο Μουσείο του Λονδίνου αργότερα μέσα στη χρονιά.
Βανδαλισμός ή τέχνη;
Τα πρόσφατα περιστατικά έχουν αναζωπυρώσει τη συζήτηση για τη θέση των έργων του Banksy στους δημόσιους χώρους και για το κατά πόσο πρέπει να δαπανάται δημόσιο χρήμα για την προστασία ή την απομάκρυνσή τους.
Η κριτικός τέχνης Εστέλ Λόβατ υπερασπίζεται τα έργα του Banksy και υπογραμμίζει τα οφέλη για τον τουρισμό. «Κάποιοι επισκέπτονται τα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ και άλλοι επισκέπτονται την τέχνη του Banksy», δήλωσε στο BBC. «Τα έργα του φέρνουν τον κόσμο κοντά με τρόπο που η πολιτική μπορεί να μας διχάζει. Είναι σαν τον μαγικό αυλητή ή έναν κήρυκα της πόλης.»
Ωστόσο, ο σκιώδης υπουργός Δικαιοσύνης Νικ Τίμοθι έχει εντελώς διαφορετική άποψη, χαρακτηρίζοντας τη χρήση των χρημάτων των φορολογουμένων για την αντιμετώπιση του έργου «σκανδαλώδη». «Τα δικαστήριά μας είναι εθνικό σύμβολο της δικαιοσύνης και του κράτους δικαίου», είπε. «Ο βανδαλισμός του Banksy πρέπει να σταματήσει και ο ίδιος να πληρώσει τον λογαριασμό για το κόστος που επιβάλλει στους άλλους.»
Το πρόβλημα των γκραφίτι στη Ρώμη
Στο Λονδίνο, η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από το έργο ενός από τους πιο διάσημους καλλιτέχνες στον κόσμο. Στη Ρώμη, το πρόβλημα είναι πολύ λιγότερο λαμπερό, καθώς μνημεία, κατοικίες και πρόσφατα ανακαινισμένα κτίρια καλύπτονται από ανώνυμα tags.
Η ιταλική πρωτεύουσα έχει γίνει το απροσδόκητο πεδίο δράσης του 28χρονου συντηρητή αρχιτεκτονικών μνημείων Βαλέριο Τουβέρι, ο οποίος έχει αποκτήσει κοινό στο Instagram και το TikTok ταξιδεύοντας σε όλη την πόλη και αφαιρώντας tags και γκραφίτι από τα ιστορικά της τείχη.
Χρησιμοποιώντας μηχάνημα αμμοβολής και την κάμερα του κινητού του, ο Τουβέρι έχει γίνει γνωστός στο διαδίκτυο ως «ο τύπος που καθαρίζει τη Ρώμη».
Το πιο πρόσφατο έργο του είναι η Villa Sciarra, ιστορικό τοπόσημο της Ρώμης, όπου εμφανίστηκαν νέα γκραφίτι σε πρόσφατα αναστηλωμένους τοίχους. Φορώντας προστατευτικό εξοπλισμό και χρησιμοποιώντας μηχάνημα αμμοβολής υψηλής πίεσης, αφαίρεσε προσεκτικά τη μπογιά από σπρέι, διατηρώντας την πέτρα από κάτω.
«Αποφάσισα να ακολουθήσω αυτόν τον δρόμο, αυτή τη “μάχη” κατά των γκραφίτι, επειδή η Ρώμη είναι, κατά τη γνώμη μου, η ομορφότερη πόλη στον κόσμο, αλλά ταυτόχρονα η πιο βανδαλισμένη πόλη στην Ευρώπη», λέει. «Υπάρχουν ασήμαντα γραψίματα παντού: σε μνημεία, ιδιωτικά σπίτια, αυτοκίνητα και ρολά καταστημάτων.»
Ο Τουβέρι πιστεύει ότι υπάρχει σαφής διάκριση ανάμεσα στη street art και στα αδιάκριτα tags που καλύπτουν πολλά από τα ιστορικά κτίρια της πόλης.
Υποστηρίζει ότι η Ιταλία πρέπει να σκληρύνει τη στάση της απέναντι στους υπεύθυνους. Ζητά περισσότερες κάμερες παρακολούθησης, αυστηρότερους ελέγχους ασφαλείας και βαρύτερα χρηματικά πρόστιμα, ώστε να αποθαρρύνονται οι παραβάτες.