Τα φέρι μποτ σε ορισμένες ευρωπαϊκές πόλεις ευθύνονται για περισσότερη τοξική ατμοσφαιρική ρύπανση από όλα τα αυτοκίνητα, προειδοποιεί νέα μελέτη.
Τα φέρι μποτ που χρησιμοποιούν ορυκτά καύσιμα πνίγουν τα ευρωπαϊκά λιμάνια, καθώς οι ειδικοί ζητούν μια ταχεία μετάβαση στον εξηλεκτρισμό.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Τα φέρι αποτελούν ζωτικής σημασίας συνδετικό κρίκο ανάμεσα στα ευρωπαϊκά νησιά και την ηπειρωτική χώρα και συχνά θεωρούνται πιο φιλική προς το περιβάλλον εναλλακτική λύση σε σχέση με τα αεροπλάνα. Πολλά πλοία όμως είναι παλιά και ρυπογόνα, εκθέτοντας τους κατοίκους σε τοξική ατμοσφαιρική ρύπανση.
Μια νέα μελέτη της ΜΚΟ Transport & Environment (T&E) έδειξε ότι μόνο το 2023, 1.043 ευρωπαϊκά φέρι εξέπεμψαν 13,4 εκατομμύρια τόνους CO2. Αυτό αντιστοιχεί στις ετήσιες εκπομπές 6,6 εκατομμυρίων αυτοκινήτων.
Σε λιμενικές πόλεις όπως η Βαρκελώνη, το Δουβλίνο και η Νάπολη, τα φέρι ευθύνονται για περισσότερη τοξική ρύπανση από οξείδια του θείου (SOx) απ’ ό,τι όλα τα αυτοκίνητα σε αυτές τις πόλεις, προειδοποιεί η μελέτη.
Τα οξείδια του θείου είναι ατμοσφαιρικοί ρύποι που μπορούν να προκαλέσουν αναπνευστικά προβλήματα, να επιδεινώσουν το άσθμα και να συμβάλουν στην όξινη βροχή και στη ρύπανση από αιωρούμενα σωματίδια.
Ποια ευρωπαϊκά λιμάνια φέρι είναι τα πιο ρυπογόνα;
Το Δουβλίνο στην Ιρλανδία είναι σήμερα η πιο μολυσμένη λιμενική πόλη της Ευρώπης όσον αφορά την έκθεση σε SOx από φέρι, ακολουθούμενο από το Λας Πάλμας στη Γκραν Κανάρια και το Χόλιχεντ στην Ουαλία.
Αυτό όμως αναμένεται να αλλάξει του χρόνου, όταν θα τεθούν σε ισχύ νέες Περιοχές Ελέγχου Εκπομπών που θα περιορίζουν την ατμοσφαιρική ρύπανση από τα ναυτιλιακά καύσιμα στο βορειοανατολικό τμήμα του Ατλαντικού. Καθώς τα Κανάρια Νησιά δεν περιλαμβάνονται σε αυτούς τους κανονισμούς, το Λας Πάλμας προβλέπεται να εκπέμπει την περισσότερη ατμοσφαιρική ρύπανση το 2027, ακολουθούμενο από τη Σάντα Κρουθ στην Τενερίφη.
Η Βαρκελώνη είναι το λιμάνι φέρι με τις υψηλότερες εκπομπές CO2 στην Ευρώπη, με τα φέρι εκεί να εκπέμπουν επίσης 1,8 φορές περισσότερα SOx απ’ ό,τι όλα τα αυτοκίνητα της πόλης – παρά τους περιορισμούς που ισχύουν ήδη στη Μεσόγειο.
Από την 1η Μαΐου 2025, ολόκληρη η Μεσόγειος Θάλασσα έχει χαρακτηριστεί Περιοχή Ελέγχου Εκπομπών Θείου, γεγονός που υποχρεώνει τα πλοία να μειώσουν την περιεκτικότητα θείου στα καύσιμά τους από 0,5 σε 0,10 τοις εκατό. Τα μέτρα αυτά θεσπίστηκαν για να μειώσουν δραστικά την ατμοσφαιρική ρύπανση και να βελτιώσουν την ποιότητα του αέρα στις παράκτιες περιοχές.
Είναι ο εξηλεκτρισμός η λύση;
Η T&E διαπίστωσε ότι η μέση ηλικία των φέρι στην Ευρώπη είναι τα 26 χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για μια «καθαρή ανανέωση».
Σύμφωνα με την έκθεση, ο εξηλεκτρισμός και η υβριδοποίηση θα μπορούσαν να μειώσουν τις εκπομπές CO2 από τα φέρι έως και 42%, να βελτιώσουν την ποιότητα του αέρα στις λιμενικές πόλεις και να μειώσουν το λειτουργικό κόστος. Τουλάχιστον το 60% του ευρωπαϊκού στόλου φέρι θα μπορούσε να κινείται με μπαταρίες έως το 2035, με πολλές γραμμές να είναι ήδη σήμερα φθηνότερες στη λειτουργία τους ως ηλεκτρικές.
Στο σουηδικό Στοκχόλμη, μια πιλοτική γραμμή με υδροπτέρυγο ηλεκτρικό φέρι έχει δείξει ότι μπορεί να μειώσει τις εκπομπές έως και κατά 94% και να περιορίσει τον χρόνο μετακίνησης από 55 σε περίπου 30 λεπτά.
Το βασικό εμπόδιο για την ευρεία ανάπτυξη των ηλεκτρικών φέρι είναι οι υποδομές φόρτισης, όμως η T&E υποστηρίζει ότι η πρόκληση είναι «μικρότερη απ’ όσο θεωρείται».
«Το 57% των λιμανιών θα χρειαζόταν μόνο μικρούς φορτιστές κάτω των 5 MW για να υποστηρίξει τη λειτουργία ηλεκτρικών φέρι», προσθέτει η μελέτη.
«Να ενώνουν τις κοινότητες, όχι να τις ρυπαίνουν»
«Τα φέρι πρέπει να ενώνουν τις κοινότητες, όχι να τις ρυπαίνουν», δηλώνει ο Φέλιξ Κλαν της T&E. «Πάρα πολλά φέρι καίνε ρυπογόνα ορυκτά καύσιμα, διοχετεύοντας τοξικό αέρα στις πόλεις-λιμάνια της Ευρώπης».
Ο Κλαν υποστηρίζει ότι ο εξηλεκτρισμός των ευρωπαϊκών φέρι θα μπορούσε να μειώσει «δραματικά» τις εκπομπές και να προσφέρει «ανάσα φρέσκου αέρα» σε εκατομμύρια ανθρώπους. Προσθέτει: «Τα ηλεκτρικά φέρι είναι ήδη φθηνότερα στη λειτουργία σε πολλές γραμμές, και ακόμη περισσότερες θα γίνουν ανταγωνιστικές σε κόστος τα επόμενα χρόνια.
«Με μέση ηλικία τα 26 χρόνια για τα φέρι στην Ευρώπη, τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή για μια καθαρή ανανέωση».