Κατά μέσο όρο, οι γυναίκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποκτούν το πρώτο τους παιδί λίγο πριν συμπληρώσουν τα 30, σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά στοιχεία.
Οι Ευρωπαίοι καθυστερούν περισσότερο να αποκτήσουν παιδιά, και οι ειδικοί λένε ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πως αυτή η τάση θα επιβραδυνθεί σύντομα.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι γυναίκες γίνονται μητέρες κατά μέσο όρο στα 29,8, δηλαδή με καθυστέρηση περίπου ενός έτους σε σχέση με πριν από μια δεκαετία, σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία. Σήμερα, η ηλικία των γυναικών κατά τη γέννηση του πρώτου παιδιού κυμαίνεται από 24,7 στη Μολδαβία έως 31,8 στην Ιταλία.
Η αναβολή της τεκνοποίησης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι παραιτούνται από την απόκτηση παιδιών. Μερικές από τις χώρες όπου οι γυναίκες περιμένουν περισσότερο για να κάνουν παιδιά έχουν επίσης υψηλότερα ποσοστά γονιμότητας, για παράδειγμα η Δανία, η Γερμανία, η Ιρλανδία, η Κύπρος, οι Κάτω Χώρες, η Πορτογαλία, η Σουηδία, το Λιχτενστάιν και η Νορβηγία, όπως δείχνουν τα στοιχεία της ΕΕ.
«Στην πραγματικότητα, αυτό που συμβαίνει είναι ότι περιμένουν», είπε στο Euronews Health η δημογράφος Έστερ Λατζάρι, με ειδίκευση στη γονιμότητα στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης.
«Δεν υπάρχουν πολλά στοιχεία ότι οι άνθρωποι δεν θέλουν πια να αποκτήσουν παιδιά· το ιδανικό μέγεθος οικογένειας δεν έχει ουσιαστικά αλλάξει με τον χρόνο. Έχει να κάνει με τον χρόνο», πρόσθεσε.
Υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που οι Ευρωπαίοι συνήθως θεωρούν «προϋποθέσεις» για την απόκτηση παιδιών, λέει η Λατζάρι. Θέλουν πρώτα να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους και να αποκτήσουν οικονομική σταθερότητα, για παράδειγμα, ενώ γενικά χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να δημιουργήσουν σταθερές ερωτικές σχέσεις σε σχέση με το παρελθόν.
Στην Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη οι γυναίκες τείνουν να γίνονται μητέρες στα μέσα προς τα τέλη της δεκαετίας των 20, ενώ στη Δυτική και τη Νότια Ευρώπη συχνά περιμένουν μέχρι τις αρχές των 30, σύμφωνα με στοιχεία του 2023.
Ωστόσο, «η τάση αναβολής της τεκνοποίησης παρατηρείται σε όλη την Ευρώπη», είπε η Λατζάρι. «Γι’ αυτό είναι πολύ δύσκολο να εντοπιστεί ένας μόνο παράγοντας που να εξηγεί την τάση».
Αυτή η μετατόπιση μπορεί να έχει και επιπτώσεις στην υγεία. Παρότι οι Ευρωπαίοι μπορεί να θέλουν να αποκτήσουν παιδιά αργότερα στη ζωή, η αναβολή της γονεϊκότητας αυξάνει τον κίνδυνο προβλημάτων γονιμότητας. Αυτό σημαίνει ότι, όταν νιώσουν έτοιμοι να κάνουν παιδιά, ίσως να μην μπορούν να αποκτήσουν όσα θα ήθελαν.
«Η προτιμώμενη αναπαραγωγική περίοδος έχει μετατοπιστεί, και αυτό είναι ενδιαφέρον, γιατί βιολογικά, αυτό προφανώς δεν έχει αλλάξει», είπε η Λατζάρι.
Αυτό βοηθά να εξηγηθεί η αύξηση των θεραπειών γονιμότητας σε όλη την Ευρώπη τα τελευταία χρόνια, με περισσότερους από 1,1 εκατομμύρια κύκλους θεραπείας σε σχεδόν 1.400 κλινικές το 2021.
Ωστόσο, αυτές οι θεραπείες μπορεί να είναι δαπανηρές και ψυχολογικά επιβαρυντικές, και σε ορισμένες χώρες δεν είναι διαθέσιμες σε ανύπαντρες γυναίκες, ομόφυλα ζευγάρια ή άλλες κατηγορίες.