Οι επαγγελματίες υγείας εξοικονομούν εβδομάδες εργασίας τον χρόνο χάρη στην τεχνητή νοημοσύνη, αλλά τα συστήματα υγείας δυσκολεύονται να καλύψουν τη ζήτηση, σύμφωνα με νέα έκθεση της Philips.
Η τεχνητή νοημοσύνη αναδιαμορφώνει την υγειονομική περίθαλψη, από τον τρόπο με τον οποίο οι επαγγελματίες υγείας κρατούν σημειώσεις κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης μέχρι το πόσο ενημερωμένοι φτάνουν σε ένα ραντεβού.
Η έκθεση, Future Health Index 2026 (πηγή στα Αγγλικά), που εκπονήθηκε από τον κολοσσό της τεχνολογίας υγείας Philips, είχε στόχο να ποσοτικοποιήσει και να μετρήσει τις ακριβείς επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στις καθημερινές εργασίες γιατρών και νοσηλευτών.
Η έκθεση διαπίστωσε ότι η χρήση από τους κλινικούς εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης που παρέχονται από τον οργανισμό τους έχει αυξηθεί τον τελευταίο χρόνο.
Περισσότεροι από οκτώ στους δέκα επαγγελματίες υγείας δήλωσαν αισιόδοξοι ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βελτιώσει τα αποτελέσματα για τους ασθενείς, ποσοστό αυξημένο κατά 4 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το 2025, ενώ επτά στους δέκα πιστεύουν ότι τα οφέλη ήδη υπερτερούν των κινδύνων.
«Είναι η πρώτη χρονιά που τα μηνύματα από τους κλινικούς είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει πλέον αντίκτυπο που μπορούν να μετρήσουν ή τουλάχιστον να τον αισθανθούν», δήλωσε στο Euronews Health ο Shez Partovi, Chief Innovation Officer στην Philips.
Ο Partovi είπε ότι ένα από τα βασικά αποτελέσματα της ευρύτερης χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης σε δομές υγείας είναι η εξοικονόμηση χρόνου, κάτι ιδιαίτερα πολύτιμο σε συστήματα που ήδη πιέζονται από ελλείψεις προσωπικού.
«Αυτός ο χρόνος μεταφράζεται σε καλύτερη ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, λιγότερο στρες, λιγότερες υπερωρίες, περισσότερο χρόνο με τους ασθενείς, περισσότερη ισότητα και πρόσβαση.»
Η έκθεση περιλαμβάνει απαντήσεις από περισσότερους από 2.000 κλινικούς και πάνω από 20.000 ασθενείς σε 10 χώρες: Βραζιλία, Κίνα, Γαλλία, Γερμανία, Ινδία, Ινδονησία, Κάτω Χώρες, Σαουδική Αραβία, Ηνωμένο Βασίλειο και Ηνωμένες Πολιτείες.
Σχεδόν οι μισοί κλινικοί (46%) δήλωσαν ότι χάρη στην τεχνητή νοημοσύνη εξοικονομούν τουλάχιστον 132 ώρες ετησίως, δηλαδή περισσότερες από τρεις πλήρεις εργάσιμες εβδομάδες. Εκείνοι που ανέφεραν ότι εξοικονομούν τον περισσότερο χρόνο από διοικητικές ή μη κλινικές εργασίες ήταν οι νοσηλευτές.
«Οι νοσηλευτές ήταν στην πρώτη γραμμή και είπαν: αν μου επιστρέψετε αυτόν τον χρόνο, θα τον αφιερώσω στη συνεργασία με άλλους κλινικούς, στο να περνώ περισσότερο χρόνο με τους ασθενείς, περισσότερο χρόνο για να σκεφτώ την ίδια την υπόθεση, τις ιατρικές πληροφορίες του ασθενούς και το τι πρέπει να κάνω», είπε ο Partovi.
Περίπου 71% των επαγγελματιών υγείας ανέφεραν βελτίωση στην αποδοτικότητα των ροών εργασίας, ενώ το 50% είπε ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει αυξήσει τη δυνατότητά τους να βλέπουν περισσότερους ασθενείς.
Τα οφέλη επεκτείνονται πέρα από την ίδια την εργασία. Περίπου το 50% δήλωσε ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει βελτιώσει την ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και έχει μειώσει τα επίπεδα στρες.
Πώς χρησιμοποιούν οι επαγγελματίες υγείας την τεχνητή νοημοσύνη;
Μερικές από τις πιο συχνές χρήσεις της τεχνητής νοημοσύνης αφορούν διοικητικές εργασίες, όπως η απομαγνητοφώνηση κλινικών σημειώσεων ή ο προγραμματισμός ραντεβού με ασθενείς.
Οι κλινικοί ανέφεραν επίσης ότι τη χρησιμοποιούν ως «συνεργάτη» για να συζητούν επαγγελματικές ιδέες, να επιταχύνουν την επεξεργασία ακτινογραφιών ή να επισημαίνουν επικίνδυνους συνδυασμούς φαρμάκων.
Η έκθεση διαπίστωσε ότι το 39% των ερωτηθέντων έχει ήδη δει την τεχνητή νοημοσύνη να εντοπίζει ή να αποτρέπει πιθανά ιατρικά σφάλματα τουλάχιστον τρεις φορές τους τελευταίους τρεις μήνες, ενώ περισσότεροι από το 65% των κλινικών δήλωσαν ότι η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης έχει ενισχύσει την εμπιστοσύνη τους στη λήψη αποφάσεων.
Μπορούν τα συστήματα υγείας να συμβαδίσουν με την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης;
Η έκθεση διαπίστωσε ότι η ζήτηση των κλινικών για τεχνητή νοημοσύνη αυξάνεται γρήγορα, μερικές φορές ταχύτερα από ό,τι μπορούν να ανταποκριθούν οι οργανισμοί.
«Η επιθυμία των κλινικών να χρησιμοποιούν αυτά τα εργαλεία είναι τόσο μεγάλη, που καταφεύγουν ακόμη και σε προσωπικά εργαλεία, επειδή λένε ότι οι οργανισμοί τους δεν κινούνται αρκετά γρήγορα», ανέφερε ο Partovi.
Η έκθεση διαπίστωσε ότι σχεδόν τα δύο τρίτα των επαγγελματιών υγείας στρέφονται σε προσωπικά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης όταν οι επιλογές του χώρου εργασίας δεν καλύπτουν τις ανάγκες τους.
Τα εργαλεία υπάρχουν, αλλά πολλοί κλινικοί λένε ότι χρειάζονται περισσότερη στήριξη για να τα χρησιμοποιούν αποτελεσματικά. Επτά στους δέκα ανέφεραν ότι η εκπαίδευση για εργαλεία με τεχνητή νοημοσύνη είναι ανύπαρκτη, περιορισμένη ή ασυνεχής στον οργανισμό τους.
«Είναι η πρώτη φορά που θυμάμαι η υιοθέτηση ενός εργαλείου να είναι τόσο γρήγορη, ώστε ο οργανισμός να μην μπορεί να συμβαδίσει», πρόσθεσε ο Partovi.
Ο ρυθμός των αλλαγών είναι τόσο γρήγορος ώστε οι οργανισμοί ορισμένες φορές δεν ξέρουν από πού να ξεκινήσουν, και πέρα από αυτό, πρέπει να αντιμετωπιστούν ζητήματα ιδιωτικότητας, ασφάλειας, προστασίας δεδομένων, διακυβέρνησης και εξειδικευμένης κατάρτισης ανά ρόλο, σημείωσε.
Πώς διαγράφεται το μέλλον;
Σχεδόν όλοι οι επαγγελματίες υγείας αναμένουν ότι ο ρόλος τους θα εξελιχθεί λόγω της τεχνητής νοημοσύνης. Περίπου το 96% θεωρεί ότι αυτή θα αλλάξει τον τρόπο που εργάζονται και το 53% προβλέπει σημαντική αλλαγή στον ρόλο τους.
Περίπου το 44% ανησυχεί ότι μπορεί να χάσει κλινικές δεξιότητες λόγω υπερβολικής εξάρτησης από την τεχνητή νοημοσύνη, ενώ το 37% δηλώνει ότι ο ρόλος του αλλάζει ταχύτερα απ’ όσο αισθάνεται άνετα.
Ενώ αγκαλιάζουν τα νέα εργαλεία και αναζητούν τρόπους να τα εντάξουν στις καθημερινές τους εργασίες, οι κλινικοί θεωρούν επίσης απαραίτητο να υπάρχει πάντα άνθρωπος στον τελικό έλεγχο.
Περίπου το 86% δήλωσε ότι όλα τα αποτελέσματα της τεχνητής νοημοσύνης απαιτούν ανθρώπινη εποπτεία, ενώ περισσότεροι από το 80% ανέφεραν ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα αντικαταστήσει ποτέ τις σχέσεις που αναπτύσσουν οι κλινικοί με τους ασθενείς.
Την ίδια στιγμή, επτά στους δέκα επαγγελματίες υγείας πιστεύουν ότι, όσο αυξάνεται η χρήση αυτών των εργαλείων, οι δεξιότητες ανθρώπινης επικοινωνίας θα γίνονται πιο σημαντικές από ποτέ.