Καθώς έξι εκατομμύρια φίλαθλοι ταξιδεύουν σε όλη τη Βόρεια Αμερική για το Μουντιάλ 2026, οι υγειονομικές αρχές παραμένουν σε επιφυλακή για τυχόν ξέσπασμα λοιμώδους νόσου.
Το Μουντιάλ ποδοσφαίρου ανδρών 2026, που θα διεξαχθεί ταυτόχρονα σε Καναδά, Μεξικό και Ηνωμένες Πολιτείες, αναμένεται να υποδεχθεί πάνω από έξι εκατομμύρια ανθρώπους και στις τρεις χώρες.
Όπως συμβαίνει σε κάθε μαζική συγκέντρωση, οι ειδικοί στη δημόσια υγεία και οι αρμόδιες αρχές παρακολουθούν τυχόν επιδημίες ή συρροές κρουσμάτων που θα μπορούσαν να απειλήσουν την υγεία των συμμετεχόντων.
Στο Πανεπιστήμιο Georgetown στην Ουάσιγκτον, η Rebecca Katz συνδιευθύνει το Κέντρο Επιχειρήσεων Υγειονομικής Ασφάλειας, μια μη κυβερνητική ομάδα συντονισμού με αντικείμενο τις απειλές λοιμωδών νοσημάτων που συνδέονται με το τουρνουά.
«Οι μαζικές συγκεντρώσεις είναι περίπλοκες. Υπάρχουν πάντα απειλές από λοιμώδη νοσήματα που συνδέονται με αυτές», δήλωσε στο Euronews Health η Katz.
Βασικές αρμοδιότητές του είναι η παρακολούθηση σημάτων εμφάνισης ασθενειών στις περιοχές των πόλεων που φιλοξενούν αγώνες και στις κοινότητες από τις οποίες προέρχονται οι ταξιδιώτες, η έκδοση προειδοποιήσεων για την υγεία όταν εντοπίζονται σημαντικοί κίνδυνοι και η καταγραφή των διαδικτυακών συζητήσεων γύρω από αναδυόμενα ζητήματα δημόσιας υγείας.
Η πολυπλοκότητα ενός τουρνουά σε τρεις χώρες
Από τις 11 Ιουνίου έως τις 19 Ιουλίου, περισσότεροι από 6 εκατομμύρια άνθρωποι θα ταξιδέψουν προς και ανάμεσα στις τρεις χώρες υποδοχής, με μεγάλους όγκους κόσμου να συγκεντρώνονται στους χώρους διεξαγωγής των αγώνων.
Αυτές οι συνθήκες δημιουργούν ιδιαίτερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία και απαιτούν εντατικοποιημένη επιτήρηση.
«Αυτή η συγκεκριμένη μαζική διοργάνωση είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη, γιατί εμπλέκονται τρεις διαφορετικές χώρες και πάνω από 48 διαφορετικές δικαιοδοσίες, αν συνυπολογίσουμε τις βάσεις προετοιμασίας και τις μετακινήσεις μεταξύ όλων αυτών», πρόσθεσε η Katz.
Ποιες είναι οι κυριότερες ασθένειες που παρακολουθούνται;
Η ομάδα δημοσιεύει καθημερινή αναφορά κατάστασης, στην οποία καταγράφονται τυχόν νέες εξελίξεις και προσδιορίζονται ποιες εθνικές ομάδες ενδέχεται να αντιμετωπίζουν αυξημένους κινδύνους, ανάλογα με την τοποθεσία της βάσης τους ή των επόμενων αγώνων τους.
Ορισμένα από τα παθογόνα που βρίσκονται υπό επιτήρηση είναι συνηθισμένα σε κάθε μεγάλη συγκέντρωση ανθρώπων, όπως τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) και οι γαστρεντερικές και αναπνευστικές λοιμώξεις.
Άλλα, όμως, είναι πιο χαρακτηριστικά για την περιοχή που φιλοξενεί το τουρνουά.
«Παρακολουθούμε μια σειρά από διαφορετικά παθογόνα, αλλά εκείνο που μας απασχολεί περισσότερο αυτή τη στιγμή είναι η ιλαρά. Έχουμε δει σίγουρα κρούσματα σε ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικό», ανέφερε η Katz, προσθέτοντας ότι η ομάδα παρακολουθεί την κατάσταση «πολύ προσεκτικά» με βάση τις αναφορές από ορισμένες δικαιοδοσίες όπου πρόκειται να διεξαχθούν αγώνες ή όπου έχουν εγκατασταθεί εθνικές ομάδες.
Άλλα παθογόνα που παρακολουθούνται είναι ο δάγκειος πυρετός, η ηπατίτιδα Α και η νόσος mpox.
«Όλα αυτά ευθυγραμμίζονται με όσα εξετάζουμε παραδοσιακά σε διοργανώσεις μαζικής προσέλευσης», σημείωσε η Katz.
Αποτελεί ο Έμπολα κίνδυνο;
Η πιο σοβαρή τρέχουσα επιδημική έξαρση παγκοσμίως είναι αυτή του ιού Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και στην Ουγκάντα.
«Ολόκληρη η παγκόσμια κοινότητα στον τομέα της υγείας παρακολουθεί με μεγάλη προσοχή όσα συμβαίνουν στη ΛΔ του Κονγκό. Είναι σαφώς ένα ζήτημα μεγάλης ανησυχίας και καταβάλλεται τεράστια προσπάθεια για να στηριχθούν η ΛΔ του Κονγκό και η Ουγκάντα στην ανταπόκρισή τους», είπε η Katz.
Το Υπουργείο Υγείας του Κονγκό έχει επιβεβαιώσει 782 κρούσματα και 181 θανάτους, σε μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία που έχει θέσει τον πλανήτη σε επιφυλακή.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιβάλει περιορισμούς στα ταξίδια από τις πληγείσες χώρες και έχουν καλέσει και άλλα κράτη να πράξουν το ίδιο.
Ωστόσο, η Katz επισήμανε ότι ο κίνδυνος εμφάνισης Έμπολα στο Μουντιάλ στις ΗΠΑ αξιολογείται προς το παρόν ως χαμηλός.
«Με τον τρόπο που μεταδίδεται ο Έμπολα και με τους μηχανισμούς που έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή για τον περιορισμό της επιδημίας, δεν ανησυχούμε ιδιαίτερα ότι αποτελεί απειλή για το κοινό εδώ», πρόσθεσε.
Η εθνική ομάδα της ΛΔ του Κονγκό έφτασε στο Χιούστον του Τέξας στις 11 Ιουνίου, όπου θα προπονηθεί στη βάση της ενόψει του πρώτου προγραμματισμένου αγώνα της στις 17 Ιουνίου απέναντι στην Πορτογαλία.
Σύμφωνα με την αναφορά του Κέντρου Επιχειρήσεων Υγειονομικής Ασφάλειας της 12ης Ιουνίου, κανένας από τους παίκτες ή τα μέλη του επιτελείου δεν έχει ταξιδέψει πρόσφατα στη ΛΔ του Κονγκό, τουλάχιστον τις τελευταίες 21 ημέρες.
Λύματα: το κρυφό εργαλείο επιτήρησης
Ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία που χρησιμοποιούν η Katz και η ομάδα της είναι η παρακολούθηση των λυμάτων, μια τεχνολογία που υπάρχει εδώ και δεκαετίες αλλά απέκτησε ευρεία χρήση κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19.
«Έχουμε διαπιστώσει ότι μπορεί να αποτελέσει εξαιρετικά ισχυρή πηγή δεδομένων επιτήρησης», είπε, επισημαίνοντας ότι οι ειδικοί είναι σε θέση να «βρουν τη βελόνα στα άχυρα».
«Αν υπάρξει έστω και ένα κρούσμα Έμπολα οπουδήποτε, θα το εντοπίσουν».
Αυτά τα εργαλεία έγκαιρης προειδοποίησης επιτρέπουν στους ειδικούς να εντοπίζουν ανησυχητικά σήματα και να ειδοποιούν τις υγειονομικές αρχές στις πληγείσες περιοχές πριν κλιμακωθούν οι καταστάσεις.