Το Euronews παρουσιάζει τα τελευταία στοιχεία με αφορμή τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες σε Μιλάνο και Κορτίνα -Μέχρι το τέλος του αιώνα, όλα τα χιονοδρομικά κέντρα στις Άλπεις μπορεί να αναγκαστούν να χρησιμοποιούν κανόνια χιονιού, με ολέθριες συνέπειες για την τοπική φύση
Θα μπορούσαν οι Xειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες του 2026 σε Μιλάνο και Κορτίνα να είναι οι τελευταίοι που διεξήχθησαν σε φυσικό χιόνι;
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι Αγώνες χαιρετίστηκαν ευρέως ως επιτυχημένοι, αλλά δέχθηκαν επίσης επικρίσεις για τη μεγάλη εξάρτησή τους από το τεχνητό χιόνι: περίπου 1,6 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, σύμφωνα με τους διοργανωτές. Αυτό ισοδυναμεί περίπου με 640 πισίνες ολυμπιακών διαστάσεων.
Είτε σας αρέσει είτε όχι, η άνοδος των χειμερινών θερμοκρασιών θα μπορούσε να καταστήσει το τεχνητό χιόνι αδιαπραγμάτευτη ανάγκη για τους μελλοντικούς Χειμερινούς Αγώνες - τουλάχιστον στις Άλπεις όπου θα διεξαχθεί (στη γαλλική πλευρά) και η επόμενη διοργάνωση.
Το τεχνητό χιόνι κρατά τη βιομηχανία χειμερινών σπορ όρθια
Μέχρι το τέλος του αιώνα, η χιονόπτωση στην οροσειρά, η οποία εκτείνεται σε οκτώ χώρες, προβλέπεται να μειωθεί κατά 25% έως 45%.
Αυτό προκύπτει από κοινή μελέτη του King's College, του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και του Πανεπιστημίου του Τρέντο με τίτλο "The snow must go on: Theorising the climate innovation conundrum in expiring industries".
Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο κλάδος αναμένεται να αναπτυχθεί με ετήσιο ρυθμό 4,4% μεταξύ 2025 και 2032. Αλλά οι ερευνητές προειδοποιούν ότι μέχρι το 2050, τα χιονοδρομικά κέντρα κάτω από το υψόμετρο των 1.200 μέτρων μπορεί να χρειαστεί να υπομείνουν χειμώνες χωρίς χιόνι.
Μέχρι στιγμής, ο τομέας των χειμερινών σπορ έχει αντιμετωπίσει την απειλή και έχει καταφέρει να παραμείνει υγιής, χάρη και στη χρήση τεχνητού χιονιού, όπως και στους πρόσφατους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες.
Σύμφωνα με τη μελέτη, περίπου το 90% των χιονοδρομικών κέντρων της Ιταλίας βασίζονται ήδη στο τεχνητό χιόνι, σε σύγκριση με το 70% στην Αυστρία και το 54% στην Ελβετία.
«Κάποτε θεωρούμενη ως προσωρινή λύση, το τεχνητό χιόνι αποτελεί πλέον δομική αναγκαιότητα, επιτρέποντας στα χιονοδρομικά κέντρα να παραμένουν λειτουργικά ακόμη και σε χρόνια με χαμηλή χιονόπτωση», αναφέρει η μελέτη. «Η ευρεία υιοθέτηση της τεχνητής χιόνωσης αντανακλά την αυξανόμενη συναίνεση ότι η φυσική χιονόπτωση από μόνη της δεν μπορεί να διατηρήσει τον τουρισμό στο χιόνι».
Μία από τις λίγες εξαιρέσεις στην Ιταλία είναι τα χιονοδρομικά κέντρα κοντά στους υψηλότερους παγετώνες. Για παράδειγμα, το «Marmolada» - στα 3.343 μέτρα - το οποίο ωστόσο προβλέπεται να εξαφανιστεί μέχρι το 2040.
Ποιο είναι το οικονομικό, ενεργειακό και περιβαλλοντικό κόστος του τεχνητού χιονιού;
Η χρήση του τεχνητού χιονιού μπορεί να σώζει τις χειμερινές διακοπές, αλλά για το περιβάλλον αποτελεί πρόβλημα, λένε οι επιστήμονες.
Τα κανόνια χιονιού χρειάζονται τεράστιες ποσότητες νερού για να καλύψουν τις πίστες με χιόνι.
Η κάλυψη μόλις ενός εκταρίου (ή 0,01 km²) με 30 εκατοστά τεχνητού χιονιού απαιτεί περίπου 1.000 κυβικά μέτρα νερού - την ποσότητα νερού σε περίπου 20 οικιακές πισίνες δηλαδή.
Το νερό αντλείται από κοντινά ποτάμια και λίμνες -απορροφώντας τους τοπικούς πόρους- ή αντλείται από τεχνητές λεκάνες, πράγμα που δεν έχει λιγότερες επιπτώσεις, καθώς απαιτεί εκτεταμένη εργασία εδάφους.
Μέχρι το 2023, η βιομηχανία δημιούργησε «142 τέτοιες λεκάνες» μόνο στην Ιταλία, καλύπτοντας περισσότερα από ένα εκατομμύριο τετραγωνικά μέτρα.
Συν τοις άλλοις, το ψεύτικο χιόνι είναι επίσης πιο πυκνό και πιο σκληρό. Λιώνει πιο αργά, με αποτέλεσμα τη συμπίεση του εδάφους και την καθυστερημένη ανάπτυξη των φυτών.
Πως ένα τοπικό προβλήματος επεκτείνεται σε παγκόσμιο επίπεδο
Το αποτύπωμα άνθρακα είναι επίσης σημαντικό: στην Ιταλία, για παράδειγμα, «οι εκπομπές που σχετίζονται με την ηλεκτρική ενέργεια μόνο από την παραγωγή χιονιού ανέρχονται σε 24 kt CO₂ eq, οι οποίες προβλέπεται να αυξηθούν κατά 24% και 30% με την αύξηση της θερμοκρασίας κατά +2°C και +4°C, αντίστοιχα», σύμφωνα με τη μελέτη του King's College, της Οξφόρδης και του Τρέντο.
Τέλος, δεν πρέπει να παραβλέπεται το κόστος, το οποίο κυμαίνεται από 3,50 έως 5 ευρώ ανά κυβικό μέτρο.
«Η παραγωγή τεχνητού χιονιού αποτελεί παράδειγμα της έντασης μεταξύ της βραχυπρόθεσμης οικονομικής ανθεκτικότητας και της μακροπρόθεσμης περιβαλλοντικής βιωσιμότητας», λέει στο Europe in Motion η Τζουλιαν Ράινεκε, μία από τους συγγραφείς της μελέτης.
«Για τους διαχειριστές των χιονοδρομικών κέντρων, η τεχνητή χιόνωση είναι θέμα επιβίωσης. Είναι μια ορθολογική και αναγκαία προσαρμογή στον κλιματικό κίνδυνο. Όμως, η τεχνητή χιόνωση εγείρει ανησυχίες για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα: είναι εντατική σε νερό και ενέργεια και απαιτεί εντατικές υποδομές τεχνητής χιόνωσης».
«Καθώς οι θερμοκρασίες αυξάνονται, πρέπει να παράγεται ακόμη περισσότερο χιόνι, έως ότου ακόμη και αυτό μπορεί να μην επαρκεί πλέον για να εγγυηθεί τη χιονοκάλυψη για όλη τη διάρκεια της σεζόν».
«Οι επιχειρήσεις έχουν κίνητρο να δώσουν προτεραιότητα στην επιχειρησιακή συνέχεια και τη βραχυπρόθεσμη ανθεκτικότητα. Οι κοινωνίες, αντιθέτως, πρέπει να ανησυχούν για τη μακροπρόθεσμη απεξάρτηση από τον άνθρακα και τα οικολογικά όρια. Όταν οι τεχνολογίες προσαρμογής είναι εντάσεως ενέργειας και πόρων, μπορεί να επιλύουν (ή να καθυστερούν) ένα πρόβλημα τοπικά, ενώ το εντείνουν σε παγκόσμιο επίπεδο. Αυτό είναι το παράδοξο που προσπαθούμε να αναδείξουμε».